(

Ανοικτή

πρόταση

)

ΧΑΡΤΑ

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ

ΝΑ∆ΕΙΞΗΣ

ΤΟΥ

ΠΟΙΚΙΛΟΥ

ΟΡΟΥΣ

Περιβαλλοντικός

Φυσιολατρικός

Σύλλογος

Περιστερίου

http://persyper.gr

Όµιλος

για

το

Περιβάλλον

και

την

Ποιότητα

ζωής

στην

Πετρούπολη

–

το

Ποικίλο

http://pppz.forumup.gr

Οικολογικός

Πολιτιστικός

Σύλλογος

Χαϊδαρίου

ΟΙΚΟ

ΠΟΛΙ

.http://xpolis.blogspot.com

Μάρτιος

2008

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Η παρούσα Χάρτα απευθύνεται σε όλες τις συλλογικότητες, φορείς, δηµόσιους οργανισµούς, τοπικήαυτοδιοίκηση, δηµοτικές κινήσεις, πολιτικά κόµµατα, επιστηµονικούς φορείς, πολίτες και κατοίκους της∆υτικής Αθήνας (και όχι µόνο) οι οποίοι:

•

εµπλέκονται πολιτικά, θεσµικά, διοικητικά, στην προστασία του Ποικίλου Όρους,

•

ενδιαφέρονται να υπερασπίσουν τον χαρακτήρα του ως βουνό,

•

επιδιώκουν να αναπτύξουν το φυσικό του πλούτο.Οι φορείς που συνέταξαν τη Χάρτα, καθώς και εκείνοι που την προσυπέγραψαν ή που θα τηνυπογράψουν στο µέλλον, δεν σκοπεύουν να υποκαταστήσουν και να αναλάβουν ευθύνες φορέων,οργανισµών, της κεντρικής ή της τοπικής εξουσίας. ∆εσµεύονται όµως ότι θα την προβάλλουν και θα τηνυπερασπίσουν αυτόνοµα, παράλληλα, αλλά και σε συνεργασία µε οποιονδήποτε δηµόσιο ή αυτοδιοικητικόφορέα ή πρόσωπο συµφωνεί στο γενικό πολιτικό πλαίσιο της Χάρτας. ∆εν έχουµε προνοµιακό σύµµαχο,ούτε κανέναν εκ προοιµίου αντίπαλο.

Το ενδιαφέρον µας εστιάζεται:

Στην αποτελεσµατική παρέµβαση των υπηρεσιών και τον συντονισµό µεταξύ τους.Στη διασφάλιση της συµµετοχής των συλλογικοτήτων στη χάραξη πολιτικών προστασίας τουπεριβάλλοντος µε στόχο την αποδοτικότερη αξιοποίηση των κονδυλίων από τους φορείς πουδιαχειρίζονται προγράµµατα που συνδέονται µε την δενδροφύτευση, την πυροπροστασία, την καθαριότητακαι την υπεράσπιση του δηµόσιου δασικού χαρακτήρα του Ποικίλου Όρους.Σκοπός της Χάρτας είναι η διαµόρφωση ενός πλαισίου, αντιλήψεων και στόχων, ικανού να συµβάλλειγια να αναπτυχθούν κοινοί αγώνες, δράσεις και κινήµατα σε τοπικό ή ευρύτερο επίπεδο.

Για το λόγο αυτό η Χάρτα:

Παρουσιάζει τα προβλήµατα και τις απειλές που αντιµετωπίζει σήµερα το Ποικίλο Όρος. Αναδεικνύει την ευεργετική επίδραση του βουνού στην ποιότητα ζωής των κατοίκων της ∆υτικής Αθήναςκαι γενικότερα του λεκανοπεδίου.Προβάλλει την πλούσια πανίδα και χλωρίδα καθώς και τα ιστορικά στοιχεία που συνδέονται µε τηνπεριοχή.

Α. Πολιτικό πλαίσιο της Χάρτας Υπεράσπιση του χαρακτήρα του Ποικίλου Όρους ως δηµόσιας δασικής έκτασης.

