Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Âm nhạc Phật giáo-Giáo sư Trần Văn Khê

Âm nhạc Phật giáo-Giáo sư Trần Văn Khê

Ratings: (0)|Views: 8 |Likes:
Giáo sư Trần Văn Khê
Giáo sư Trần Văn Khê

More info:

Categories:Types, Reviews, Book
Published by: Nguyễn Văn Tưởng on Aug 23, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/07/2013

pdf

text

original

 
1
GS Tr
n V
ă
n Khê nói v
 âm nh
c Ph
t giáo Vi
t Nam
Nhu
n Bình (th
c hi
n)
 Đượ
c m
nh danh là m
t v
T
, m
t con chim
đầ
u
đ
àn, m
t cu
n t
 
đ
i
n s
ng trong làn
đ
i
u âm nh
c Vi
t Nam, GS.TS Tr
n V
ă
n Khê(TVK) còn có m
t
đặ
c ân l
n
đố
i v
i dân t
clà ông
đ
ã
đ
em n
n âm nh
c Vi
t Nam
đế
nv
i th
ế
gi
i
đượ
c ng
ườ
i ng
ườ
i
đ
ón nh
n,tán th
ưở
ng. V
i âm nh
c Ph
t giáo, l
i kinh,nh
p mõ, các bài tán t
ng…
đ
ã
đế
n v
i ôngnh
ư
m
t thi
n duyên k
ng
. Chính ông làng
ườ
i th
i lu
ng gió m
i vào âm nh
c Ph
tgiáo Vi
t Nam.
 Để
t
 
đ
ó, âm nh
c Ph
t giáocó m
t v
trí không th
thi
ế
u, không th
táchr
i v
i âm nh
c Vi
t Nam. Sau
đ
ây là cu
ctrò chuy
n thú v
c
a GS.Tr
n V
ă
n Khê v
i
 Đạ
o Ph
t Ngày Nay.
 
 
Th 
ư 
a giáo s 
ư 
! Nhân duyên gì 
đư 
a giáo s 
ư 
 
đế
n v 
ớ 
i Âm nh 
c Ph 
t giáo? 
 --- TVK: Nhà ông n
i c
a tôi
sát vách nhà c
a m
t ng
ườ
i th
y cúng. M
i ngày th
y
đề
u t
ng, tán
để
d
y h
c trò. Tôi lúc
đ
ó m
i lên 4,5 tu
i, r
t thích nghe kinh nên thu
c nhi
u kinhtrong truy
n th
ng Ph
t giáo.
 Đặ
c bi
t, tuy còn nh
nh
ư
ng tôi thu
c c
bài kinh “Vãng sanh”,nên l
i xóm, nhà ai c
n ph
i làm th
t gà,
đề
u nh
c
u bé Hai l
i t
ng kinh “Vãng sanh” cho con
đượ
c thoát ki
ế
p.Ngoài ra, tôi còn thu
c nh
ng bài “Khai kinh” và lúc nào r
nh l
i
đế
n g
n bàn th
t
ng và tán.Má tôi s
tôi s
b
nhà
đ
i tu nên b
o tôi không nên t
ng kinh, mà b
t tôi ph
i h
c c
u ch
ươ
ngvà m
i l
n mu
n t
ng kinh là ph
i tr
bài c
u ch
ươ
ng. Nh
ư
ng ông n
i l
i c
ư
ng tôi, nên s
m chotôi m
t áo tràng nh
, mua chuông mõ nh
, có c
m
t cái
đẩ
u v
a tay tôi. Khi má tôi
đ
i ch
, ôngtôi m
c áo cho tôi r
i ng
i nghe, tôi
đế
n g
n bàn th
tán - t
ng thong th
, ông tôi ra c
a xemch
ng, lúc má tôi
đ
i ch
s
p v
t
i nhà, thì ông tôi báo cho tôi bi
ế
t. T
t c
áo tràng và chuôngmõ ông c
t trong r
ươ
ng riêng c
a ông tôi. Nh
v
y, m
i ngày c
u bé 5 tu
i tha h
tán – t
ng, l
ixóm
đế
n nghe ai c
ũ
ng khen.Nh
ư
v
y, không có nhân duyên nào
đư
a tôi
đế
n v
i Âm nh
c Ph
t giáo, mà tôi ngh
 ĩ 
 
