Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
12Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Kasaysayan Ng Daigdig

Kasaysayan Ng Daigdig

Ratings: (0)|Views: 2,385 |Likes:
Published by Rey Dumpit

More info:

Published by: Rey Dumpit on Jul 25, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/16/2013

pdf

text

original

 
KABANATA 12TUNGGALIAN NG INTERES
 Nagbunga ng magkahalong buti at sama ang ikalawang yugto ng pananakop. Sumigla angkalakalan at umunlad ang kabuhan ng maraming bansang nanakop. Lumaganap sa maraming bansaang demokrasya bunga ng Rebolusyong Pranses at Amerikano. Marami ring imbensyon salarangan ng agham at industriya . Sa mga bansang sakop, nalinang ang edukasyon. Sining atkultura at napabuti maging ang kalusugan. Inakala ng marami na ito na marahil ang GinintuangPanahon ng kaunlaran at kapayapaan. Sa pagsissimula ng ika-20 siglo, lumubha ang mgassuliraning datirati’y hindi gaanong napupuna. Nagpasibol sa mithiing wakasan ang paninikil ngmga imperyalista ang unti-unting pagkamulat sa mga kaisipang pulitikal. Nagsimula namangmaghanda ng puwersang militar ang mga mananakop upang pangalagaan ang kanya-kanyangimperyo. Nagtatag sila ng mga alyansa upang mapanatili ang balanse ng kapangyarihan.Lumaganap ang tensyon sa maraming bansa at maaring sa isang insidente, maging dan ito upangsumiklab ang digmaan. Sa tagpong ito magsisimula ang kabanatang ito.
MGA SALIK SA PAGSIKLAB NG UNANG DIGMAAN PANDAIGDIG
Marami pangyayari ang naging dahilan ng pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig.
Sitema ng mga Alyansa
. Nagdulot ng pag-igting ng lumulubhanag tensyon ang mga sistema na alyansang sinimulan ni Ottovon Bismark ng Germany. Itinatag ang
Triple Alliance
na binubuo ng Austria, Hungary atGermany. Nabahala ang Britain at France at winakasan ang malaon nang sigalot at itinaatag ang
Triple Entente
. Sumama rito ang Russia dahil sa pangamba sa Germany. Higit na madali angreaksyon kung alam ng bawat kasapi na handang makipagrtulungan sa kanila.
Militarismo.
Maraming militar ang may impluwensya sa mga patakaran ng bansa. Naniniwala sila na madaling malulutas ang mga sigalot hindi sa pammamagitan ng komperensyakundi sa labanan, hindi sa paggamit ng pluma kundi sas espada, hindi sa tinta kundi sa dugo.Dinagdagan ang badyet sa armas at pinalaki ang mga hukbo. Inihanda ang plano ng depensa at saisang iglap, maari silang magdeklara ng digmaan.
Pag-aagawan ng Kolonya
. Ang pagnanais na manguna sa paligsahan at palakihan ngimperyo ang naging daan ng sigalutan sa pagitan ng France, Britain, Russia, Holand, Germany atiba pa. Nagbunga ang digmaang Franco-Prussia ng pagkawala ng Alsace-Lorraine sa France, angDigmaang Boers sa pagkawala ng Cape Colony Sa Holland. Nasyonalismo. Samantalang patuloy ang pagunlad ng mga bansa, unti-unti ring kumalakiang poisibilidad na sumiklab ang digmaan at maging sabungan ang buong daigdig. Ang pagmimithing lumaya ng mga bansang sakop at ang pagnanais na makapagsarili ang naggingtension sa pagitan ng mga Slav sa Serbia at Australia. Nais naman ng mga radikal na Aleman na palawakin ang imperyo , tulad ng mga Czech, Slovak, Bosnian At Slav ang nagnanais na pamahalaan ng sarili.
 
