Василка Димитровска -Викимедија МакедонијаНовите Медиуми - инсомнија во светот на археологијата

Со глобалниот пораст на популација забрзани се и промените на изгледот нанашата планета, кои “понекогаш” не можат да го пратат модерниот развој. Со тоа сезголемува и очајничката трка на археолозите ширум светот да го лоцираат идокументираат културното наследство пред тоа да биде изгубено. Kога еднаш наднекој локалитет ќе помине булдожер, тој биде поплочен или поплавен, или на него сепоставени базни станици за мобилни оператори, засекогаш е изгубен за науката.Загубени се и информациите кои тој ги содржел и кои неповратно заминале сонеговото уништување.На 06.09.2009 год. утрината добив мејл од читател дека нешто чудно се случувасо еден локалитет во околината на градот Демир Хисар, кој локалното население гознае како Граиште, именуван по истоименото село каде се наоѓа. Спремив пост замојот сајт со наслов

Како мобилните оператори ги уништуваат археолошките локалитети во Република Македонија

во кој го цитирам загрижениот граѓанин кои меизвестува за уништувањето на локалитетот. Добив дозвола дека можам да гиупотребам сите информации и фотографии кои ми ги доставува, со молба да не гообјавувам неговото име во јавноста. За да го лоцирам локалитетот го употребив GoogleEarth, а податоците за текстот ги позајмив од достапната публикувана литература.

Инфо за локалитетот

: Градиште, градиште од раноантичкото и доцноантичкотовреме. Сместено е на висок конусен рид со зарамнето плато и оградено е со трифортификации од различни периоди кои зафаќаат простор од 10 хектари. Спореднаодите од археолошките ископувања, локалитетот живеел од раната антика се додоцниот среден век. Во науката предложена е идентификација со античкиот градBRYANION за кој пишувале историчарот Плиниј и географот Страбон.Истиот ден попладнето, по објавувањето на постот, следеа два мејла од еден одмакедонските мобилни оператори со полузаканувачка содржина. Бидејќи се работи заеден познат, признат и во археолошката литература заведен локалитет, на 08.09.2009со адекватна опрема и екипа составена од шест луѓе појдов на терен. По извршениотувид констатирав дека:Акрополот на археолошкиот локалитет Градиште кај село Граиште,демирхисарско е 2/3 уништен засекогаш со копање основа за антени на мобилниоператори. Копано е до длабочина од 30-40см, а некаде прекопувано и до 60-70 см зада се направат ископи за темели на базните станици токму во центарот на локалитетот.Потоа со машини е ископан 200 метри долг и 1 метар длабок канал (ров) за да сенаправи заземјување за громобран. Багерот кој го направил тоа се уште стеше горе насамиот локалитет. Парчиња керамика и делови од садови можеа да се пронајдат раздробени на сите страни. При тоа еден дел од фортификациските утврдувања беакомплетно разрушени.Направив фото и видео документација. Прво ги известив инспекторите одуправата за заштита на културното наследство на Република Македонија. Потоаподигнав уште еден пост на мојот сајт со извештајот од терен. Одзивот на сето воблогосферата беше навистина млак, а мејнстрим медиумите воопшто не беазаинтересирани да го објават. За да може информацијата за уништениот локалитет дастигне до јавноста, покрај сајтот ги употребив моите акаунти на facebook и на twitter каде ме следат голем број на луѓе. Потоа се обидов филмскиот материјал да го сложамhttp://arheo.com.mk e-mail: info@arheo.com.mk