Description

Nederlanders zijn watertemmers. Honderden jaren lang zijn we bezig geweest onze rivieren te beheersen en te controleren. Nu ontstaat plots ruimte voor spontaan terugkerende ooibossen, nieuwe rivierduinen en spectaculaire grind- en zandafzettingen. Tegelijk met de terugkerende planten en dieren hebben deze ontwikkelingen invloed op de waterafvoer. Bossen zorgen voor extra weerstand in de uiterwaarden en zandafzettingen verkleinen de ruimte voor het water. Zolang de rivier niet structureel meer ruimte wordt gegeven stelt dit rivier- en natuurbeheerders voor een dilemma. Een natuurlijk rivier schept zijn eigen ruimte. Maar langs de door dijken en kribben vastgelegde Nederlandse rivieren treden processen van 'afbraak' nauwelijks meer op. Hier moeten we zelf met creatieve oplossingen komen.

Cyclisch Beheer is een nieuw beheerconcept dat aansluit bij natuurlijke verjongingsprocessen langs rivieren, binnen de realiteit van ons huidige rivierengebied. Zonder de pretentie processen volledig te kunnen vervangen, biedt het nieuwe kansen voor natuurontwikkeling en hoogwaterbescherming bij de inrichting en ontwikkeling van een nieuw rivierenlandschap.

De Radboud Universiteit Nijmegen heeft, in nauwe samenwerking met Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat en Ark Natuurontwikkeling, het handboek 'Cyclisch beheer in uiterwaarden - Natuur en veiligheid in de praktijk' opgesteld. Het handboek werkt de beheerstrategie 'Cyclisch beheer' uit vanuit de grondbeginselen van het rivier- en terreinbeheer, om in het uiterwaardenbeheer doelstellingen van natuurontwikkeling en hoogwaterbescherming te verenigen.