• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
 
Octave MIRBEAU
Vincent Van Gogh
Op de tentoonstelling van de Indépendants (de onafhankelijken) baren deschilderijen van de diep betreurde Vincent van Gogh groot opzien temidden vanenkele gelukkige experimenten, maar vooral tussen veel banaliteit, en erger nog,veel pretentie.Wanneer men nu voor deze doeken staat en voor het zwarte rouwlint dat zeomhult en dat de aandacht trekt van de onverschillige menigte voorbijgangers, wordtmen bevangen door een diepe droefheid bij de gedachte dat deze zo schitterendbegaafde schilder, deze zo uiterst gevoelige, instinctmatige, visionaire kunstenaar er niet meer is.Het verlies is wreed, heel wat smartelijker en onherstelbaarder voor de kunstdan dat van Meissonier, hoewel het volk niet uitgenodigd werd een berafenis volpracht en praal bij te wonen en hoewel de arme Vincent van Gogh, met wie deschone vlam van een genie is gedoofd, even onbekend en onaanzienlijk stierf als dathij had geleefd in een leven dat hem toch zoveel onrecht had gedaan.En toch zou het onjuist zijn hem te beoordelen naar de enkele schilderijen dienu tentoongesteld zijn in het paviljoen van de stad Parijs, hoewel ze duidelijk watbetreft intensiteit van visie, rijkdom van uitdrukking en stilistische kracht superieur zijnaan alles wat er omheen hangt.Natuurlijk ben ik niet ongevoelig voor de lichtexperimenten van GeorgeSeurat, wiens zeegezichten ik met hun verfijnde en diepe blonde toon zeer fraai vind.Ik vind in de hevig bewogen atmosfeer de vrouwelijke gratie, de zonnige elegantievan Van Rijsselberghe iets dat mij zeer bekoort. De kleine composities van Denis, diezo lieflijk zijn en zo mystiek teder schijnen, zijn zeer aantrekkelijk.Ik herken in het beperkte en nuchtere realisme van Armand Guillaumin zoalsmen zegt een goede schildershand en een eerlijke en gedegen vakkennis. Enondanks de zwarte tinten waarmee Toulouse-Lautrec zijn personages ten onrechtebesmeurt, toont hij een werkelijke, geestelijke en dramatische kracht in de studie vande gelaatstrekken en in het diep doordringen in hun karakters.
 
De gravures van Lucien Pissarro zijn levendig, sober en vol distinctie. En zelfsAnquetin laat ons soms temidden van duidelijke herhalingen, schoolse,conventionele werken, mislukte bizarrerieën, caricaturale gruwelen een mooilichteffect zien, zoals die Parijse horizon in het schilderij getiteld: Pont des SaintPères, met zeer goed getroffen grijstinten, zoals in dat vrouwenportret. Maar geenvan deze ontegenzeggelijke echte schilders, onder wie men Paul Signac niet moetrekenen, wiens schreeuwerige, droge, pretentieuze onbeduidendheid ergernisinboezemt, boeit me zó als Vincent van Gogh. Hier voel ik mij in de tegenwoordigheidvan iemand die meer verheven is, een grootmeester, die me verontrust en die meontroert. Die diepe indruk op me maakt.Het is misschien niet het juiste moment om over Vincent van Gogh te sprekenzoals het zou moeten. Zijn dood ligt nog te vers in het geheugen en was te tragisch.De herinneringen die ik zou oproepen zouden het leed van die open wond weer versterken. De studie zal dus noodzakelijkerwijze onvolledig zijn. Want wat er aangroots en onverwachts, soms ook onstuimigs en excessiefs was in het felle enheerlijke talent van Van Gogh, is innig verbonden met het geestelijke noodlot dat hemzo jong tot de dood voorbestemde.Zijn leven verliep nogal merkwaardig. Hij was eerst in de schilderijenhandelsamen met zijn broer, die op dezelfde wijze is gestorven als hij en die de leiding hadvan de firma Goupil, op de Boulevard Montmartre. Hij was iemand met een onrustigeen gekwelde geest, vol ongerichte en vurige bezieling, voortdurend aangetrokken totde hoogste toppen van de menselijke mysteries. Men wist toen nog niet wat in hemtot leven kwam, de apostel of de kunstenaar. Hij wist het zelf nog niet.Vincent verliet al spoedig de handel om theologie te gaan studeren. Hij hadnaar het schijnt een gedegen kennis van literatuur en een natuurlijke neiging tot hetmystieke. De nieuwe studie scheen zijn ziel een ogenblik de richting te geven die hijzo nadrukkelijk zocht. Hij begon te preken. Zijn stem weerklonk op de preekstoel, inde menigte. Maar hij was snel teleurgesteld. De verkondiging van het Woord scheenhem al spoedig ijdel toe. Hij voelde zich niet dicht genoeg bij de zielen die hij wildeveroveren, zijn woorden, vlammend van liefde, botsten tegen de muren van dekerkjes en de harten zonder erin door te dringen. Hij dacht dat het onderwijs meer nut zou hebben; hij gaf de verkondiging van het Evangelie op en vertrok naar Londenwaar hij schoolmeester werd. Enkele maanden lang leerde hij de kinderen wat er inGod omgaat. Dit alles lijkt nogal vreemd en onsamenhangend. Toch kan men het
 
