Yaz›flma Adresi: Bilim ve Teknik Dergisi Atatürk Bulvar› No: 221Kavakl›dere 06100 Çankaya - AnkaraYaz› ‹flleri: Tel: (312) 427 06 25 (312) 427 23 92 Faks: (312) 427 66 77Sat›fl-Abone-Da¤›t›m : Tel: (312) 467 32 46 (312) 468 53 00/1061 ve 3438Faks: (312) 427 13 36TÜB‹TAK Santral: Tel: (312) 468 53 00Adres: Atatürk Bulvar›, 221 Kavakl›dere 06100 AnkaraReklam: Tel: (312) 427 06 25 (312) 427 23 92 Faks: (312) 427 66 77Internet: www.biltek.tubitak.gov.tre-posta: bteknik@tubitak.gov.trISSN 977-1300-3380Fiyat› 3,50 YTL (KDV dahil)Yurtd›fl› Fiyat› 5 EURO.Da¤›t›m: Merkez Da¤›t›m A.fi.Bask› : Promat Bas›m Yay›n A.fi. www.promat.com.trTel: (0212) 456 63 63
Bilim ve Teknik Dergisi, Milli E¤itim Bakanl›¤› [Tebli¤ler Dergisi, 30.11.1970, sayfa 407B, karar no: 10247] taraf›ndan lise ve dengi okullara; Genel Kurmay Baflkanl›¤› [7 fiubat 1979, HRK: 4013-22-79 E¤t. Krs. fi. say› Nflr.83] taraf›ndan Silahl› Kuvvetler personeline tavsiye edilmifltir.
SahibiTÜB‹TAK Ad›na Baflkan V.Prof. Dr. Nüket YetiflGenel Yay›n YönetmeniSorumlu Yaz› ‹flleri MüdürüRaflit Gürdilek
(rasit.gurdilek@tubitak.gov.tr)
Yay›n KuruluGüldal Büyükdamgac› AloganÇi¤dem AtakumanEkmel ÖzbayAhmet OnatMehmet Mahir ÖzmenTeknik KoordinatörDuran Akca
(duran.akca@tubitak.gov.tr)
RedaksiyonZeynep Tozar
(zeynep.tozar@tubitak.gov.tr)
Araflt›rma ve Yaz› GrubuGülgûnAkbaba
(gulgun.akbaba@tubitak.gov.tr)
Alp Ako¤lu
(alp.akoglu@tubitak.gov.tr)
Bülent Gözcelio¤lu
(bulent.gozcelioglu@tubitak.gov.tr)
Serpil Y›ld›z
(serpil.yildiz@tubitak.gov.tr)
Y›ld›z Tak›m› EditörleriGökhan Tok
(gokhan.tok@tubitak.gov.tr)
Elif Y›lmaz
(elif.yilmaz@tubitak.gov.tr)
Bilim ve Teknik Sanat YönetmeniAyflegül D. Bircan
(aysegul.bircan@tubitak.gov.tr)
Y›ld›z Tak›m› Sanat YönetmeniAytaç Kaya
(aytac.kaya@tubitak.gov.tr)
Web UygulamaSadi At›lgan
(sadi.atilgan@tubitak.gov.tr)
Okur ‹liflkileriZehra fien
(zehra.sen@tubitak.gov.tr)
Vedat Demir
(vedat.demir@tubitak.gov.tr)
‹brahim Aygün
(ibrahim.aygun@tubitak.gov.tr)
‹dari HizmetlerKemal Çetinkaya
(kemal.cetinkaya@tubitak.gov.tr)
AYLIK POPÜLER B‹L‹M DERG‹S‹C‹LT 41 SAYI 483
B‹L‹M
ve
TEKN‹K
“Benim mânevi miras›m ilim ve ak›ld›r" Mustafa Kemal Atatürk
Ben kimim? Daha do¤rusu, neyim? Tamam, ö¤rendik; milyonlarca y›l önce ortak bir atadan yollar›m›z›n ayr›ld›¤› flempanzelerden fark›m›z, yaln›zca genlerimiz aras›ndaki yüzde bir buçuk oran›ndaki farkl›l›ktan daha fazla de¤iflkenle belirleniyor. Bizim ne oldu¤umuzuysaçok eski atalar›m›zdan ve analar›m›zdan ald›¤›m›z miras büyük ölçüde belirliyor; ama benniye kardeflimden ya da babamdan farkl›y›m? Daha da önemlisi, çocuklar›m›z› ne bekliyor. Hani olur ya, bana ra¤men birer Einstein - pardon abartt›k - ya da Bilim ve Teknikailesinin üyelerinden olabilecekler mi? -Ya da annemin ya da babam›n hastal›klar› bende detekrarlayacak m›? Art›k bu sorular›n yan›tlar›n›n hepsini bilemesek de, ço¤ununki art›keriflimimiz içinde. Bunu, kal›t›m flifremizin çözülmesi yolunda yürütülen çal›flmalar›nola¤anüstü h›z›na ve baflar›s›na borçluyuz. Türümüzün her bireyinin her hücresindebulunan, analar›m›z