KATA PENGANTAR
Teknik Digital telah berkembang dengan sangat pesat selama lebih kurang tiga dasawarsa terakhir.Teknik digital ini didasarkan pada rangkaian logika yang merupakan pengembangan darirangkaian switching yang mengunakan sakelar dan relai. Pada rangkaian logika sakelar dan relaidigantikan oleh gerbang logika. Setiap gerbang ini mempunyai persamaan matematis sehinggasuatu rangkaian logika dapat dinyatakan dengan persamaan matematis. Hal ini memberikankemudahan dalam menyederhanakan rangkaian. Penyederhanaaan rangkaian perlu dilakukanuntuk mengurangi jumlah gerbang atau komponen karena semakin sedikit jumlah komponen,semakin andal suatu rangkaian. Yang dimaksud andal disini ialah kecilnya kemungkinan untukrusak dan kemudahan dalam perawatan.Jumlah piranti yang dapat digunakan untuk sistem digital saat ini cukup banyak sehingga memberikeleluasaan bagi seorang perancang untuk memilih piranti yang sesuai dengan kebutuhannya.Masing-masing piranti ini mempunyai kelebihan dan kekurangan sehingga untuk mendapatkanhasil yang terbaik, dapat digabungkan beberapa jenis piranti dari keluarga yang berbeda. Dalampenggabungan ini perlu dipenuhi beberapa persyaratan, antara lain ialah penyesuaian arastegangan masukan / keluaran dan masalah-masalah yang berkaitan dengan pembebanan. Untukitu perlu diketahui sifat-sifat dari keluarga-keluarga piranti logika yang akan digabungkan.Dengan munculnya mikroprosesor dan mikrokontroler, maka sistem digital yang rumit umumnyadiimplementasikan dengan menggunakan mikroprosesor atau mikrokontroler. Keuntungkan daripenggunaan mikroprosesor atau mikrokontroler adalah kemudahan untuk mengubah perilakusistem. Perubahan ini umumnya hanya membutuhkan perubahan pada perangkat lunaknya. Jikadiimplentasikan dengan rangkaian logika maka untuk mengubah perilaku sistem, rangkaiannyaperlu diubah. Hal ini merupakan kerja yang cukup berat karena umumnya rangkaian harusdirancang ulang. Walaupun demikian, untuk sistem digital yang sederhana, rangkaian logika masihtetap banyak digunakan.Buku ini mencoba membahas tentang teknik Perancangan Sistem Digital yang merupakanmerupakan salah satu matakuliah wajib di Departemen Teknik Elektro kosentrasi Teknik Komputer.Pembahasan diawali dengan tinjauan ulang Teknik Digital secara ringkas dan dilanjut denganpengenalan keluarga-keluarga piranti logika. Selanjutnya dibahas tentang masalah pembebananyang dilanjutkan dengan teknik-teknik pengantaraan antar keluarga logika. Pembahasandilanjutkan dengan perancangan rangkaian kombinasi dan rangkaian berurut. Selanjutnya dibahastentang pembangkitan pulsa clock. Pada bagian akhir dari buku ini diberikan beberapa contohkasus yang cukup sulit dalam perancangan. Akhir kata, penulis menyadari sepenuhnya bahwa buku ini masih jauh dari sempurna. Untuk itupenulis sangat mengharapkan berbagai kritik dan saran dari pembaca agar buku ini dapatdisempurnakan dimasa mendatang.Medan, Desember 2006T. Ahri Bahriun / Suharwinto
DAFTAR ISI
BAB I. PENDAHULUAN..................................................................................................................3I.1. Rangkaian dasar ........................................................................................................................4I.2. Pemilihan Komponen................................................................................................................5I.2.1. Diskrit.....................................................................................................................................5I.2.2. Mikroprosesor .........................................................................................................................6I.3. Tahapan perancangan...............................................................................................................6I.4. Permasalahan pada perancangan............................................................................................7BAB 2. DASAR METODA SWITCHING...........................................................................................82.1. Rangkaian Logika....................................................................................................................82.2. Rangkaian OR..........................................................................................................................82.3. Rangkaian AND.......................................................................................................................92.4. Rangkaian NOT.....................................................................................................................102.5. Rangkaian NOR.....................................................................................................................112.6. Rangkaian NAND..................................................................................................................112.7. Rangkaian EXOR..................................................................................................................122.8. Rangkaian EXNOR...............................................................................................................13BAB 3. KELUARGA LOGIKA........................................................................................................153.1. Transistor sebagai sakelar .....................................................................................................163.2. Direct Coupled Transistor Logic (DCTL).................................................................................173.3. Resistor Transistor Logic.......................................................................................................183.4. Resistor Capasitor Transistor Logic (RCTL)...........................................................................193.6. Transistor Transistor Logic (TTL)...........................................................................................203.6.1. Jenis-jenis TTL...................................................................................................................223.7. Emitter Coupled Logic (ECL)..................................................................................................253.8. Integrated Injection Logic (I