đ
ó là m
tc
ơ
duyên, có th
là m
t thi
n duyên. Tuy v
y, khi l
n lên,
đ
i h
c
các tr
ườ
ng, lo h
c bài và t
 6 tu
i v
 
sau, tôi l 
i mê 
đ 
àn Tài t 
ử 
(6 tu 
i bi 
ế
đờ 
Kìm – 8 tu 
i bi 
ế
đờ 
n Cò – 12 tu 
i bi 
ế
đờ 
n Tranh – 14 tu 
i
đ 
ánh Tr 
ng nh 
c
ớ 
i
u
ă
m tôi)nên tôi không còn tán – t 
ng n 
ữ 
a.
Đế
n
ă
m 1967, tôi 
đ 
ang d 
y âm nh 
c
Đạ
i h 
Sorbonne, nhà xu 
t b 
n Labergerie 
đị 
nh xu 
t b 
t Bách khoa t 
ừ 
 
đ 
n nh 
c Tôn giáo. Ông Jacques Porte ch 
biên có vi 
ế
t th 
ư 
cho hai mi 
Nam, B 
c Vi 
t Nam, yêu c 
u các chuyên gia nghiên c 
ứ 
u âm nh 
c vi 
ế
t
t bài v 
“Âm nh 
 
2
Tôn giáo t 
i Vi 
t Nam”, nh 
ư 
ng sau 3,4 tháng v 
n không 
đượ 
c h 
i âm.
Bi
ế
t tôi chuyên môn v
âm nh
c truy
n th
ng Vi
t Nam, ông
đế
n h
i tôi có th
vi
ế
t m
t bài v
 “Âm nh
c Ph
t giáo” hay không? Tôi không dám nh
n, vì thu
nh
ch
ỉ 
bi
ế
t tán – t
ng theo cáchth
y cúng mi
n Nam. Ông t
ra r
t ti
ế
c và nói v
i tôi trong quy
n Bách khoa v
Âm nh
c Tôngiáo trên Th
ế
gi
i
đ
ã có g
n ba b
n ch
c n
ướ
c tham gia, mà Vi
t Nam v
ng m
t. Tôi nghe v
yc
ũ
ng x
n xang trong lòng, nên h
i ông bao gi
có bài cho k
p ngày xu
t b
n, ông tr
l
i trong 6tháng n
a nên tôi b
ng lòng s
góp bài v
Âm nh
c Ph
t giáo trong 6 tháng sau.T
 
đ
ó tôi d
p t
t c
công vi
c nghiên c
u v
Âm nh
c truy
n th
ng Vi
t Nam,
để
t
p trung s
ư
ut
m và nghiên c
u Âm nh
c Ph
t giáo.
 Đạ
i h
c V
n H
nh
Sài-Gòn có g
i cho tôi m
t s
 b
ă
ng ghi âm nh
ng bu
i l
“Th
ỉ 
nh linh” và “Ti
ế
n linh”. B
n tôi (c
GS. Nguy
n H
u Ba) g
i chotôi m
t cu
n b
ă
ng l
n ghi l
i nh
ng bài “Khai kinh”, “T
ng kinh L
ă
ng Nghiêm”, bài tán “Kh
th
”,“D
ươ
ng chi t
nh th
y”. Nh
c s
 ĩ 
V
 ĩ 
nh Phan g
i cho tôi m
t cu
n b
ă
ng ghi c
th
i cúng ng
.Lúc
đ
ó, t
i Paris, HT.TS Thích Thi
n Châu và tôi r
t thân nhau. Th
y t
ch
c nhi
u cu
c l
 Ph
t
đả
n, mùa Vu lan báo hi
ế
u … và luôn m
i tôi
đế
n d
. Thi
n s
ư
Nh
t H
nh, lúc
đ
ó có m
tt
i Pháp, l
i
không xa nhà tôi l
m, tôi
đế
n tìm th
y và xin th
giáo
để
th
y gi
ng cho tôi bi
ế
tcác cách t
ng – tán.Tr
ướ
c kia, d
ướ
i bút t
Minh H
nh, th
y
đ
ã có
đề
c
p v
cách tán – t
ng trong nh
c Ph
t giáoVi
t Nam. Nh
s
gi
ng d
y c
a hai Hoà th
ượ
ng Nh
t H
nh và Thi
n Châu, tôi bi
ế
t rõ v
giai
đ
i
u và ti
ế
t t
u c
a các cách tán (tán r
ơ
i, tán x
p, tán tr
o) và trong lúc gi
ng v
cách tán – t
ngHoà th
ượ
ng Nh
t H
nh l
i còn cho tôi bi
ế
t rõ s
khác nhau gi
a “Thi
n tông” và “T
nh
độ
”, gi
a“B
c tông”, “Nam tông”, “M
t tông”. Tôi ký âm bài “T
ng L
ă
ng Nghiêm” và bài “Tán Nh
t
đ
i
n”,l
i trình cho th
y Nh
t H
nh và tôi phát âm 2 bài cho th
y nghe, th
y khen là tôi ký âm chínhxác.Sau khi vi
ế
t xong b
n th
o, tôi xin hai th
y
đọ
c l
i và phê bình
để
tôi s
a ch
a, b
sung n
ế
uc
n. Khi th
y Nh
t H
nh cho r
ng b
n th
o
đ
ã có
đủ
nh
ng y
ế
u t
cho m
t bài
đă
ng trong Báchkhoa t
 