ve babalar›m›zdan ald›¤›m›z eflit say›da toplam 46 kromozom üzerine sar›l› toplam 3 milyar baz (bir tür fleker molekülü) çiftinin üzerinde, yaflamsal ifllevlerimizin yerine getirilmesini sa¤layan yaklafl›k 80.000 proteini kodlayan yaklafl›k 25.000 genoldu¤unu da ö¤rendik. Peki ama, türden bireye kadar indi¤imizde benim matematikdersinde baflar›l› olmam› ya da olmamam› (do¤ru cevap) ya da diyabet (fleker) ya da kalphastal›¤›na yakalanma e¤ilimimin ne oldu¤unu ne belirliyor. Genetik alan›nda ilk paradigmay› yaratan gen haritas›n›n aç›klanmas›ndan yaln›zca yedi y›l geçmifl olmas›nakarfl›n art›k bu sorunun yan›t›n› da biliyoruz: Bireylere ve onlar›n oluflturdu¤u toplumlaraözgü genetik baz dizilimlerinde çok küçük de¤ifliklikler. Benzetecek olursak, karakterimizi,e¤ilimlerimizi koskoca bir romandaki bir ya da birkaç harf de¤iflikli¤ine borçluyuz. ‹flte, dergimizin t›p yazarlar›ndan Ferda fienel, bu say›m›zda bu borcumuzu, bafll› bafl›nabir baflvuru kayna¤› olabilecek bir dosya halinde, tarihiyle, mekanizmalar›yla, günümüzdevar›lan noktay› kapsayan genifl bir çal›flmayla detayland›r›yor. Konu öylesine ilgi çekici ki,kapakta gördü¤ünüz gibi arkadafl›m›z Elif Y›lmaz hücrelerimizin verebilece¤i mesaj›heyecan ve flaflk›nl›kla okudu. Haberlerin iyi oldu¤u da (zaten kuflkumuz yoktu),32. sayfadaki resimden belli. Dünyan›n gündeminden, ülkemizin gündemine geliyoruz: Nükleer Enerji... Olsun mu,olmas›n m›, ya da nas›l olsun tart›flmalar›n›n yan›s›ra ulusal gündemimize oturan bir konuda ülkemize önemli bir avantaj sa¤layaca¤› medyada s›k s›k dile getirilen, sihirli bir pelerine büründürülen bir elemente, toryuma odakl›. Biz de, her zaman oldu¤u gibi bir nükleer mühendis olan yazar›m›z Prof. Dr. Vural Alt›n’›n bu konulardaki engin bilgisinebaflvurduk ve nükleer enerjiyi, tan›d›¤›m›z potansiyelinin yan›s›ra abart›l› ve serinkanl›beklentilerle birlikte yine kapsaml› bir baflvuru dosyas› halinde okurlar›m›za sunuyoruz.Gelelim son üç y›ld›r, yaln›zca TÜB‹TAK olarak de¤il, ulusça gö¤sümüzü kabartanetkinli¤imize... Bizim gençlerimizin çal›flkanl›¤›na, yarat›c›l›k ve sorumluluk duygular›naolan güvenimizin s›n›r› yok. Onlar›n son üç y›lda gösterdikleri performanstan ald›¤›m›zcesaretle biz de s›n›rlar› yerle bir ederek bu y›lki TÜB‹TAK- Formula G Günefl Arabalar›Yar›fl›’n›, hem kamuoyunda alternatif enerji kaynaklar›n› n yayg›n kullan›m› aç›s›ndandaha inand›r›c› yapaca¤›na, hem de ulusumuza heyecen ve gurur dolu bir hafta yaflataca¤›na inand›¤›m›z bir maraton yar›fl› haline getirmeyi kararlaflt›rd›k. 1000 kilometre yol yar›fl› ve bir pist finali planlad›k. Bizden sab›rs›zl›kla yeni program›m›z› isteyen gençlermize ça¤r›m›z: Hodri meydan!.. Yaln›zca bize de¤il, tüm dünyaya gösterin yarat›c›l›k, mühendislik, organizasyon potansiyelinizi ki, hemen ard›ndan daha büyük s›navlara yaln›z sizleri de¤il dünyada kim boy ölçüflmek istiyorsa onlar› da ça¤›ral›m veTÜB‹TAK’› temiz enerjiler alan›nda da uluslararas› bir marka haline getirelim.Sayg›lar›mla Raflit Gürdilek
Leave a Comment
good