ΑΡΧΑΙΟΣ
ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Πνευ
µ
ατικά
∆ικαιώ
µ
ατα
Κει
µ
ένου
, © 2001,
∆
.
Ι
.
Λοΐζος
333
τελέσεως
της
γιορτής
γινόταν
η
παννυχίς
, µ
ε
χορούς
παρθένων
και
νέων
καθώς
και
µ
ε
λα
µ
παδηφορία
,
δηλαδή
αγώνα
δρό
µ
ου
µ
ε
ανα
µµ
ένους
δαυλούς
.
Οι
νικητές
ελά
µ
βαναν
σε
όλους
τους
αγώνες
της
εορτής
ως
έπαθλο
παναθηναϊκό
α
µ
φορέα
,
4
γε
µ
άτο
µ
ε
λάδι
από
τις
ιερές
ελιές
της
Αθήνας
(µ
ορίας
)
καθώς
και
κλάδους
ελιάς
από
τα
ίδια
δένδρα
.
Με
την
ανατολή
του
ηλίου
άρχιζε
η
µ
εγάλη
πο
µ
πή
των
Παναθηναίων
,
που
ξεκινούσε
από
το
∆ίπυλο
στον
Κερα
µ
ικό
και
κατέληγε
στην
Ακρόπολη
,
καλύπτοντας
µ
ια
διαδρο
µ
ή
1.050 µ.
5
Οι
συ
µµ
ετέχοντες
στην
πο
µ
πή
µ
ετέφεραν
,
τα
πρώτα
χρόνια
στον
παλαιό
ναό
της
Αθηνάς
στην
Ακρόπολη
6
και
,
αργότερα
, µ
ετά
την
οικοδό
µ
ησή
του
,
στον
Παρθενώνα
,
τις
προσφορές
προς
την
θεά
και
κυρίως
τον
ιερό
πέπλο
,
ένα
τετράγωνο
ύφασ
µ
α
που
το
είχαν
υφάνει
οι
κόρες
των
επιφανέστερων
αθηναϊκών
οικογενειών
.
Ο
πέπλος
είχε
το
χρώ
µ
α
κρόκου
αυγού
(
υποκίτρινος
)
και
έφερε
κεντη
µ
ένες
σκηνές
από
την
µ
υθολογική
γιγαντο
µ
αχία
στην
οποία
είχε
διακριθεί
η
Αθηνά
.
7
Ο
πέπλος
τοποθετούνταν
σε
σχή
µ
α
Ι
στην
θέση
του
ιστίου
τροχοφόρου
πλοίου
,
που
αποτελούσε
το
κέντρο
της
πο
µ
πής
,
και
περιστοιχιζόταν
από
κόρες
που
µ
ετέφεραν
σε
κάνιστρα
πάνω
στο
κεφάλι
τους
τις
προσφορές
για
την
θεά
.
Στην
πο
µ
πή
µ
ετείχαν
ακό
µ
η
ηλικιω
µ
ένοι
ευγενείς
, µ
ε
κλάδους
ελιάς
στο
χέρι
,
έφιπποι
νέοι
, µ
έτοικοι
,
αντιπρόσωποι
φιλικών
ή
συ
µµ
αχικών
προς
τους
Αθηναίους
Πόλεων
αλλά
και
πολλές
αγελάδες
και
πρόβατα
για
τις
θυσίες
στους
βω
µ
ούς
της
θεάς
στην
Ακρόπολη
.
Μετά
το
πέρας
των
θυσιών
,
το
κρέας
των
ζώων
καταναλωνόταν
από
τον
λαό
,
ο
οποίος
ευχόταν
µ
ια
καλή
γεωργική
χρονιά
για
την
Πόλη
των
Αθηνών
.
Άλλη
γιορτή
που
διεξαγόταν
στην
Αθήνα
ήταν
τα
∆ιονύσια
.
Στην
πραγ
µ
ατικότητα
ήταν
δύο
γιορτές
:
τα
"
εν
άστει
"
και
τα
"
κατ
’
αγρούς
"
∆ιονύσια
.
Τα
"
εν
άστει
"
εορτάζονταν
στο
τέλος
Μαρτίου
/
αρχές
Απριλίου
στον
ναό
του
∆ιονύσου
,
στους
πρόποδες
της
Ακροπόλεως
.
Ήταν
πολυή
µ
ερη
γιορτή
και
στην
κορύφωσή
της
µ
εταφερόταν
το
ξόανο
του
θεού
,
εν
πο
µ
πή
και
δια
του
Κερα
µ
ικού
,
στο
ιερό
του
∆ιονύσου
.
Η
γιορτή
είχε
εύθυ
µ
ο
χαρακτήρα
,
περιλά
µ
βανε
θυσία
ταύρου
και
το
κύριο
έ
µ
βλη
µ
ά
της
ήταν
ο
φαλλός
,
σύ
µ
βολο
γονι
µ
ότητας
.
