• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
 
INTERNET U FUNKCIJI UČENJA
Dušan Kljakić, mr sc.Pedagoška akademija SarajevoAdresa: Skenderija 72, Sarajevo; Tel.: ++ 387 33 214 606; Email: dkljakic@pa.unsa.ba
Rezime
. Rad «Internet u funkciji učenja» nastao je kao rezultat istraživanja na Internetu, pretraživanjem njegovih resursa i korišćenjem njegovog istraživačkog instrumentarija. To jekao da je sam Internet prikazao sebe u funkciji učenja.U višemjesečnom istraživanju pregledano je i analizirano više od 2 000 relevantnihdokumenata objavljenih u posljednjih desetak godina, upravo u periodu burnog razvojaInterneta. Traženi su odgovori na pitanja: kako je definisano učenje podržano novomtehnologijom, koja se teorija učenja može primijeniti, kakav je pedagoški okvir Web-okruženja, koja se tehnologija koristi, koje praktične aktivnosti se mogu izvoditi na mreži,kakvi programi i kursevi se izučavaju na mreži, kakav put je prošla implementacija takvogučenja?U toku analiziranja dokumenata otkrivala se i struktura sadržaja ove teme. Od preko 2 000stranica sirovog teksta preuzetog s Interneta sintetiziran je reprezentativni tekst od oko 16stranica, sa citiranom literaturom.Ključne riječi: Internet u funkciji učenja, online učenje, elektronsko učenje, nova paradigmaučenja.
I Uvod
U toku posljednjih desetak godina Internet je fundamentalno izmijenio praksu učenja i podučavanja, posebno na fakultetima i univerzitetima dobro opremljenim novomtehnologijom. Ova činjenica nije nigdje tako evidentna kao u transformaciji univerziteta saučenjem na daljinu, koji nastoje da iskoriste beneficije izazovne infrastrukture informacione ikomunikacione tehnologije za svoju osnovnu djelatnost, sa izgledima da poboljšaju kvalitet ismanje troškove nastave koju nude studentima.Šta je Internet i kakvo se učenje može obezbijediti na njemu?
Internet
Internet je mreža velikih dimenzija povezana linijama za prenos podataka velikim brzinama preko modema, telefonskih linija, kablova, satelita i korisničkih DSL (engl.
digital subscriber line
) linija.Internet je rezultat vizionarskog razmišljanja ljudi koji su početkom 1960-tih godina vidjeliveliku potencijalnu vrijednost u omogućavanju računarima da razmjenjuju informaciju oistraživanju i razvoju na naučnom i vojnom polju. Često se navode dva čovjeka kao «otacInterneta»: Leonard Kleinrock i J.C.R. Licklider. Prvi je prikazao proces «povezivanja kao naInternetu» u laboratoriji na Univerzitetu Kalifornija u Los Anđelesu, pri odbrani svojedoktorske disertacije. Drugi je iz Instituta za tehnologiju Masačusec, i važi za prvog pokretačaInterneta.1
 
Internet je počeo rad 1969. godine kao ARPANET, povezivanjem četiri velika univerzitetskaračunara na jugozapadu SAD. Internet je projektovan u periodu «hladnog rata», sa ciljem daobezbijedi mrežu komunikacija koja bi radila čak i kada bi neki njegov dio bio oštećen unuklearnom napadu.U početku Internet su koristili eksperti za računare, inžinjeri, naučnici i bibliotekari. Tada je bilo teško raditi. Nije bilo personalnih računara, a malobrojni korisnici imali su da izučeupotrebu veoma kompleksnog sistema. U prvim godinama Internetom su prenošeni samotekstualni dokumenti. Početkom 1970-tih godina univerziteti su počeli da upotrebljavajuelektronske table (engl.
bulletin board 
) na svojim time-sharing sistemima. One su poslužile zarazmjenu informacije među univerzitetima. Elektronsku poštu, e-mail, za ARPANET je prilagodio 1972. godine Ray Tomlinson.
World Wide Web
Godine 1989. desio se događaj koji je mrežu Interneta učinio lakšom za korišćenje. TimBerners-Lee i saradnici iz Evropske laboratorije za nuklearnu fiziku predložili su izradu jednog sistema - protokola koji bi pomoću računara omogućio slobodan pristup raznimtipovima informacije i njihovo povezivanje. Taj sistem, koji je 1991. godine postao
World Wide Web
, ili Web širom svijeta, baziran je na hipertekstu, sistemu ugrađenih linkova u tekst,koji ga povezuju sa drugim tekstom. Običan tekst kodira se u hipertekst kada se izrazi posebnim jezikom koji je nazvan
hypertext markup
 
