• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
8 
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΙΚΟΥ
ΔΗΜΟΣ ΠΑΛΛΗΝΗΣ
ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ «ΤΟ ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΟ»
ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ ΡΑΦΗΝΑΣ
Εισαγωγή στις
Ειδικές Μαθησιακές Διαταραχές
Δυσλεξία
Για γονείς και εκπαιδευτικούς
Μαρία Δ. Βενιεράκη
Ψυχολόγος, MScΑύγουστος 2008
 
Το παρόν συντάχθηκε στα πλαίσια του
ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΡΑΣΗΣ «ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ – ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΕ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ ΚΑΙΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ»
 
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ& ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ &ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΕΦΑΡΜΟΓΗΣΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΩΝΑΠΟ ΤΟ ΕΚΤΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΕΥΡΩΠΑΪΚΟΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ
 
Η ενέργεια συγχρηματοδοτείται κατά 80% από το Ε.Κ.Τ. Το υποέργο εντάσσεται στο ΕπιχειρησιακόΠρόγραμμα "ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ" του Υπουργείου Απασχόλησηςκαι Κοινωνικής Προστασίας και αφορά στο έργο "Δράσεις ενίσχυσης της απασχόλησης ανέργων μετην ενεργό συμμετοχή των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων (Μ.Κ.Ο.)"
 