Το Ποικίλο Όρος αποτελεί περιοχή υψηλής οικολογικής σηµασίας για όλο το λεκανοπέδιο της Αθήνας, τελευταία ελπίδα για την διατήρηση ανεκτού περιβάλλοντος στην ∆υτική Αθήνα. Είναι ανεκτίµητος,πνεύµονας οξυγόνου και δροσιάς, ιδιαίτερα µετά την πυρκαγιά της Πάρνηθας. Φυσικό φράγµα στουςρύπους που προέρχονται από τις βιοµηχανίες του Θριασίου Πεδίου και την χωµατερή της Φυλής.Το βουνό µας έχει ήπιες κλίσεις, προσιτούς δασικούς δρόµους και µονοπάτια. Προσφέρεται γιαπεριπάτους, πεζοπορίες, ορεινή ποδηλασία κτλ. Αποτελεί µια εξαιρετική πρόταση επαφής µε το φυσικόπεριβάλλον. Αντιµετωπίζει όµως σηµαντικά προβλήµατα:

•

Τα όρια πόλης – βουνού είναι υπό διαρκή αµφισβήτηση από τα ποικίλα συµφέροντα που βλέπουντις πλαγιές του ως οικόπεδα µε θέα το λεκανοπέδιο. Αµφισβητείται ο δηµόσιος χαρακτήρας καιπροβάλλονται ιδιοκτησιακές διεκδικήσεις σχεδόν επί του συνόλου της έκτασης του βουνού. ∆ασικέςεκτάσεις χαρακτηρίζονται αγροτικές, για να ανοίξει ο δρόµος της οικοπεδοποίησης. Το βουνόθεωρείται από την κεντρική και τις τοπικές διοικήσεις, ως η φτηνή λύση για «πάσαν νόσον καιπάσα ανάγκη».

•

Το Ποικίλο να κινδυνεύει, σε περίπτωση µεγάλης πυρκαγιάς, να έχει την τύχη της Πάρνηθας. ∆ενυπάρχει ενιαίο συντονιστικό - επιχειρησιακό κέντρο δασοπυρόσβεσης. Τα µέτρα πυροπροστασίαςπου λαµβάνονται κάθε καλοκαίρι είναι ανεπαρκή και αποσπασµατικά.

•

Η πολυαρχία και η κατάτµηση του Ποικίλου σε ζώνες ευθύνης δυσκολεύει γενικότερα τιςπροσπάθειες υπεράσπισης του και αναζωογόνησης του δασικού του χαρακτήρα.Το ∆ηµόσιο δεν υπερασπίστηκε, αν και θα µπορούσε, αποτελεσµατικά τη δηµόσια περιουσία, η δε Τοπική Αυτοδιοίκηση κατά κανόνα ακολούθησε το δηµόσιο και επιπρόσθετα θέλησε να επεκταθεί προς το βουνόµεταφέροντας αστικές λειτουργίες στις πλαγιές του.

Λαµβάνοντας υπ’ όψη την παραπάνω διαπίστωση και τις δυσµενείς για το περιβάλλον εξελίξεις µετά τιςπρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές, είναι καιρός να δηµιουργήσουµε την ευρύτερη συσπείρωση φορέων,κινήσεων και πολιτών που θα οργανώσει την παρέµβαση της κοινωνίας για την προστασία του Ποικίλουαπό τους εκάστοτε σφετεριστές της δηµόσιας γης και την αποκατάσταση του οικοσυστήµατος (πράσινο,λατοµεία, αποµάκρυνση κεραιών κτλ)Εκτός από τα κινήµατα και τις τοπικές δράσεις που πρέπει να αναπτυχθούν, σηµαντική είναι η ανάγκη ναληφθούν νοµοθετικές πρωτοβουλίες που θα θωρακίσουν το βουνό απέναντι στους κινδύνους πουαντιµετωπίζει.

