BERZANSKI PREGLEDNIK NA NASTANI VO PE^ATENI MEDIUMI
3
Data 07.04.2008broj 17
berzNIK
Psiholo{kiot momentgo sobori indeksot
Izvisuvaweto na Makedonija pred vratitena NATO, be{e presuden za rekordniot pad naakciite na Makedonskata berza vo ~etvrtokot,minatata nedela. Naslovite: Vetoto ja sru{imakedonskata berza; Fijaskoto za NATO go sru{iberzanskiot indeks, panika kaj investitorite;Odlo`enata pokana za NATO napravi r{um naBerzata - se ramkite na slikata na mo`ebi naj-turbulentniot trgovskiot den na Makedonskaberza. Naslovi koi realno ja otslikuvaat pani-kata i razo~aruvaweto kaj investitorite naberzanskiot pazar. Prakti~no, lo{ite vesti odBukure{t go predizvikaa rekordniot pad na in-deksot MBI -10 za 8,4 procenti vo odnos naprethodniot berzanski den. Cenite na akciitekaj re~isi site kom-panii na berzata vr-toglavo pa|aa. Kajnekoi od 10-te naj-likvidni kompaniipadnaa duri i za10%, a kaj drugiteakcii pa|aa i do 20procenti. Odborot nadirektori na Berza-ta odr`a itna sedni-ca, po {to slede{esmiruva~ka ofici- jalna izjava. - I pok-raj rekordniot padna indeksot MBI-10na dnevno nivo, pos-tignatiot vkupenpromet na Berzata od76,7 milioni denarie me|u prvite petnajdobri trgovskidenovi vo 2008 godi-na. Trguvaweto sopoedine~nite hartiiod vrednost na Ber-zata na 03.04.2008godina voglavno seodviva{e bez osobe-no naglasena pazarnaneramnote`a, odnosno na pazarot postoea i ku-povni i proda`ni nalozi: ...Poradi toa Berzatago prodol`uva trguvaweto po postoe~kite va-`e~ki pravila za trguvawe, bez promena navgradenite mehanizmi-cenovni ograni~uvawa,utvrduvawe na t.n. bazna cena i minimalno pri-fatliva koli~ina itn.Berzanskite analiti~ari, pani~nata kupo-proda`ba ja ocenija kako ~ista psiholo{ka re-akcija, pri {to trguvaweto se odviva{e bez ni-kakva ekonomska logika. Prodavaa malite akci-oneri, fizi~ki lica, za koi analiti~arite ve-lat deka se u{te ne ja nau~ile lekcijata da neprodavaat koga pazarot vrtoglavo pa|a.- Investiciskite fondovi ja iskoristijavakvata situacija i fondovite kupuvaa, objasnu-va Aleksandar Manev od investiciskiot fondIlirika.Toj predviduva stagnacija na pazarot, kakopretpazlivost dodeka politi~arite zazematpozicija za ponatamo{nite aktivnosti.Za silniot pad na berzata profesorot TomeNenovski veli: Ne stanuva zbor za nekoj krah naBerzata, zatoa {to nie u{te ne sme dojdeni vosituacija da re~eme deka Berzata stra{no nipa|a, za da go krstime terminot berzanski krah,tuku se slu~i ona {to voobi~aeno se slu~uva i nasite berzi vo svetot - od politi~ki pri~ini dase izvr{i silno namaluvawe na berzanskiot in-deks i da pa|aat vrednostite na najgolemiot brojakcii. Taka , mo`ebi nekade nad 95, 96 otsto odakciite na firmite koi kotiraat na Berzatapadnaa (nivnata vrednost) tokmu na toj den, {toe logi~na posledica na neo~ekuvanata negativ-na vest. Me|utoa, seto toa }e be{e obratno akovesta be{e pozitivna. Istiot den }e imavme po-rast na indeksot, mo`ebi za novi ~etiri, pet,deset procenti i }e o~ekuvavme permanentnozgolemuvawe. Na pra{aweto, dali mo`evme dase