Kla’ak
Semanal 24 Marsu 2009
2
L E N O
Hakarak haruka lia menon, bele tatoli liuhusi nomeru telefone
7363738
(
No.foun
)ka ho SMS ba numeru ne’e ho dalan(
dengan cara
) hakerek hanesan ne’e:
[Lia Menon]_
Mensajen..............
Bele mos liu husi E-mail:
klaak_investigativu@yahoo.com
ka
klaak.redasaun@gmal.com
Longuinhos Ba Komandante Jeral PNTL
Karreira Ka Lealdade?
avan PEDRO
T
uir Konstituisaun Republik Demokratiku de Timor Leste(RDTL), Prezidente da Republikamak iha knar hodi nomeia emaida atu ka’er pasta hanesan Pro-kurador Geral da Republika (PGR), i kargone’e rasik nia durasaun mais ou menus tinanHat (4), antes troka ou hili fila fali prokuradorfoun. Tuir lei artigu 133 ne’ebé konsagra ihakonsituisaun RDTL, PGR nia mandatu ida mak tenke hato’o relatoriu kada tinan-tinan ba par-lamento nasional inklui toma responsabili-dade ba Prezidente da Republik. Perguntasmak ne’e, durante toma pozisaun hanesanPGR, Monteiro aplika duni ka lae artigu 133ne’e?Kestaun konaba Monteiro ne’ebé makasimu kargo foun nudar komandante jeralPNTL hodi husik hela nia knar tuan hanesanPGR, Adjuntu Provedoria de Direitus Umanus(PDHJ), Silverio Pinto Baptista haktuir katak,tuir Ministerio Publiku, lolo’os nia (LonguinhosMonteiro-red) hela tan tinan Ida ho Balu, ne’equer dizer iha 2010 ou iha mediu 2010 mak nia foin remata nia
masa jabatan
ou nia kargohanesan PGR.Relasiona ho nomeasaun ne’e, Prezi-dente Parlamento Nasional, Fernando LaSama kestiona katak, desizaun estadu nianne’e bazeia ba frakeza ne’ebé mak durantene’e mosu iha instituisaun PNTL nia laran. “Ita hotu hakarak hatete, frakeza ne’ebéakontese iha pasadu labele akontese tan” tenik La Sama wain-hira hasoru ma-lu ho
kla’ak
ihaCasa Euro-pea Sabadoliu-ba. LaSama ha-tutan tankatak, fra-keza ne’ebé mak Longuinhos Monteirohasoru, nia sei bele tuir kursu ruma iha raibar-barak para haklean liu tan iha areaPolisia nian iha PNTL nia laran.Iha parte seluk tuir Baptista, lolo’ospozisaun hanesan komandante jeral PNTL,komandante FDTL tenke ema ne’ebé mak nia
jenjang
kareira no
ranking
bazeia bania esperiensia, tanba tuir adjuntu provedorne’e, instituisaun rua ne’e la’os instituisaunpolitika, por que instituisaun ida ne’e insti-tuisaun estadu nian ne’ebé mak atu belegaranti seguransa iha rai laran. “Se’e itadehan instituisaun ida ne’e mak atu garantisituasaun iha rai laran, entaun ema ne’ebémak hala’o knar ne’e tenke husi etape idaki’ik mak nia sa’e ba, gitu lho” tenik Baptista.Konaba asuntu kareira, Baptistafila fali mensiona katak, “Hau fóezemplo hanesan iha kotuk, itahatene uluk komandante PNTLmak Paul Martins. Tanba samak Martins, tanba momentune’e Martins ita kompara ihatempo okupasaun militar In-donezia, nia iha esperiensiaekstra hanesan komandanteresort Viqueque no koman-dante lantas. Depoiskuandu tamaiha faze ukunrasik-an nialiu husiprose-su ida,antesUnitedNation (UN) ho ita nia estadu fó deviza bania hanesan Inspeitur Jeral da PNTL.” Rela-siona ho esperiensia ne’e rasik Baptistahatete katak, nia la-hatene rezaun saidamak estadu/governu nomeia fali DR Lon-guinhos Monteiro sai nudar komandante jeral da PNTL. “Hau tauk mak ne’e, ke tahalo bele mosu diskontenti husi koman-dante balu ne’ebé mak iha esperiensiamós,” tenik Baptista.Hatan ba jornal
kla’ak
iha nia hela fatinFarol semana liu ba, Jose Luis de Oliveiramensiona katak, ema ne’ebé maka fó kon-fiansa ba Longinhos Monteiro, nia kon-siensia moral ne’e iha ne’ebé, estadu TimorLeste atu lori ba ne’ebé? Tuir eis DireiturP-HAK ne’e katak, Monteiro involve iha kazu
TNI mate, hasae nia
pangkat
no osan. MaibeFALINTIL sira mate, nia
pangkat
la klaru e niniaosan menus liu. Ne’e hatudu katak ita nebesei moris la fo valor diak ba Heroi no nia Familiasira. E ita nebe sei moris hanoin deit ita nia-an, liliu mate restu sira nebe tur iha PN noGoverno. Tempu funu ita ha-teten ita nebesei moris maka konta maluk sira nia historiane’ebe los …..maibe iha ukun-an, ida nebehare Heroi sira ita sama ba rai. PROX GRAU. 1moris nia US.$.5.50,00, grau 1 mate nia U$.2,00, e Fileira Armada no Quadru Civil Ai-laranninia valor tenke a’as liu Quadru Vila nian.Tanba ne’e husu favor bo’ot halo lei tenketuir realidade ne’ebe mosu durante 24 anosde luta. Maka ne’e deit ba imi nia atensaun.Husi HENATES EX-RP.FC noOJETIL iha Baucau.Mobile: 735 6XXX.