Η βασική θέση της Χάρτας, η οποία διαπνέει όλο το κείµενο και αναλύεται στη συνέχεια, είναι:

Απόλυτη προστασία του δηµόσιου δασικού χαρακτήρα του Ποικίλου Όρους.Β. Ιστορικά και τοπογραφικά στοιχεία για το Ποικίλο

Όρος

Το

Ποικίλο Όρος

εκτείνεται στο δυτικό τµήµα του λεκανοπεδίου Αθηνών και αποτελεί τµήµα τουΌρους Αιγάλεω. Στους πρόποδες του έχουν αναπτυχθεί οι ∆ήµοι: Χαϊδαρίου, Περιστερίου,Πετρούπολης, Ιλίου, Καµατερού, Άνω Λιοσίων και Ασπροπύργου. Καταλαµβάνει 28.000 στρέµµαταπευκώδους, θαµνώδους, και χαµηλής βλάστησης. Η υψηλότερη κορφή Ζαχαρίτσα 453 µέτρα, φέρει τοόνοµα της οικογένειας αγωνιστών του 1821 Ζαχαρίτσα, ο δε χώρος των Στρατοπέδων Χαϊδαρίου είναιοι πλαγιές που ο Γεώργιος Καραϊσκάκης έδωσε τη Μάχη του Χαϊδαρίου µε τον Κιουταχή, γι αυτό και ταΣτρατόπεδα είχαν το όνοµα Καραϊσκάκη Α΄ και Β΄.Το βουνό είναι αποτυπωµένο σ΄ όλους τους γεωγραφικούς χάρτες µετά την Ελληνική Επανάσταση,όπως π.χ των Ντόουερ

1839, PYRGOS J.A. Kaupert 1883 κ.ά. Σε παλαιούς χάρτες, όπως στον χάρτητου J.A.Sommer του 1841, το βουνό ονοµάζεται Στεφάνι. Η µετονοµασία του βουνού προκάλεσεσύγχυση στα τοπωνύµια που αναγράφονται στα συµβόλαια της εποχής, διευκολύνοντας το έργο τωνκαταπατητών.Έχει πολλά σπήλαια, τα πιο γνωστά είναι «του Πανός παρά τω ∆αφνί» και του «Νταβέλη» στηνπλαγιά πάνω από το ∆ροµοκαϊτειο, το «Σπήλαιο του ∆ροµέα» πάνω από την Αφαία. Ένα νέο καιαξιόλογο σπήλαιο εξερευνάτε από την Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία στην περιοχή της ΑφαίαςΣκαραµαγκά. Πρόσφατα δηµιουργήθηκε αναρριχητική πίστα στην ίδια περιοχή και συγκεντρώνειµεγάλο αριθµό αναρριχητών ιδιαίτερα το Χειµώνα γιατί το µέρος είναι ζεστό (φαράγγι Ζαστάνι).Στις πλαγιές του Ποικίλου Όρους προς την πλευρά του Ασπροπύργου πάνω από τα Νεόχτιστακαθώς και στην περιοχή πάνω από την Αφαία Σκαραµαγκά, έχουν εντοπιστεί επίσης εγκαταλελειµµένοιοικισµοί, µε ρυµοτοµική διάταξη και βαριά πέτρινα τοιχώµατα. Τα χνάρια δείχνουν, και στις δύοπεριπτώσεις, ότι πρόκειται για οµάδες ανθρώπων που κατοίκησαν εκεί οργανωµένα. Ακόµη στηνβόρεια περιοχή του βουνού υπάρχουν ίχνη του αρχαίου τείχους «∆ΕΜΑΣ» που ένωνε το Ποικίλο µε τηνΠάρνηθα, φράζοντας την Β.∆. είσοδο του λεκανοπεδίου από την πλευρά του Θριασίου.Κατά το παρελθόν το βουνό, αλλά και πεδινά τµήµατα στις πλαγιές του, καλύπτονταν από πυκνόδάσος Χαλέπιας Πεύκης. Το δάσος έφθανε µέχρι τον Αϊ Γιώργη στο Περιστέρι και είχε όριο το «ΒαθύΡεύµα», την σηµερινή Ανατολικής Ρωµυλίας στην Πετρούπολη. Το δάσος έχει υποστεί τέσσεριςµεγάλες καταστροφές (1826, 1914, 1922, 1941-1944) από πυρκαγιές και ανεξέλεγκτες υλοτοµήσεις.Η σοβαρότερη όµως καταστροφή του τοπίου έγινε τις δεκαετίες του ΄50 - ’70 µε την µεγάληανοικοδόµηση και την ένταξη στο σχέδιο πόλης ορεινών εκτάσεων. Η επέκταση του σχεδίου πόλης, σεορισµένες περιπτώσεις (όπως στην Αγία Τριάδα Πετρούπολης), έγινε µε Βασιλικά ∆ιατάγµατα της