zeerwel verklaren. Het gebiedende kunstenaarsschap dat in hem was, was hem nogonbekend. Hij zonk weg in het apostel zijn, hij raakte zichzelf kwijt in de evangelist,hij doolde door wouden van dromen die hem vreemd en duister waren.Vincent voelde dat een niet te stuiten kracht hem ergens heen riep. Maar waarheen? Dat een licht ergens aan het einde van die duisternis zou verschijnen.Maar wanneer? Als gevolg hiervan werd zijn geestelijk evenwicht ernstig verstoord,hetgeen hem aanzette tot de meest uiteenlopende activiteiten die volledig vreemdwaren aan zijn karakter.Na zijn terugkeer uit Londen werd zijn roeping hem opeens duidelijk. Zomaar,op een goede dag, begon hij te schilderen. En het bleek meteen dat dit eersteschilderij bijna een meesterwerk was. Het getuigde van een buitengewoon instinctvoor de schilderkunst, een wonderbaarlijke en sterke visie, een hevige gevoeligheid,die onder het strakke uiterlijk van de voorwerpen, de levendige en beweeglijke vormvoorspelde, een rijkdom aan uitdrukking, een overstelpende verbeeldingskracht, diezijn vrienden versteld deden staan. Toen begon Vincent van Gogh hardnekkig tewerken. Zonder ophouden maakte het werk zich van hem meester, koppig en volvervoering. De behoefte om voort te brengen en om te scheppen, maakte dat zijnleven geen rust meer kende. Alsof hij de verloren tijd wilde inhalen. Dit duurde zeven jaar. Toen kwam op verschrikkelijke wijze de dood deze schone menselijke bloemplukken. De dode liet met alle verwachtingen die een dergelijk kunstenaar konwekken een aanzienlijk aantal werken na. Bijna vierhonderd doeken en een grotehoeveelheid tekeningen (864 schilderijen, 1037 tekeningen en 150 aquarellen J.G.),waarvan velen zonder enige twijfel kunstwerken zijn.Van Gogh was van Hollandse afkomst. Hij kwam uit het land van Rembrandtdie hij zeer schijnt te hebben bewonderd. Van een temperament, dat zooverweldigend oorspronkelijk en zo vurig was, zo overgevoelig, dat het slechts zijneigen indrukken als gids toeliet, zou men misschien kunnen zeggen – indien men alvan een artistieke afstammeling zou kunnen spreken – dat Rembrandt zijn meestgeliefde voorvader was. Degene met wie hij zich het meest verwant voelde.Men vindt in zijn talrijke tekeningen niet zozeer gelijkenissen als wel eenhardnekkige voorliefde voor dezelfde vormen, een gelijke lineaire vindingrijkheid. VanGogh is niet altijd even nauwkeurig en sober als de Hollandse meester. Maar hijevenaart vaak zijn uitdrukkingsvermogen, zijn wonderbaarlijk talent het leven weer tegeven.
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...