language
, html. Takođe je razvijen i protokol za prenos hiperteksta (engl
. hypertext transfer protocol 
, http), kao i sistem za jedinstveno adresiranje mjesta na Webu (engl.
uniform resource locator 
, URL).
Web
je engleska riječ koja označava tananu mrežu, poput one koju pravi pauk. Ona asocira namrežu informacije (informacija nema masu!) na Internetu. Web je hipermedij koji objedinjujeinformaciju pohranjenu na bezbrojnim računarima povezanim na mrežu Interneta. Ova dva pojma nekada se koriste kao sinonimi. Kada se želi istaći da se misli na informaciju pohranjenu na Internetu, tada se upotrebljava termin Web. Kada se misli samo nakomunikaciju (e-mail) tada se upotrebljava termin Internet.Interesovanje za Web i njegova ekspanzija čekali su na razvoj odgovarajućeg softvera. Mark Andreessen sa Univerziteta Ilinois bio je prvi u kreiranju Mosaica, programa za čitanjehiperteksta (engl.
brouser 
) koji je transformisao viziju Weba u praktičnu aplikaciju. Kasnije jeAndreessen sarađivao i u kreaciji pretraživača Netscape Navigator. Yahoo i AltaVista takođesu među prvim pretraživačkim mašinama. Mnogo kasnije, 1998. godine, pojavio se Google,danas najsavremenija mašina za pretraživanje Weba, sa bazom od preko 8 milijardi web-stranica.Kako je Internet upočetku finansirala Vlada SAD, on je tada bio korišćen za istraživanje,obrazovanje i potrebe Vlade. Komercijalno korišćenje bilo je zabranjeno ako nije direktnoslužilo ciljevima istraživanja i obrazovanja. Ta politika nastavila se do 1990-tih godina kadasu nezavisne komercijalne mreže počele da se šire.Godine 2002. preko 600 miliona ljudi u svijetu koristilo se servisima Interneta, traženjeminformacije na Webu i elektronskom poštom (e-mail). To je 10% od svjetske populacije.Tada je u Bosni i Hercegovini manje od 5% populacije koristilo Internet (daleko ispod svjetskog prosjeka!). Danas je broj korisnika Interneta u svijetu, pa i procent, dvostruko veći.2
 
Koje mogućnosti za učenje pruža Internet, a posebno Web, i kakva je praksa danas ukorišćenju Interneta za učenje u institucijama osnovnog, srednjeg i visokog obrazovanja?
Učenje podržano novom tehnologijom
Široki obim resursa, dinamička priroda sadržaja i nezavisnost od vremena i lokacije stvorili suod Interneta veliki potencijal za učenje. Ali, kako sve to najbolje iskoristiti?Od svakodnevnih procesa koji se odvijaju u školskoj učionici, fokusirajmo pažnju samo na tri:komunikacija i kolaboracija, istraživanje i publiciranje.Komuniciranje sa učenicima je integralni dio procesa učenja. Tipično, ova komunikacija seobavlja u učionici i sastoji se od interakcije između nastavnika i učenika u toj prostoriji.Internet raspolaže mogućnostima da proširi tu komunikaciju na druge razrede učenika, drugenastavnike i eksperte za sadržaje. Ovakvi razgovori i resursi nisu uvijek neophodni u razredu,ali mogućnost da se proširi područje interakcija, različitost pogleda i širina pristupa kojuučenici mogu uzeti u rješavanju problema može samo obogatiti okruženje učenja.Istraživanje je svakako nova tema u školama, ali opet Internet nudi učenicima i nastavnicimanovi način pristupa informaciji i materijalima. Jedna od trenutnih beneficija je proliferacijaresursa i materijala koji su danas na raspolaganju učenicima i nastavnicima preko Weba.Detaljnije o istraživanju u poglavlju V. Praktične aktivnosti na Webu.Publiciranje radova učenika odražava njihovo poznavanje saržaja nastavnog predmeta ičinjenica proučenih u konkretnom razredu. Internet omogućuje nastavnicima i učenicima da oizradi zadataka sada razmišljaju drugačije nego ranije – kao o nečemu što će vidjeti ljudiširom svijeta i što može biti dodatak Internetu, kao upotrebljivi resurs.Studenti koji stiču formalno univerzitetsko obrazovanje na mnogim fakultetima širom svijetaveć imaju određene predmete koje izučavaju preko Interneta, tj.
online
. Mnogi zaposleni, kaoi oni iz udaljenih ruralnih krajeva, za svoje doškolovanje upisuju se na koledže i univerzitetekoji organizuju, dijelom ili u cjelini,
online nastavu
. U Sjedinjenim Američkim Državama65% fakulteta koji nude postdiplomske studije, takođe nude postdiplomski studij online. Zadodiplomske studije stanje je skoro isto: 63% fakulteta uz tradicionalni studij (
 face-to-face
)nudi i dodiplomski studij online. Ovakvim oblikom studija – 
online
- na jedan ili više kursevasamo na koledžima i univerzitetima Sjedinjenih Američkih Država 2004. godine upisano je2,35 miliona studenata (The Sloan Consortium, 2005). Najbrojniji univerzitet na svijetu sa organizovanom
online nastavom
, tj. učenjem na daljinu jeAnadolu Univerzitet u Turskoj sa preko 500 000 studenata. Državni univerzitet u Njujorku(SUNY) je jedan od vodećih u svijetu koji nudi 100 kompletnih stepena i sertifikata, sa 4300online kurseva godišnje, koji godišnje upisuje 100 000 studenata iz čitavog svijeta, a sakojima radi 2 000 instruktora svjetske klase (http://sln.suny.edu). Open University u HongKongu obezbjeđuje kurseve i programe za 100 000 studenata. Universidad Nacional deEducacion a Distancia u Španiji ima oko 130 000 studenata. Osim toga, velike svjetskekorporacije organizuju stručno osposobljavanje svojih radnika širom svijeta izradom programa za
online učenje.
Procijenjeno je da će u Sjedinjenim Američkim Državama 2004.godine tržište e- učenja prevazići sumu od 23 milijarde dolara, što je značajno povećanje uodnosu na dvije milijarde iz 1999. godine (IDC, 2001)3
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...