Μετά
την
ολοκλήρωση
της
πο
µ
πής
,
οι
πολίτες
περιδιάβαζαν
την
πόλη
χορεύοντας
και
τραγουδώντας
.
Οι
επό
µ
ενες
η
µ
έρες
αφιερώνονταν
στα
δρώ
µ
ενα
(
δρα
µ
ατοποιη
µ
ένο
ιερό
θέα
µ
α
).
Παρό
µ
οια
διαδικασία
µ
ε
τα
"
εν
άστει
"
γινόταν
και
στα
"
κατ
’
αγρούς
"
∆ιονύσια
µ
όνο
που
αυτά
εορτάζονταν
τέλη
∆εκε
µ
βρίου
/
αρχές
Ιανουαρίου
στους
µ
εγάλους
δή
µ
ους
της
Αττικής
.
Μια
ακό
µ
η
γιορτή
που
ήταν
αφιερω
µ
ένη
στον
∆ιόνυσο
ήταν
τα
Ανθεστήρια
.
Γιορτάζονταν
τέλη
Φεβρουαρίου
/
αρχές
Μαρτίου
και
ήταν
αφιερω
µ
ένα
στο
άνοιγ
µ
α
των
πιθαριών
του
νέου
κρασιού
,
που
είχε
τοποθετηθεί
εκεί
πριν
µ
ερικούς
µ
ήνες
.
Οι
παρευρισκό
µ
ενοι
έπιναν
προς
τι
µ
ήν
του
θεού
ευχό
µ
ενοι
να
είναι
καλόπιοτος
ο
καινούριος
οίνος
.
Μέχρι
και
οι
δούλοι
είχαν
το
δικαίω
µ
α
να
πιουν
εκείνες
τις
µ
έρες
.
Η
πο
µ
πή
κατευθυνόταν
από
τους
αγρούς
στο
εν
Λί
µ
ναις
ιερό
του
∆ιονύσου
(
κάπου
κοντά
στην
Ακρόπολη
)
ενώ
τον
∆ιόνυσο
πάνω
στο
τροχοφόρο
πλοίο
υποδυόταν
ο
άρχων
βασιλεύς
.
Στο
ιερό
συναντούσε
την
σύζυγό
του
και
δέκα
τέσσερις
Αθηναίες
,
συζύγους
αξιότι
µ
ων
πολιτών
,
για
να
επιτελέσουν
τις
ιερουργίες
στους
ισάριθ
µ
ους
βω
µ
ούς
των
θεών
.
Ο
άρχων
βασιλεύς
και
η
σύζυγός
του
αποτελούσαν
το
ιερό
ζεύγος
που
θα
τελούσε
τον
µ
υστικό
γά
µ
ο
8
για
την
καλή
βλάστηση
των
καρπών
στους
αγρούς
.
Το
απόγευ
µ
α
γίνονταν
αγώνες
οινοποσίας
για
να
γιορτασθεί
ο
ιερός
γά
µ
ος
ενώ
οι
συ
µµ
ετέχοντες
στις
γιορτές
είχαν
δικαίω
µ
α
να
πειράζουν
λεκτικά
τους
συ
µ
πολίτες
τους
στους
δρό
µ
ους
.
Η
4
∆ες
εικ
. 43
σε
Ανδρόνικος
,
Εθνικό
Μουσείο
[µ
ικρό
σχή
µ
α
],
σ
. 65.
5
Για
την
διαδρο
µ
ή
της
πο
µ
πής
των
Παναθηναίων
δες
Ιωάννης
Ν
.
Τραυλός
,
Πολεοδο
µ
ική
Εξέλιξις
των
Αθηνών
2
η
εκδ
. (
Αθήνα
:
Καπόν
, 1993),
σ
. 38 & 104-107 &
εικ
. 14
σ
. 35,
εικ
. 46
σ
. 85,
πιν
. IV
ανά
µ
εσα
σ
. 91-92,
εικ
. 60
σ
. 105.
6
Για
την
θέση
του
παλαιού
ναού
της
Αθηνάς
,
ανά
µ
εσα
στον
Παρθενώνα
και
στο
Ερεχθείο
δες
σχέδιο
5-42
σε
Horst De la Croix et al., eds
Gardner’s Art through the Ages
, 9th ed. (Fort Worth: Harcourt BraceCollege Publ., 1991) p. 153
και
Τραυλός
,
εικόνα
17,
σ
. 43.
7
∆ες
Απολλόδωρος
,
Βιβλιοθήκη
,
Α
.VI
8
Walter Burkert,
Greek Religion
, trans. of
Griechische Religion der archaischen und klassischen Epoche
,1977 (London: Blackwell, 1985), pp. 108-109.
Leave a Comment