đ
i
n, tôi
đ
em n
p bài “Âm nh
c Ph
t giáo” cho nhà xu
t b
n Labergerie, ông JacquesPorte r
t m
ng. Bài này
đượ
c
đă
ng trong Bách khoa t
 
đ
i
n Âm nh
c Tôn giáo, quy
n th
I, t
 trang 222
đế
n trang 240.Sau
đ
ó, Vi
n Thiên Chúa (Institut Catholique) t
iParis có m
t môn v
Âm nh
c Tôn giáo. Linhm
c Le Bihan thay m
t cho Vi
n Thiên Chúa m
itôi
đế
n Vi
n gi
ng v
“Âm nh
c Ph
t giáo Vi
tNam”. Linh m
c t
ch
c m
i n
ă
m có 10 bu
igi
ng v
“Âm nh
c Ph
t giáo”. Sau khi Tòa thánhVatican II có chánh sách tìm hi
u các tôn giáokhác, Vi
n Thiên Chúa m
i tôi gi
ng v
Âm nh
cPh
t giáo trong 10 n
ă
m.Nh
ư
v
y, tôi ngh
 ĩ 
r
ng có m
t “thi
n duyên”
đư
atôi
đế
n Âm nh
c Ph
t giáo, vì lúc
đ
ó tôi khôngph
i là m
t Ph
t t
, l
i không
đặ
t Âm nh
c Ph
tgiáo là tr
ng tâm nghiên c
u Âm nh
c c
a tôi.
 
Ph 
t giáo 
đồ
ng hành cùng dân t 
c
n t 
i và phát tri 
n
n 2.000 n 
ă
m qua, trong 
đ 
ó
 nh 
c Ph 
t giáo 
đ 
óng vai trò khá quan tr 
ng trong vi 
c truy 
n bá chánh pháp. V 
y giáo 
ư 
ngh 
ĩ 
gì v 
 
đ 
u này? 
 --- TVK: Trong c
vùng
 Đ
ông Á (Trung Qu
c, Nh
t B
n, Tri
u Tiên)
đề
u có nhi
u l
h
i Ph
tgiáo, trong
đ
ó Âm nh
c gi
m
t ph
n quan tr
ng. Vi
t Nam, m
c dù v
m
t
đị
a lý
trong vùng
 
3
 Đ
ông Nam Á, nh
ư
ng v
m
t v
ă
n hóa và Âm nh
c, l
t
t nhiên nh
c Ph
t giáo Vi
t Nam r
t g
nv
i nh
c Ph
t giáo c
a các n
ướ
c
 Đ
ông Á, nh
ư
ng trong truy
n th
ng Ph
t giáo không có m
tbài t
ng hay bài tán nào
đượ
c dùng làm m
u cho t
t c
các n
ướ
c
 Đ
ông Á. L
i kinh gi
ng nhau,nh
ư
ng cách th
hi
n và nhi
u nét nh
c khác nhau.L
nh
c là m
t d
p cho Ph
t t
(dù t
i gia hay xu
t gia) g
p g
nhau và cùng t
ng m
t bài kinh,nh
ư
v
y là s
truy
n bá chánh pháp d
dàng h
ơ
n.
 