za{titime od ova, Nenovski veli:- Treba{e da napravime rezervno scenario.Onaka kako {to se pravi rezervno scenario zapodobruvawe na sostojba, treba{e da se napravirezervno scenario i za spre~uvawe na lo{oscenario. Toa e ona {to mene mi nedostasuva{ekoga ja slu{nav ovaa vest, zatoa {to u{te pret-hodniot den ima{e nekoi neprijatni najavi dekamo`e da se slu~i vetoto za priem vo Alojansata.I, vo taa situacija, Berzata mo`ela da reagiravo smisla na ograni~uvawe na limitot do kademo`e da pa|a ili da raste, za da nema nekoi po-golemi potresi i da nema golemi zagubi, {to i seslu~i sega za firmite ili za akcionerite. Me-|utoa, ona {to sega treba da se spre~i e racio-nalno o~ekuvawe deka Berzata i natamu }e pa|a.Toa o~ekuvawe treba da go spre~at, zatoa {topsiholo{kiot faktor vo Makedonija e mnogu si-len. Koga toa bi go spre~ile, mo`ebi za nekolkudena seto toa }e se situira i Berzata }e se vra-ti vo normalniot kolosek. Me|utoa, ako stampe-doto prodol`i, i vo drugite denovi, ako Berzatapa|a po nekolku procenti natamu, ve}e }e zboru-vame za eden kumulativ od nekade dvaesetinaprocenti pa|awe na Berzata i ve}e toga{ }e sedobli`uvame do krah na Berzata. Iskreno se na-devam deka nadle`nite institucii, a prvenst-veno Makedonskata berza, odnosno nejziniot Up-raven odbor, i KHV, }e prezemat energi~ni mer-ki toa da go situiraat so pe~at.Negativniot ishod za priemot vo Alijansata,osven na Berzata zasega ne se odrazi na drugatainvestitorska javnost. Britanskite biznismeniuveruvaat deka tie veruvaat vo stabilnosta ibezbednosta na zemjava i nemaat namera da sepovle~at, a najavi za prodol`uvawe, zgolemuva-we i vospostavuvawe na nova sorabotka so ma-kedonskite kompanii ima i od biznis felata odRusija, Izrael, Turcija, [panija.... Na kompani-ite od ovie zemji im odgovaraat uslovite {to imgi nudi Investment Makedonija...Do sledniot ponedelnikMakedonka BaldazarskaGlaven i odgovoren urednik na
berzNIK
e-mail: berzNIK@interNIK.com.mk
Psiholo{kiot moment, deligiran od po-liti~kata, namesto od ekonomskata eufo-rija, napravi haoti~en trgovski den na Pa-zarot za hartii od vrednost. Makedonskiotberzanski indeks zabele`a istoriski padod 8,4% na denot koga se odr`uva{e Sami-tot vo Bukure{t.Panikata i stravot povtorno go nadvla-deaa razumot kaj igra~ite na pazarot. Tiene gledaa niz prizmata na ekonomskiteparametri na kompaniite, se povedoa odvetoto za pokana za Makedonija vo NATO, japreskoknaa i pazarnata logika i ponudijapogolemi koli~ini na akcii, kolku-tolkuda se fati nekoj denar... zaradi sekoja sig-urnost da ne eskalira slu~ajot.... Negativ-nite prognozi, za `al, sekoga{ se popri-fatlivi od optimisti~kite - za denot po-toa.... Za posledicite, vo princip, drugitetreba da ni go baraat krajot.... No,postojat ihrabri, odlu~ni lu|e, vo slu~ajov vlo`uva-~i koi se pojavija i zagrizaa koga drugite neveruvaat, a veruvam }e se ofajdat koga sos-tojbata }e se normalizira ili u{te pove}e,koga }e trgne vo nagorna linija... Narodnapazarna logika: kupi eftino-prodaj ska-po....
Leave a Comment