Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
17Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Noli Me Tangere

Noli Me Tangere

Ratings: (0)|Views: 2,357 |Likes:
Published by joni_jao
Notes para sa PI100.
Prepared by
Abobo / Arellano / Basa / Dogelio / Francisco / Jao / Nuevas / Salsalida / Tadeo
Notes para sa PI100.
Prepared by
Abobo / Arellano / Basa / Dogelio / Francisco / Jao / Nuevas / Salsalida / Tadeo

More info:

Published by: joni_jao on Jul 16, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/14/2014

pdf

text

original

 
 
 
Kaligirang Kasaysayan
Matapos mabasa ang “The Wandering Jew” ni Eugenio Sue at ang Uncle Tom’s Cabin ni Harriet Beecher
Stowe, napukaw si Rizal na magsulat ng nobelang tatalakay sa mga di makatarungang nangyayari sa Pilipinas.Inanyayahan niya ang kanyang mga kaibigang ilustrado, kabilang si Lopez Jaena, na makipagtulungan sa pagsusulat
ng nobelang tatalakay sa paghihirap ng mga Pilipino sa kanilang inang bayan, subalit “hindi sila binigyan ang
ganitong hangarin,
at hindi natuloy ang pagg
awa nila bilang grupo, kaya’t sinarili ni Rizal ang pagsusulat nito.
Ang
Noli Me Tangere
(Huwag Mo Akong Salangin) ay mula sa ebanghelyo ni San Juan, Kabanata 20, Talata
17 (“Huwag mo akong salangin, pagka’t di pa ako nanakyat sa aking Ama.”) Binigyan ni
Rizal ng ibang kahuluganang unang bahagi ng nasabing berso. Iniukol niya ito sa isang kanser o sugat noon ng Pilipinas. Ang kanser nakanyang tinutukoy ay panlipunan (katiwalian, pagmamalabis ng mga prayle). At ang mga bumubuo sa kanser na itoay hindi kailanman mabanggit-banggit ng mga Pilipino sapagkat ang kapalit ng pagsasabing ito ay kaparusahan at
kamatayan. Ayon din kay Rizal, “they are so delicate that they cannot be touched by anyone.”
1
Ayon sa sulat ni Rizal sa isang kaibigan niya (ayon kay Dr.
Palma na kumatha ng “Biografia de Rizal,” si
 Felix Resurreccion Hidalgo ang kaibigang ito; ayon naman sa ilang mananaliksik, si Ferdinand Blumentritt ito) mulasa Berlin, noong Marso 5, 1887, ang mga insidenteng tinukoy ni Rizal sa nobela ay
“pawang kato
tohanan at tunay
na nangyari.”
Sinabi ni Rizal sa sulat na madali niyang mabibigyang katibayan ang mga ito. Ang sulat, kasama angkopya ng nobela, ay bilang pagtugon sa matagal nang kahilingan ng kaibigan na makabasa ng nobela ni Rizal.Sinabi noon ng hul
i kay Rizal na gumawa ng “lalong makabuluhan at mahalaga” kaysa sa pags
ulat pa ng mgaartikulong nabubuhay at namamatay din lamang sa mga pahina ng diyaryo.Tinangka ni Rizal na gawin ang bagay na hindi ginustong gawin ng sinuman. Inilarawan niya ang kalagayanng lipunan, ang buhay ng mga Pilipino, ang kanilang mga paniniwala, mga pag-asa,
“mga lunggati,” mga hinaing
atmga kahapisan. Isiniwalat niya ang pagiging hipokrito ng relihiyong nagpahirap sa mga tao. Tinukoy niya angtotoong relihiyon sa
“di
-
tunay,”
hangal at mapamahiing relihiyon. Ipinakita rin niya sa nobela ang kasamaang nasalikod ng mapanlinlang at mabubulaklak na pananalita ng pamahalaan.Magda-
dalawampu’t apat na taon si Rizal nang simulan niyang sulatin ang Noli, isinulat niya an
g unangkalahati sa Madrid, ang ikapat ay natapos niya sa Paris, at ang natitirang ikapat sa Alemanya. Nakumpleto niya itonoong ika-21 ng Pebrero, 1887. Upang makaipon ng perang gugugulin sa pagpapalimbag ng aklat, nagtipid si Rizal.
“M
anaka-nakang makalawa lamang siya kumain sa maghapon
at sa maliliit na restauran pa.”
 Sa tulong ng kaibigan at kaklase sa Madrid na si Maximo Viola, nailimbag ito sa Imprenta Lette sa Berlinnoong Marso 1887 sa halagang P300 para sa 2000 na sipi. Ngunit dahil kulang pa rin sa pondo, kinailangan niyangbawasan ang Noli ng isang kabanata (Si Elias at Salome). Nabayaran rin naman ni Rizal si Viola nang magpadala siPaciano sa kanya ng P1000.
1
M
ula sa Document 320, “Why Rizal Wrote the Noli Me Tangere” ng
Documentary Sources of Philippine History 
niGregorio F. Zaide (Metro Manila: National Book Store, Inc
., 1990) at mula sa “Bakit Sinulat ni Dr. Rizal ang Noli MeTangere” ng
Noli Me Tangere ni Dr. Jose Rizal,
isinalin nina Guzman-Laksamana-Guzman (Mandaluyong: NationalBook Store, 1950).
 