“Nia (LonguinhosMonteiro-red) lamerese assumikargu ne’e”
- Jose Luis de Oliveira
barak “Ba Longinhos, desde uluk kedas haudehan, nia la merese atu asumi kargu idane’e, tanba sa?, la’os deit problema Akui-long maibe iha buat barak maka bele ha-tudu katak nia la merese sai komandanteJeral PNTL,” tenik Oliveira. Kazu ne’ebé mak Monteiro submete, tuir Oliveira mak ha-nesan:
•
Ema estranjeiru ida tiru Security City Café(Suspeitu la hetan kondenasaun- red).
•
Rinso no sasán falsu ne’ebé produs husiimpresario China ida iha Kampung Alor(fasilita suspeitu hodi halai ba rai liur-red).
•
Operasaun ba
Pekerja Seks Komersial
(Laihatratamentu humana ba PSK-red).
•
Kazu Akuilong (la-iha supremasaun lei-red).Bazeia ba frakeza hirak ne’e, Oliveirarealsa katak, Se’e objetivu nasaun ne’e la’ohanesan ne’e, entaun ema ne’ebé maka seikaer no hala’o kna’ar iha orgaun estadu tenkeema ne’ebé maka hatudu atitude, vontadepolítika no ezemplu ne’ebé diak. Mezmu nu-ne, hanesan sosiadade sivil, Oliveira afirmakatak, ne’e desizaun orgaun ne’ebé iha kom-petensia atu hili Komandante PNTL, i ita res-peita ba desizaun saida deit mak foti, “Maibehanesan sidadaun, hau hanoin ita mos ihadevér tuir konstituisaun ko’alia atu kontribuibuat ruma ba estadu ne’e nia diak”, tenik Oliveira.Hanesan ema akademiku, Abel dos SantosBoavida iha nia komentariu hatete katak,kuandu iha PR (
trabalho da Caza
-red) barak mak nia (Monteiro-red) seidauk
selesaikan
,ne’e signifika nia seidauk hatudu katak niabele servisu ho didiak ba nia servisu uluk.Tuir Dosente Fakuldade Departa-mentu Dezenvolvimentu Komuni-taria UNTL ne’e, indikator saidamak ita uza hodi muda nia baiha ne’eba (komandante jeralPNTL-red), “se’e agora mak bootsira halo desizaun la hakruk nobazeia ba lei, ne’e ita sei hamo-su preseden buruk ba oin i povosei la-fiar tan instituisaun hirak ne’e no la hakruk ba lei”, tenik Boavida. Hatan konaba kazubarak ne’ebé durante ne’e pen-din iha Ministeriu Publiku (PGR-red), eis alunu (S2) Salatiga, In-donezia ne’e isplika katak, ne’ela’os tanba problema limitasaunrekursus umanus, “Maibe ita niasistema rasik mak ita konfia
se- perti dipolitisasi
”, tenik nia.Bazeandu ba kandidata ne’ebémak subtitui kargo nudar PGR foun, Boavida fila fali respondeba dala ikus katak, Ana Pesoa
ditantang
apakah nia brani atumemperbaiki imajen instituisaunnian no loke fila fali arkivu ne’ebédurante ne’e sei arkivu nafatin aliasdipetiemaskan.
Fernando La Sama
, Prezidente PN
Silverio Batista
, Adjuntu PDHJ
Abel dos Santos Boavida
, Dosente UNTL
TNI MateTNI MateTNI MateTNI MateTNI Mate
Pangkat Pangkat Pangkat Pangkat Pangkat
Sae, Osan Aumenta.Sae, Osan Aumenta.Sae, Osan Aumenta.Sae, Osan Aumenta.Sae, Osan Aumenta.Falintil MateFalintil MateFalintil MateFalintil MateFalintil Mate
Pangkat Pangkat Pangkat Pangkat Pangkat
la Kalru, Osanla Kalru, Osanla Kalru, Osanla Kalru, Osanla Kalru, OsanMenus.Menus.Menus.Menus.Menus.
Ba maun eis Tanente G. Salsinha, ita bo’ottenke aten barani hatoo lia los ba ami povunebe hein hela ita boot nia lia los ba krize2006 + atentadu 11 Fevereiru-2008.Mobile: 735 2XXX
Salsinha Aten Brani Hatoo Lia Los
Leave a Comment