Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Exposición Calidad Aire 2008 (Euskera)

Exposición Calidad Aire 2008 (Euskera)

Ratings: (0)|Views: 35|Likes:
Airearen kutsadura eta osasuna. Pertsona guztiok dugu
aire garbia arriskurik gabe arnasteko eskubidea. Frogatuta dago kutsadura atmosferikoak kalte larriak egiten dituela osasunean eta ingurumenean. Kaltetuenak, umeak, zaharrak eta arnasbideko gaixotasunak pairatzen dituztenak dira.

Kutsadura atmosferikoaren oraingo mailek 370.000 heriotza goiztiar eragiten ditu Europar Batasunean, 16.000 Espainian.

Arazoa nondik datorren? Trafikoaren isurpenetatik, industriatik eta berogailuetatik. Autoak dira kutsaduraren eragile nagusia, eta hiri
handietan biziki kezkatzeko moduan handitzen da arazo hori.

Aireak kalitate egokia izango badu, herritarrok une oro
jakin beharko dugu arnasten dugun airea nola dagoen
eta, orobat, ekintza-planak ezarri beharko dira
kutsadura jaisteko.
Airearen kutsadura eta osasuna. Pertsona guztiok dugu
aire garbia arriskurik gabe arnasteko eskubidea. Frogatuta dago kutsadura atmosferikoak kalte larriak egiten dituela osasunean eta ingurumenean. Kaltetuenak, umeak, zaharrak eta arnasbideko gaixotasunak pairatzen dituztenak dira.

Kutsadura atmosferikoaren oraingo mailek 370.000 heriotza goiztiar eragiten ditu Europar Batasunean, 16.000 Espainian.

Arazoa nondik datorren? Trafikoaren isurpenetatik, industriatik eta berogailuetatik. Autoak dira kutsaduraren eragile nagusia, eta hiri
handietan biziki kezkatzeko moduan handitzen da arazo hori.

Aireak kalitate egokia izango badu, herritarrok une oro
jakin beharko dugu arnasten dugun airea nola dagoen
eta, orobat, ekintza-planak ezarri beharko dira
kutsadura jaisteko.

More info:

Categories:Types, Graphic Art
Published by: Ecologistas en Acción on Jan 12, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF or read online from Scribd
See more
See less

04/21/2014

pdf

 
Airearen kutsadura eta osasuna
Pertsona guztiok duguaire garbia arriskurik gabe arnastekoeskubidea. Frogatuta dago kutsaduraatmoserikoak kalte larriak egiten dituela osasuneaneta ingurumenean. Kaltetuenak, umeak, zaharrak etaarnasbideko gaixotasunak pairatzen dituztenak dira.Kutsadura atmoserikoaren oraingo mailek 370.000 heriotzagoiztiar eragiten ditu Europar Batasunean, 16.000 Espainian.Arazoa nondik datorren? Trafkoaren isurpenetatik, industriatik etaberogailuetatik. Autoak dira kutsaduraren eragile nagusia, eta hirihandietan biziki kezkatzeko moduan handitzen da arazo hori.Aireak kalitate egokia izango badu, herritarrok une oro jakin beharko dugu arnasten dugun airea nola dagoeneta, orobat, ekintza-planak ezarri beharko dirakutsadura jaisteko.
Erakusketa-egilea:
www.ecologistasenaccion.org/aire
Diru-laguntza:
GOBIERNODE ESPAÑA
MINISTERIODE MEDIO AMBIENTEY MEDIO RURALY MARINO
1
 
GOBIERNODE ESPAÑA
MINISTERIODE MEDIO AMBIENTEY MEDIO RURALY MARINO
 
Atmosfera kutsatzen dutenak 
3 kutsatzailek eragiten dituzte problema gehienak 
Garraioa da gure hirietako airea kutsatzaile gehienen sorburua, batez ere autoen kopuru eskergagatik.Ondorio izugarri handiak dituzte gure osasunean. Arazo gehien sortzen dutenak partikula esekiak,nitrogeno-oxidoak eta ozonoa.
 