Buod
Matapos ang pitong taon na pagkakawalay sa bansa upang mag-aral sa Espanya, muling nagbalik siCrisostomo Ibarra sa Pilipinas. Si Kapitan Tiago, ama ng kasintahang si Maria Clara, ay naghanda ng isang malakingpagtitipon upang ipagdiwang ang kanyang pagbabalik. Sa pagdiriwang na ito, dumalo ang maramingmakakapangyarihang tao, kasama na si Padre Damaso na labis na namutla sa pagkakakita sa nagbalik na anak niDon Rafael Ibarra. Malamig at masungit ang naging pakikitungo nito sa binata. Pinagtakhan naman ito niCrisostomo dahil na rin sa isang napakatalik na kaibigan ng ama ang nasabing pari bago lumisan ang binatapatungong Espanya.Sa pamamagitan ni Tenyente Gueverra, nalaman ni Ibarra na tunay na ngang yumao ang kanyang ama.Nalaman din niya mula rito ang naging dahilan ng pagkakakulong at pagkamatay ng ama sa bilangguan. Ayon satinyente, nagsimula ang lahat nang akusahan ang Don dahil sa hindi nito pagkukumpisal. Lalong sumidhi ang
problema nang aksidente nitong naitulak at “napatay” ang isang kolektor ng tributo na noo’y nakita niyang
sinasaktan ang isang batang indio. Ang pagkamatay ng Espanyol ang naging sanhi ng pagkakakulong ng butihingDon.Sa sementeryo kung saan patungo si Ibarra, naroon ang isang matandang makikilalang si Pilosopo Tasyo,isang iskolar ng Pilosopiya. Hinahanap niya ang bungo ng kaniyang asawa, ngunit nang di mahanap ito ay umalis.Mayamaya ay dumating si Ibarra at nadiskubre nito na ang puntod ni Don Rafael ay hinukay upang ilipat angbangkay sa libingan ng mga Instik. Imbis na sundin ang utos at dahil na rin sa lakas ng ulan, tinapon na lamang ngsepulturero ang bangkay sa ilog. Sa pighating nadama ni Ibarra pagkatuklas nito, kinompronta niya si Padre Salvi, atmula dito ay nalaman na hindi ang kasalukuyang kura paroko, kundi si Padre Damaso, ang may kagagawan.Isang bahagi sa nobela ay nagkukwento tungkol kay Sisa, isang martir na asawa sa lalaking lasenggero atpalasugal, at dakilang ina sa matatalinong batang sina Crispin at Basilio na kapwang kampanera sa simbahan ngSan Diego. Malalamang namatay si Crispin sa kamay ng kura nang mapagbintangang nagnakaw sa simbahan at si
Basilio nama’y naglaho rin nang hindi lubos mainitindihan ang nangyari sa kanila ng kanyang kapatid na si Crispin at
sa kanilang magulang.
Sa kabilang dako’y, n
abaliw si Sisa dahil sa pagkawala ng dalawa niyang anak at sapagkapahiya sa buong bayan ng San Diego at sa pagkawala ng kanyang dangal (ang tanging kayamanan niya).Sina Maria Clara, Crisostomo Ibarra kasama ng kanilang mga kaibigan at mga ina ng mga dalaga ay
nagpiknik sa San Diego. Wala silang mahuling isda dahil sa isang buwaya kaya’
t tumalon si Elias sa tubig upanghulihin ang buwaya. Pumiglas ito at iniligtas siya ni Ibarra at napatay ang buwaya. Habang nagsasaya ang lahat,
sinira ni Padre Salvi ang librong pinagkakatuwaan ng mga binata’t dalaga. Dumatin
g rin ang ilang Guardia Civilupang hanapin si Elias, ngunit matagal na itong nakaalis.Pinuntahan ni Ibarra si Pilosopo Tasyo upang humingi ng payo hinggil sa balak na pagpapatayo ngpaaralan ngunit sinabihan siya nitong huwag ituloy ang binabalak kung hindi handang yumukod sa hariharian.Habang naghahanda ang lahat para sa piyesta, sinabihan ni Elias si Crisostomo na may nagbabanta sabuhay niya. Habang nagtitipon at inilalagay ni Crisostomo ang pundasyon ng eskwelahan bilang simbolo ng simulang kontruksyon nito, may nahulog na konkreto. Mabuti na lamang at mabilis si Elias at naitulak si Ibarra bago paman abutan ng bato.Matapos ang inagurasyon, nagkaroon ng isang pagtitipon si Ibarra. Inimbita ni Damaso ang kanyang sarili,at ininsulto nang ininsulto ang yumaong ama ni Crisostomo. Di na nakapagpigil ang binata at tinutukan si Damasong kutsilyo sa leeg, nagmakaawa si Maria Clarang tumigil na si Crisostomo at sinunod naman niya ito. Dahil sa

Activity (17)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Miriam Estrada liked this
Ericka Abuel liked this
Virginia Agnir liked this
Toni Barcelona liked this
Jill Sayuri liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->