Simula ng Unang Digmaang Pandaigdig
 Nagsimula ang sigalot noong 1908 nang sakupin ng Austria ang Bosnia-Herzegovia, mgalalawigan ng Balkan. Mga Slay ang taguri sa mga mamamayanan nito. Tumutol ang Serbiasapagkat naniniwala ito na dapat mapasa kamay nito ang nasabing mga lalawigan. Lumulubha angkrisis nang patayin sa Sarajevo, Bosania ang tagapagmana ng trono ng Austria, si ArchdakeFrancis Ferdinand at ang asawa nito noong ika-28 ng Hunyo 1914. Pinaslang sila ni GavriloPrincip, isang rebeldeng Serbia. Nagalit ang pamahalaan ng Austria at binigyan ng ultimatum angSerbia. Nakalista ang mga kahilingan ng Austria sa imbestigasyon ng asasinasyon. Nilusob NgAustria ang Serbia nang hindi sumusunod ang huli sa ultimatum. Nakisangkot sa gulo ang mga bansang hindi nasiyan sa mga pangfyasyari tulad ng Russia na agad na pumanig sa Srbia atnagpahayag ng pakikidigma laban sa Austria-Hungary. Pumanig ang France sa Russia habangnagpasya ang Germany na Tumulong Sa Austria-Hungary. Nang lumaon sumapi na rin ang Japan, Romania at United States. Sa kabilang dako, pinanigan ng Turkey at Bulgaria at tinawag na Austria-Hungary. Sa kabuuan, kinasangkutan ng 32 bansa ang Unang Digmaang Pandaigdig.
Talahanayan 1.2.1 MAHAHALAGANG LABANAN NG UNANG DIGMAANGPANDAIGDIGSentro ng LabananPaglalarawan
Kanlurang Europe
Dito naganap ang pinamainit na labanan noong UnangDigmaang pandaigdig. Sa siuma, nasakop ng Central Powers anghilagang Belgium hanggang sa hangganan ng Switzerland.Lumusob sa Belgium ang hukbo ng Germany at winalang-bahalaang pagiging neutral ng una upang malusob ang mga Belgian saLeige. Binigo ni Heneral Joseph Joffre sa Unang Labanan ngMarne ang balak na magapi ang France sa loob lamang ng ilanglingo.Silangang Europe
Lumusob ang Russia sa Prussia sa pangunguna ni Grand Duke Nicolas, Pamangkin ni Czar Nicholas II. Ngunit nang dumatingang saklolo ng Germany, natalo ang hukbong Ruso sa Digmaan ngTannenberg. Sa Galicia, nagtagumpay ang Hukbong Ruso. Ngunithindi nagtagal ang tagumapy nila sapagkat pinahirapan sila ngmga Aleman sa Poland. Dito tuluyang bumagsak ang hukbongsandatahan ng Russia. Ang sunud-sunod nilang pagkatalo angnagging dahilan ng pagbagsak ng Romanov noong Marso 1917 atang pagsilang ng komunismo sa Russia. Upang matiwalag angRussia sa digmaan, nakipagkasundo si Vladimir Lenin sa ilalaimng pamahalaang Bolshevik sa Germany sa pamamagitan ng paglagda sa Treaty of Brest-Litovsk noogn ika-3 ng Marso 1918. Napilitan ang Russia na iwanan ang Polanf, Ukraine at rehiyongBaltic.Balkan
Lumusob ang Austria at tinalo ang Serbia. Ngunit nakabawi rin pagraan ng ilang buwan. Upang makaganti ang Bulgaria sakanyang pagkatalo sa Digmaang Balkan, sumapi ito sa Central
 
Powers ang karamihan sa mga bansa ng Balkan. Pinalaya sila ngLeague of Nations nang duamting ang malakas na hukbo nito mulasa Salonika, Greece.
Tumiwalag naman ang Italy sa Triple Alliance at nanatilingneutral hanggang 1915 nang sumali ito sa Leaque of Nations.Hinangad nitong maangkin ang mga teritoryong Latin na hawak ng Austrai at ang mga kolonya nito sa Africa. Kumampi angTurkey sa Germany upang mapigilan ang Russia sa apg-angkin saDardanelles.Digmaan sa Karagatan
Sa unang bahagi ng digmaan, nagkasubukan ang mga hukbong pandagat ng Germany at England. Nagtaboy sa mga barkoing pandigma ng Germany mula sa Seven Seas ang lakas-pandagat ngEngland. Kumanlong ang plota ng Germany sa Kanal Kiev. Naging mainit ang labanan. Makapangyarihan ang hukbo ng mgaAlyado sa dagat. Sa kabilang dako, nakagawa ng malalaking pinsala sa kalakalang pandagat ng mga Alyado ang mabibilis namananalakay at mga submarinong U-Boat ng kanilang mgakalaban. AMDEN ang pinakamagsik sa mga mananalakay na U-Boat ng Germany. Sa dakong huli, napalubog ito ng Sydney, isangAustralyanong cruiser.
Sa karagatan, pinakamahalagang labanan ang labanan sa Jutlandsa bayabayin ng Denmark mula ika-31 ng Mayo hanggang unangaraw ng Hunyo 1961. Si admiral Sir John Jellicoe ang nanguna sa plota ng Ingles na binubuo ng 15 barkong pandigma. Sinagupa ngmga ito ang 99 barkong pandigma ng Germany sa pamumuno niAdmiral Reindard Scheer. Bagaman higit na maraming barko at buhay ang nawala sa puwersang Ingles, nakuha nitong pabalikinang puwersang Aleman at muling maghari sa karagatan.
Pagpasok ng United States sa Digmaan
Sa pagsisimula ng 1917, nagnhina na ang magkabilang panig sa walang humpay na paglalaban sa loob ng apat na taon. Nagbago ang takbo ng mga pangyayari nang pumasok angUnited States sa digmaan.Sa simula, walang pinapanigan ang United States at nagpalabas pa ng Proclamation of  Neutrality si Pangulong Woodrow Wilson. Ngunit noong ika-2 ng Abril 1917, napilitangmaghayag ng pakikidigma ang United States sa Germany dahil sa sumusunod1.Pagkamatay ng maraming Amerikano dahil sa walang humpay na pagtorpedo sa mga barkogn nasa karagatan.2.Pagpapalubog sa Lusitania isang barkong Ingles noong ika-7 ng Mayo 1915. Sa 1,198 pasaherong nasawi, 128 ang mga Amerikano.

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->