Partikula esekiak (PM)
Partikula esekien sorburuak asko badira ere, ibilgailuen ihes-hodiek botatzen dituztenak dira gure osasunarentzat kaltegarrienetarikoak,batez ere motorrak diesel direnean. Partikula horiexek osatzen dutehiri handietan antzematen dugun txapela.Tamainaren arabera, gehiago edo gutxiago sartzen dira gure arnasaparatuan, eta arazo hauek eragiten dituzte:
è
PM
10
deritzenak (10 mikra baino txikiagoak), arnasbidebaxuetaraino sartzen dira,
è
PM
2,5
deritzenak (2,5 mikra baino txikiagoak), birikietako gasentrukaketa-gunera heltzen dira, eta
è
meheenak (0,1 mikra baino txikiagoak), odol-hodietakozirkulaziora hel daitezke.Partikula esekien kutsadurak heriotza-tasa orokorra handitzen du.Besteak beste, arnas aparatuko gaixotasunek, bihotz-hodietakoek etabirikietako minbiziak eragindako heriotzak gehitzen ditu. Partikulaesekien kontzentrazio altua duen airea etengabe arnasteak bizitzekoitxaropena hilabete batzuetatik urte bitara labur dezake.
Nitrogeno-dioxidoa (NO
2
)
Gehiena trafkotik dator. Biriketakogaixotasun batzuk eta erantzunasmatikoak larriagotzen ditu. Gainera,beste kutsatzailea garrantzitsu batzueiagertzeko aukera ematen die (ozonoa,PM
2,5
), parte hartzen baitu kutsatzailehoriek eragiten dituzten atmoserakozenbait erreakzio kimikotan.
Ozonoa (O
3
)
Kutsatzaile hau atmoseran sortzen da erreakzio otokimikobatzuen bidez, eguzki-erradiakzioak ere parte hartuz. Nitrogeno-dioxidoak (NO
2
) eta zenbait konposatu organiko lurrunkorrek (KOL)osatzen dute. Ozonoa sortzeko intsolazioa beharrezkoa denez,udan eta arratsaldez gertatzen dira kontzentraziorik handienak.Ozonoa oso ezegonkorra izanik, erraz desegiten da nitrogeno-oxidoarekin (NO) kontaktuan dagoenean. Horregatik, kontzentraziobaxuan agertzen da hiriguneetan; aitzitik, kontzentrazioa askozhandiagoa da hiri-inguruetan nahiz hiri ondoko baserri-aldean,alegia, aire osasuntsuagoa espero genezakeen inguru batzuetan.Oxidatzaile garrantzitsua da ozonoa, eta horrela, kalte egitendie birikiei, begiei eta mukosei. Ondorioz, oso kaltegarria daosasunarentzat, eta arnas aparatuko gaixotasunek eragindakoheriotzak gehitzen dira.
Beste kutsatzaile batzuk 
Sure-dioxidoa (SO
2
):
Kutsatzaile hau nabarmenki gutxituda, batez ere ikatza gero eta gutxiago erabiltzen delako,berokuntza-galdaretan uel-oiloa erabiltzea debekatu delakoeta autoen erregaietako surea murriztu delako. Hala ere,oraindik arazo hau ez da desagertu zentral termikoetatik hurbil dauden inguruetan.Gas honen eraginez gehitu egiten dira birikietakogaixotasunek eta bihotz-hoditakoek eragindako heriotzak.
Bentzenoa (C
6
H
6
):
Konposatu organiko lurrunkorren (KOL)osagai nagusia da. Gasolinak %3tik 6ra bitarteko proportzioetanedukitzen du. Gure osagai genetikoari kalte egiten dionez,leuzemia eta birikietan minbizia agertzea errazten du.
Karbono-monoxidoa (CO):
Oxigeno defzita duenkonbustioan sortzen da. Hilgarria da dosi handietan, etadosi txikiagoetan kontzentrazio-gaitasunari eta jokabideeieragiten die.
A
ireAren
 
kutsAdurA
 
etA
 
osAsunA
Diru-laguntza:
GOBIERNODE ESPAÑA
MINISTERIODE MEDIO AMBIENTEY MEDIO RURALY MARINO
2
 