L)................................................................................................283.9. PMOS dan NMOS..................................................................................................................293.10. CMOS (Complementary Metal Oxide Semiconductor)..........................................................303.11. Logika Tiga Keadaan (
)............................................................................333.12. Beberapa Pertimbangan Praktis...........................................................................................35BAB 4. PEMBEBANAN.................................................................................................................374.1. Pembebanan pada keluarga TTL............................................................................................374.1.1. Fan-in dan Fan-out..............................................................................................................384.1.2. Terminasi masukan yang tidak digunakan............................................................................384.1.3. Penggabungan seri TTL yang berbeda................................................................................40
4.2. Pembebanan pada keluarga CMOS.......................................................................................424.2.1. Terminasi masukan tak terpakai..........................................................................................43BAB 5. ANTARMUKA...................................................................................................................455.1. Antarmuka TTL dan DTL........................................................................................................455.2. Antarmuka TTL dan ECL.......................................................................................................455.2.1. TTL ke ECL.........................................................................................................................455.2.2. ECL ke TTL.........................................................................................................................465.3. TTL ke CTL............................................................................................................................465.4. Antarmuka TTL dengan CMOS..............................................................................................475.4.1. CMOS ke TTL......................................................................................................................475.4.2. TTL ke CMOS......................................................................................................................49BAB 6. PERANCANGAN RANGKAIAN KOMBINASI....................................................................526.1. Pemilihan Komponen.............................................................................................................526.2. Pembuatan spesifikasi...........................................................................................................546.3. Tundaan Waktu.....................................................................................................................586.4. Bentuk Rangkaian..................................................................................................................59BAB 7. PERANCANGAN RANGKAIAN BERURUT.......................................................................617.1. Rancangan Pencacah............................................................................................................617.1.1. Pencacah Naik....................................................................................................................617.1.2. Pencacah Turun..................................................................................................................657.1.3. Pencacah Tak Berurutan....................................................................................................667.1.4. Mesin Mealy dan mesin Moore............................................................................................68BAB 8. PEMBANGKITAN PULSA CLOCK....................................................................................758.1. Pembangkitan pulsa dengan rangkaian debouncing..............................................................758.2. Pembangkitan pulsa dengan MMV.........................................................................................778.3. Rangkaian osilator .................................................................................................................798.3.1. Osilator RC.........................................................................................................................798.3.2. Osilator Kristal....................................................................................................................838.4. Pembagi Frekuensi................................................................................................................85BAB 9. PERAGA 7-SEGMEN.......................................................................................................899.1. Peraga LED...........................................................................................................................909.2. Peraga LCD...........................................................................................................................92BAB 10. BEBERAPA CONTOH RANCANGAN.............................................................................9410.1. Perancangan jam digital.......................................................................................................9410.1.1. Pencacah...........................................................................................................................9410.1.2. Rangkaian Basis Waktu....................................................................................................9710.1.3. Penyesuaian Waktu..........................................................................................................9710.1.4. Catu Daya.......................................................................................................................10210.2. Perancangan Alat Ukur Frekuensi......................................................................................103
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
Notes
Load more