Tι είναι η δυσλεξία;
Η λέξη «δυσλεξία» σημαίνει «δυσκολία με τις λέξεις» καιχρησιμοποιείται σαν όρος για να περιγράψει μία σοβαρή και επίμονηδυσκολία στην εκμάθηση των γνωστικών δεξιοτήτων τής ανάγνωσης,της γραφής, της ορθογραφίας, της γραπτής έκφρασης και τηςαριθμητικής, σε άτομα τα οποία έχουν κατά τα άλλα φυσιολογικήνοημοσύνη και επαρκείς ευκαιρίες για μάθηση.
Τι είναι οι Ειδικές Μαθησιακές Διαταραχές;
Σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχιατρική Ένωση, η δυσλεξία ορίζεταιως
«Διαταραχή τής Ανάγνωσης»
και αποτελεί μία από τις τρεις
«Ειδικές Μαθησιακές Διαταραχές»
(ΕΜΔ). Οι άλλες δύο είναι η
«Διαταραχή των Μαθηματικών»
(ή δυσαριθμησία) και η
«Διαταραχή τής Γραπτής Έκφρασης».
Σημειώνεται ότι ο όρος«δυσλεξία» χρησιμοποιείται ευρέως για να περιγράψει δυσκολίες στημάθηση που εμπίπτουν και στις τρεις παραπάνω κατηγορίεςδιαταραχών. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχει αντικατασταθεί απότους ειδικούς από το γενικότερο όρο «Ειδική Μαθησιακή Διαταραχή».Αντίστοιχα, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κάνει λόγο για «
ΕιδικέςΑναπτυξιακές Διαταραχές των Σχολικών Ικανοτήτων»
.
Ποια είναι τα αίτια τής δυσλεξίας;
Η δυσλεξία είναι εγγενής στο άτομο και οφείλεται σε κάποια ανωμαλίαστο τμήμα εκείνο του εγκεφάλου το οποίο επεξεργάζεται τη γλώσσα.Επομένως, δεν εμφανίζεται ξαφνικά από άγχος και ψυχολογικά ή άλλαπροβλήματα, αλλά υπάρχει από τη στιγμή τής γέννησης του ατόμουκαι το ακολουθεί καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Με άλλα λόγια,έχει οργανική βάση και είναι συνήθως κληρονομική. Μη οργανικοίπαράγοντες, όπως οι ανεπαρκείς εκπαιδευτικές ευκαιρίες, η χαμηλήςποιότητας διδασκαλία και οι περιβαλλοντικές ελλείψεις, επηρεάζουντην εμφάνιση και την πορεία εξέλιξης της δυσλεξίας, αλλά δεν τηνπροκαλούν.
-1-
Ποια είναι τα ποσοστά τής δυσλεξίας;
Το ποσοστό τής δυσλεξίας στις Η.Π.Α. και τη Μεγάλη Βρετανίαυπολογίζεται περίπου στο 4% του πληθυσμού, με τα αγόρια νατην εμφανίζουν συχνότερα απ’ ό,τι τα κορίτσια. Ωστόσο, στη χώρα μαςδεν υπάρχουν επίσημες μελέτες που να προσδιορίζουν το ακριβέςποσοστό εμφάνισης της Διαταραχής. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ταποσοστά αλλάζουν σημαντικά από χώρα σε χώρα και αυτό οφείλεταιαφενός στο πώς ορίζεται κάθε φορά η δυσλεξία και αφετέρου σταχαρακτηριστικά τού κάθε γλωσσικού συστήματος.
Πότε γίνεται η διάγνωση των ΕΜΔ;
Σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχιατρική Ένωση:
 Η
Διαταραχή τής Ανάγνωσης
συνήθως διαγιγνώσκεται στιςαρχές τής Α’ Δημοτικού, αν και το παιδί μπορεί να εμφανίσειδυσκολίες από το Νηπιαγωγείο (π.χ. αδυναμία να αναγνωρίσει ταπιο απλά γράμματα ή να αντιστοιχίσει τα πιο απλά φωνήματα μετα ανάλογα γράμματα). Ωστόσο, όταν ένα παιδί έχει υψηλό δείκτηνοημοσύνης, η αναγνωστική του ικανότητα ενδέχεται να είναιανάλογη ή σχεδόν ανάλογη της τάξης του στις πρώτες τάξειςτού Δημοτικού, με αποτέλεσμα να μη γίνεται πλήρως ορατήη ύπαρξη της Διαταραχής πριν από την Δ΄ Δημοτικού.
 Η
Διαταραχή των Μαθηματικών
σπάνια διαγιγνώσκεται πριναπό τα τέλη τής Α’ Δημοτικού, αν και το παιδί μπορεί ναεμφανίσει δυσκολίες από το Νηπιαγωγείο (π.χ. σύγχυση τωναριθμών ή αδυναμία να μετρήσει σωστά). Συνήθως, η Διαταραχήεμφανίζεται στη Β’ ή τη Γ’ Δημοτικού. Ειδικά όταν ένα παιδί έχειυψηλό δείκτη νοημοσύνης, η μαθηματική του ικανότητα ενδέχεταινα είναι ανάλογη ή σχεδόν ανάλογη της τάξης του στις πρώτεςτάξεις του Δημοτικού, με αποτέλεσμα να μη γίνεται ορατή ηύπαρξη της Διαταραχής πριν από την Ε’ Δημοτικού.
 Η
Διαταραχή τής Γραπτής Έκφρασης
σπάνια διαγιγνώσκεταιπριν από τα τέλη τής Α’ Δημοτικού, αν και το παιδί μπορεί ναεμφανίσει δυσκολίες στο γράψιμο καθ’ όλη τη διάρκεια της Α’ Δημοτικού (π.χ. δυσκολίες στην αντιγραφή). Συνήθως, η Διαταραχή εμφανίζεται στη Β’ Δημοτικού. 
-2-
 