Gomendioak 
APHEIS europar ikerketaren arabera, 19 hiritan PM
10
kontzentrazioenepe luzeko esposizioak 5 µg/m
3
(mikrogramoak metro kubikoko)gutxitu balira, urtero heriotza goiztiarrak 3.300etik 7.700era bitartean jaitsiko ziren. Horrek rogatzen duenez, kutsadura atmoserikoagutxi jaitsita ere, heriotza-kopuru handia prebeni daiteke europarherritarren artean.Horregatik, beharrezkoa da airearen kalitate-maila zorrotzago bat,onura handiak ekarriko balituzke osasunarentzat:.
è
PM
10
partikulak: nabarmenki jaistea, batetik, onartutako urtekomuga-europar batasuna (40 μg/m
3
tik 20 μg/m
3
), bestetik, egunerokomuga-europar batasuna (50 μg/m
3
) gainditzen den egunen kopuruaere, 35 egun onartzetik 7 onartzera.
è
Diametro txikiagoko partikulen (PM
2,5
) kontzentrazioa neurtzekosistemak gaurkotzea, osasunari kalte handia egiten baitiote eta legediberriak kontrolatzera behartzen baitu.
Kutsadurak kalte egiten dio osasunari
 Airearen kalitate txarrak osasun-arazo larriak sortzen ditu
Ikerketa zientifko ugarik ondorioztatu dute arnasten ari garen airearen oraingo kutsadura-mailek osasun-arazo larriak eragiten dituztela. Espainiar Estatuko 22 milioi pertsonak inguru airekutsatua arnasten dute.
Ikerketa motak 
EEBBetako eta Europako ikerketa batzuek erakutsi duteherritarrek, kutsadura gutxiagoko hirietan biziz gero, bizitzaluzeagoa daukatela hiri kutsatuagoetan bizi direnek baino.
Denborazko serietan oinarritutako ikerketaekologikoek 
bi datu mota konparatzen dituzte,kutsatzaileen mendeko esposizioaren bariazioak etapopulazioaren heriotza-tasa. Heriotza-tasa epe laburreraezagut daiteke.
Kohorte-ikerketak 
jarraipen-aldi jakin batean oinarritzendira. Ikerketa: Airearen kutsadurak aldi horretanesposizioan egon diren pertsonen heriotza-tasari nolaeragin dion. Heriotza-tasa epe luzera ezagut daiteke.
Kutsaduraren kostu ekonomikoa
Kutsadura atmoserikoaren gaurko mailek zuzenki ukitzen dute gastumedikoa eta Gizarte Segurantzarena, zeren ospitaletako bisita asko, botikak hartzeko premia handia eta lan-baja ugari eragiten baitituzte:
è
Europan egin den estimazio batean, ozonoak eta partikula esekiek 2000.urtean osasunari eragindako kalteen kostua 276.000 milioi eurotik 790.000milioira bitartean egon zela, alegia, 25 estatuen Europak zuen Barne ProduktuGordinaren (BPG) 3tik %9rabitartean. Gaitzerdi!
è
Industriak eragindakokutsaduraren kasuan, ekoiztekomoduetan egin beharrekoaldaketek zenbait kostu badakarteere, askoz handiagoak dira onurak.Egoerarik txarrenean ere, onurak hainbat aldiz handiagoak dirakostuak baino, 1,4etik 4,5erabitartean hain zuzen.
 
Osasunari nola eragiten dion
Heriotza-tasaErikortasunaAldaketa fsiopatologikoak Zalantzazko aldaketa fsiologikoak Molestiak Ukitutako biztanleriaren proportzioaOsasunarieragindakokalteak 
Kutsadura atmoserikoak osasunean dituen ondorioenbanaketak piramide baten itxura du: pertsona kopuruhandi batek kalte arinagoak dituzte, eta pertsonagutxiagok kalte larriagoak.
A
ireAren
 
kutsAdurA
 
etA
 
osAsunA
Diru-laguntza:
GOBIERNODE ESPAÑA
MINISTERIODE MEDIO AMBIENTEY MEDIO RURALY MARINO
3

Activity (2)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->