TO BHMA - 1. Το κραχ του 2008
Το πακέτο των 700 δισ. δολαρίων του Πόλσον δεν ήταν καλά μελετημένο ή, καλύτερα, δεν είχεμελετηθεί καθόλου. Περιέργως το υπουργείο Οικονομικών δεν ήταν προετοιμασμένο για τιςεπιπτώσεις που θα είχε η απόφασή του να επιτρέψει στη Lehman Βrothers να καταρρεύσει. Οτανάρχισε να καταρρέει το χρηματοπιστωτικό σύστημα ο Πόλσον έτρεξε στο Κογκρέσο χωρίς να έχειξεκάθαρη ιδέα για το πώς θα χρησιμοποιούσε τα λεφτά που ζητούσε. Το μόνο που είχε στο μυαλότου ήταν μια στοιχειώδης σύλληψη, να στήσει κάτι αντίστοιχο με την Εταιρεία ΔιαχείρισηςΠεριουσιακών Στοιχείων (RΤC) της δεκαετίας του 1980, η οποία ανέλαβε τα περιουσιακά στοιχείατων ιδρυμάτων αποταμιεύσεων και δανείων. Ετσι ο Πόλσον ζήτησε πλήρη δικαιοδοσία αλλά καιασυλία απέναντι σε ενδεχόμενες νομικές προσφυγές. Δεν αποτέλεσε έκπληξη το ότι το Κογκρέσοαρνήθηκε να του τα δώσει. Πολλοί, ανάμεσα στους οποίους κι εγώ, υποστήριξαν ότι θα ήτανπροτιμότερη η κεφαλαιακή ενίσχυση των τραπεζών αντί για την αγορά των «τοξικών»περιουσιακών στοιχείων που είχαν στα χέρια τους. Τελικά ο Πολσον άρχισε να ενστερνίζεται αυτήτην ιδέα αλλά δεν την εφάρμοσε σωστά.Οι συνθήκες στο χρηματοπιστωτικό σύστημα συνέχισαν να επιδεινώνονται. Η αγορά εταιρικώνομολόγων σταμάτησε σχεδόν να λειτουργεί, το Libor εκτινάχθηκε, τα spreads διευρύνθηκαν, ταCDS εξερράγησαν, ενώ οι επενδυτικές τράπεζες και οι άλλοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί πουδεν είχαν άμεση πρόσβαση στη Fed δεν μπορούσαν να εξασφαλίσουν overnight καιβραχυπρόθεσμες πιστώσεις. Η Fed αναγκαζόταν να διασώζει τον έναν μετά τον άλλον. Μέσα σεαυτή την ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκε η ετήσια συνάντηση του Διεθνούς ΝομισματικούΤαμείου (ΔΝΤ) στην Ουάσιγκτον, η οποία άρχισε στις 11 Οκτωβρίου.Οι ευρωπαίοι ηγέτες αποχώρησαν νωρίς, συναντήθηκαν την επόμενη ημέρα στο Παρίσι καιεγγυήθηκαν ότι δεν θα επιτρέψουν να καταρρεύσει κανένας μεγάλος χρηματοπιστωτικός όμιλοςτης Ευρώπης. Δεν συμφώνησαν ωστόσο να εφαρμόσουν αυτό σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και έτσι κάθε χώρα προώθησε τις δικές τις ρυθμίσεις. Πολύ σύντομα οι ΗΠΑ έπραξαν αναλόγως. Αυτές οι ρυθμίσεις είχαν μια ανεπιθύμητη παρενέργεια: προσέθεσαν μεγαλύτερη πίεση στις χώρεςπου δεν μπορούσαν κατά τον ίδιο τρόπο να εγγυηθούν πιστώσεις για τα χρηματοπιστωτικά τουςιδρύματα. Η Ισλανδία βρισκόταν ήδη στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Η μεγαλύτερη τράπεζα τηςΟυγγαρίας υπέστη τις επιπτώσεις των ομαδικών ρευστοποιήσεων, ενώ τα νομίσματα και οι αγορέςκρατικών ομολόγων της Ουγγαρίας και χωρών της Ανατολικής Ευρώπης σημείωσαν σημαντικήκάμψη. Το ίδιο συνέβη στη Βραζιλία, στο Μεξικό, στις ασιατικές «τίγρεις» και σε μικρότερο βαθμόστην Τουρκία, στη Νότια Αφρική, στην Κίνα, στην Ινδία, στην Αυστραλία και στη Νέα Ζηλανδία.Το ευρώ υποχώρησε, το γεν εκτινάχθηκε και το δολάριο ενισχύθηκε. Η αστάθεια των ισοτιμιών στιςπεριφερειακές χώρες είχε ορισμένα θύματα. Μεγάλοι εξαγωγείς στη Βραζιλία απέκτησαν τησυνήθεια να κερδοσκοπούν εις βάρος του εθνικού τους νομίσματος το οποίο ανέκαμπτε και έτσι χρεοκόπησαν, πυροδοτώντας ένα μίνι κραχ.Ολες μαζί αυτές οι λανθασμένες επενδυτικές κινήσεις είχαν τεράστιες επιπτώσεις στησυμπεριφορά των καταναλωτών, των επιχειρήσεων και των χρηματοπιστωτικών οργανισμών σεόλον τον κόσμο. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα βρισκόταν σε κρίση από τον Αύγουστο του 2007,αλλά το ευρύ κοινό δεν το είχε αντιληφθεί και, παρά τις εξαιρέσεις, οι περισσότεροι συνέχιζαν να λειτουργούν όπως συνήθως. Αυτό άλλαξε τις εβδομάδες που ακολούθησαν την 15η Σεπτεμβρίουτου 2008. Η παγκόσμια οικονομία βυθίστηκε όπως η πέτρα στη λίμνη. Αυτό έγινε πλέον σαφέςόταν δημοσιεύθηκαν οι στατιστικές του Οκτωβρίου και του Νοεμβρίου. Οι επιπτώσεις για τηνευημερία ήταν τεράστιες. Τα συνταξιοδοτικά ταμεία, τα ταμεία των πανεπιστημίων πουδιαχειρίζονται τις χορηγίες και τα φι λανθρωπικά ιδρύματα έχασαν από 20% ως και 40% τωνπεριουσιακών τους στοιχείων μέσα σε δύο μήνεςκαι όλα αυτά προτού αποκαλυφθεί το σκάνδαλοΜέιντοφ των 50 δισ. δολαρίων. Η αυτοτροφοδοτούμενη παραδοχή ότι έχουμε να κάνουμε με μιαμακρά και βαθιά κρίση, η οποία πιθανώς να οδηγούσε σε ύφεση, γενικεύθηκε.Η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) αντέδρασε δυναμικά στην κρίση, μειώνοντας το βασικόεπιτόκιο σχεδόν ως το μηδέν τον Δεκέμβριο και έδωσε έμφαση στην ποσότητα. Η κυβέρνησηΟμπάμα ετοιμάζει διετές πακέτο για την τόνωση της οικονομίας, ύψους 800 δισ. δολαρίων, καιάλλα δραστικά μέτρα.
Ποιος φταίει;
Leave a Comment