Theo giáo s 
ư 
, âm nh 
c dân t 
c Vi 
t Nam và âm nh 
c Ph 
t giáo có gì t 
ươ 
ng 
đồ
ng - d 
 ị 
 bi 
t? 
 ---- TVK: + Nét t
ươ
ng
đồ
ng gi
a Âm nh
c Dân t
c Vi
t Nam và Âm nh
c Ph
t giáo :- Các thang âm
đề
u thu
c v
h
th
ng ng
ũ
cung.- Trong các
đ
i
u th
c c
ũ
ng chia ra làm hai
đ
i
u th
c chánh
để
di
n t
tình c
m vui bu
n.- Trong các ti
ế
t t
u: vô phách (không có nh
p nh
t
đị
nh, ngân nga), nh
p n
i, nh
p ngo
i, nh
pchu k
 
đề
u có dùng.- Giai
đ
i
u c
a nh
ng bài tán – t
ng
đề
u g
n li
n v
i giai
đ
i
u c
a các thanh gi
ng trong ngônng
Vi
t Nam.+ Nét d
bi
t gi
a Âm nh
c Dân t
c Vi
t Nam và Âm nh
c Ph
t giáo :- D
bi
t quan tr
ng nh
t là Âm nh
c Dân t
c có m
c
đ
ích ngh
thu
t và dùng vào nh
ng bu
ihòa nh
c nghe ch
ơ
i, tiêu khi
n. Âm nh
c PG có m
c
đ
ích giúp s
g
p g
m
t thi
ế
t gi
a cácPh
t t
, t
o nên tr
ng thái tâm h
n yên t
 ĩ 
nh, th
ư
thái, d
dàng hi
u th
u giáo lý c
a nh
ng câukinh, ch
không ph
i
để
Ph
t t
tiêu khi
n.- D
bi
t trong ngôn ng
âm nh
c :* Thang âm trong Âm nh
c Dân t
c Vi
t Nam r
t phong phú và
đ
a d
ng, tùy theo b
môn Âmnh
c truy
n th
ng dân gian hay bác h
c, dùng trong nh
c thính phòng hay trên sân kh
u, trongdân chúng hay trong cung
đ
 ình. Thang âm trong Âm nh
c Ph
t giáo tùy theo t
ng hay tán, theophong cách mi
n Trung hay mi
n Nam
đề
u
đồ
ng nh
t.*
 Đ
i
u th
c trong Âm nh
c Dân t
c Vi
t Nam r
t
đ
a d
ng, có h
ơ
i B
c vui t
ươ
i, h
ơ
i Nh
c nghiêmtrang, h
ơ
i Qu
ng bay b
ướ
m, h
ơ
i Xuân thanh th
n, h
ơ
i Ai tho
ng bu
n, h
ơ
i Oán s
u th
m còn nhi
u h
ơ
i khác n
a.
 Đ
i
u th
c trong Âm nh
c Ph
t giáo ch
ỉ 
h
ơ
i Thi
n thanh th
n,nghiêm trang gi
ng h
ơ
i Nh
c và h
ơ
i Ai (th
t ra r
t g
n v
i cách hát ru mi
n Nam và các h
ơ
iNam Bình, Nam Ai Hu
ế
)* Ti
ế
t t
u trong Âm nh
c Dân t
c Vi
t Nam r
t phong phú và
đ
a d
ng, l
i theo phong cách“chân ph
ươ
ng hoa lá” mà bi
ế
n hóa thiên hình v
n tr
ng. Ti
ế
t t
u trong Âm nh
c Ph
t giáoth
ườ
ng
đơ
n gi
n trong các bài t
ng, ch
ỉ 
có trong các bài tán thì ti
ế
t t
u ph
c t
p và tinh vi h
ơ
n.
 
Xin giáo s 
ư 
cho ví d 
th 
nét 
độ
đ 
áo và s 
ự 
ươ 
ng quan trong âm 
đ 
u gi 
ữ 
a câu 
ng kinh v 
ớ 
i l 
ờ 
i hát ru c 
a m 
...? 
 --- TVK: S
t
ươ
ng quan trong c
u trúc âm thanh gi
a l
i hát Ru c
a m
và cách ni
m A Di
 Đ
àr
t rõ ràng. Trong mi
n Nam câu hát Ru:
 Ầ
u
ơ
ví d
u con cá n
u canhB
tiêu cho ng
t, b
hành cho th
ơ
mC
u trúc âm thanh c
a ti
ế
ng hát Ru
đ
ó là :hò x
(non) xang (già) xê c
ng (non) liu.sol la (-) do (+) rê la (-) sol

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->