Πώς γίνεται η διάγνωση της δυσλεξίας;
Πολλές φορές, πρώτοι οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται τιςμαθησιακές δυσκολίες των παιδιών, οι οποίοι και θα πρέπει ναενημερώνουν τους γονείς και να τους παρακινούν να επισκεφθούντους ειδικούς, ώστε να υποβληθεί το παιδί τους στην κατάλληληδιαγνωστική αξιολόγηση.Η διάγνωση της δυσλεξίας είναι μία σύνθετη διαδικασία πουαπαιτεί τη συνεργασία ψυχολόγου, ειδικού παιδαγωγού καιλογοπεδικού. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις που για τηνολοκλήρωση της αξιολόγησης και την έγκυρη διάγνωση απαιτείται ησυμβολή επιστημόνων και άλλων ειδικοτήτων: οφθαλμιάτρου,ωτορινολαρυγγολόγου, παιδονευρολόγου, παιδοψυχιάτρου καικοινωνικού λειτουργού, ώστε να αποκλειστεί η ύπαρξη τυχόναισθητηριακών προβλημάτων στο παιδί, συναισθηματικώνδιαταραχών και αρνητικών περιβαλλοντικών συνθηκών, παράγοντεςπου μπορεί να οδηγήσουν σε σχολική αποτυχία και σε ορισμένεςπεριπτώσεις να συνυπάρχουν με τη δυσλεξία, αλλά που δεν τηνπροκαλούν. Είναι αναγκαίο να τονιστεί ότι, για να γίνει η διάγνωση τηςδυσλεξίας, θα πρέπει να υπάρχει σημαντική απόκλιση μεταξύ τήςνοημοσύνης τού παιδιού και της επίδοσής του στην ανάγνωση, τηνορθογραφία, τις γραπτές δοκιμασίες και την αριθμητική. Δηλαδή, ηνοημοσύνη τού παιδιού θα πρέπει να κυμαίνεται τουλάχιστον στομέσο φυσιολογικό επίπεδο, ενώ η επίδοσή του στους παραπάνωτομείς, θα πρέπει να είναι σημαντικά χαμηλότερη. 
-3-
Ποιες είναι οι πρώιμες ενδείξεις τής δυσλεξίας;
Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον από την πλευρά τωνειδικών επιστημόνων αναφορικά με την έγκαιρη ανίχνευση στα παιδιάτων χαρακτηριστικών εκείνων που αποτελούν παράγοντες κινδύνουγια την πιθανή μελλοντική εμφάνιση της δυσλεξίας (αλλά και άλλωνμαθησιακών δυσκολιών). Μερικές τέτοιες ενδείξεις στο παιδί κατά τηνπροσχολική και την πρώτη σχολική ηλικία είναι οι εξής:
 Παρουσιάζει δυσκολίες στον προφορικό λόγο: αντιμεταθέτειφθόγγους (π.χ. λέει
κοδομίνο
αντί για
κομοδίνο
), αντικαθιστάφθόγγους (π.χ. λέει
διαθήμιση
αντί για
διαφήμιση
), μπερδεύειλέξεις που μοιάζουν ακουστικά (π.χ. λέει
σώμα 
αντί για
γόμα 
),κάνει μορφοσυντακτικά λάθη (π.χ. λέει «εγώ πάει φέρω βιβλίο»),έχει φτωχό λεξιλόγιο, δυσκολεύεται να ανακαλέσει από τη μνήμητου τα ονόματα αντικειμένων, ζώων κ.ά., παρόλο που ταγνωρίζει, δεν μπορεί να μάθει εύκολα τραγουδάκια καιποιηματάκια που έχουν ομοιοκαταληξία, δυσκολεύεται ναπεριγράψει κάτι που βλέπει ή να αφηγηθεί κάτι που συνέβη ήνα διηγηθεί μία ιστορία.
 Παρουσιάζει δυσκολίες στη γραφή: δυσκολεύεται να μάθει ναπιάνει σωστά το μολύβι, δυσκολεύεται να προσανατολιστεί στοχαρτί, με αποτέλεσμα να μην ακολουθεί σωστά τις γραμμές γιανα γράψει, δυσκολεύεται να ζωγραφίσει μέσα σε πλαίσιο, νααντιγράψει σχήματα και να μάθει να γράφει το όνομά του, ενώκάνει φωνολογικά λάθη κατά τη γραφή (δηλαδή αντιστρέφει,αντικαθιστά, παραλείπει, προσθέτει, αντιμεταθέτει γραφήματα,συλλαβές ή και ολόκληρες λέξεις), δυσκολεύεται να μάθει ναβάζει τόνους και να κατανοήσει τη στίξη.
  Δυσκολεύεται να κατακτήσει τις προμαθηματικές έννοιες(π.χ. μεγάλο-μικρό, πολλά-λίγα, μέσα-έξω κ.ά.) και αργότερα ναμάθει τους αριθμούς και να αντιστοιχίσει τις ποσοτικές έννοιεςμε το αριθμητικό τους σύμβολο.
  Δυσκολεύεται να κατακτήσει την αναγνωστική ικανότητα (π.χ.δεν αναγνωρίζει τα γράμματα ακόμα και στο τελευταίο τρίμηνοτης Α΄ Δημοτικού, προσθέτει, παραλείπει, αντικαθιστάφθόγγους, συλλαβές ή και ολόκληρες λέξεις κατ’ επανάληψη,ακόμα και στα τέλη τής Β’ Δημοτικού). 
-4-
 
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...