Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
21061998

21061998

Ratings: (0)|Views: 135 |Likes:
Published by Filippos_Karap_8973

More info:

Published by: Filippos_Karap_8973 on Aug 29, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/12/2013

pdf

text

original

 
2
H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IOYNIOY 1998
A
ΦIEPΩMA
KYPIAKH 21 IOYNIOY 1998
2-31
AΦIEPΩMA
H ιστορία της Iκαρίας.
Aπ τη νεολιθική εποχή έως σή-μερα.
Tου
Iωάννου Mελά
H Iκαρία στην αρχαιτητα.
Oινη, Θέρμες, Δράκανο.Tου
Θεμιστοκλή Kατσαρού
Δύο αρχαιομεταλλουργικές θέ-σεις.
Tου
Θωμά Kατσαρού
Περιηγητές και χαρτογράφοι.
Περιγραφές και απεικονίσεις απτον 15ο έως τα μέσα του 19ου αι.
Tης
Λεωνρας Nαβάρι
HIκαριακή επανάστασητου 1912.
Hεξέγερση κατά των Tούρκων, ηEλεύθερη Πολιτεία, η Eνωση.
Tου
Θεολγου Mπινίκου
HIκαρία ως τπος εξορίας.
Pωμαιοκρατία, Bυζάντιο, Eμφύ-λιος.
Tου
Ξενοφώντα Kχιλα
Παραδοσιακοί οικισμοί.
Tο κτιστ περιβάλλον και η λαϊκήαρχιτεκτονική.
Tου
Γιώργου N. Kκκινου
Πνευματικοί άνθρωποι.
I. Zελεπς, Xρ. Mαυρογιώργης, Γ.Λομβαρδάς, Aρ. Φουτρίδης.
Tης
Bαλεντίνης Tσελίκα
Aρχεία και χειργραφα.
Πολύτιμη πηγή πληροφοριών γιατην Iκαρία.
Tου
Aγαμέμν. Tσελίκα
Παρν και μέλλον.
Προβλήματα και οικονομική ανά-πτυξη.
Tου
Hλία Γιαννίρη
H διάλεκτος της Iκαρίας.
Tο γλωσσικ ιδίωμα και ο Γ. Xα-τζιδάκις.
Tου
Γ. N. Bασίλαρου
Tα καριώτικα πανηγύρια.
Mε λατρευτικ και ψυχαγωγικχαρακτήρα.
Tης
Aργεντούλας Πάσχαρη – Kου-λουλία
Tραγούδια και χοροί.
Δημοτικά τραγούδια, λαϊκοί ορ-γανοπαίκτες, καριώτικος χορς.
Tου
Δημήτρη Θέμελη
Oι ιαματικές πηγές.
Γνωστές για τις θεραπευτικέςτους ιδιτητες.
Tου
Θανάση Bασίλαρου
Hφύση της Iκαρίας.
H άγρια πανίδα και χλωρίδα.
Tων
Mαρίας Δημάκη – Aχιλλέα Δη-μητρπουλου
Σπάνια αποτυπώματα απ τοπαρελθν.
Tου
Θωμά Kατσαρού
 Eξώφυλλο:
 Aποψη του Eύδηλου (φωτ.: X.Mαλαχίας).
Yπεύθυνη «Eπτά Hμερών»
EΛEYΘEPIA TPAΪOY
O Aγιος Kήρυκος, πριν την κατασκευή λιμένος (φωτ.: αρχείο Λεωνίδα Bαρδαρού).
H ιστορία της Iκαρίας
H μακραίωνη πορεία του νησιού απ τη νεολιθική εποχή έως σήμερα
Tου
Iωάννου Mελά
 Iστορικού, πρώην υπουργού
H IKAPIA ανήκει εις το σύμπλεγματων ανατολικών Σποράδων. H ηλι-κία της κατά τους ειδικούς αρχίζειαπ το διάμεσον των 400–600 εκα-τομμυρίων χρνων. Aπέχει 35 μίλιααπ την Xίον, 18 απ την Πάτμον,10 απ την Σάμον και περίπου 140απ τον Πειραιά. Aποτελεί δε στε-νμακρην ορεινήν μάζαν, που τηνχωρίζει καθ’ λον της το μάκροςκαι εις ύψος που κυμαίνεται μεταξύ600 και 1041 μέτρων, το ρος, πουαπ χρνους πανάρχαιους ονομά-ζετο Δράκανον ή Πράμνος, το γνω-στν με το κατοπιν και νεώτεροννομα Aθέρας.Kατά τα παραδομένα, η Iκαρίαπριν απ το σημεριν της, είχε τα ο-νματα Mάκρις, Δολίχη (διά το σχή-μα της), Iχθυεσσα (διά το πλήθοςτων ψαριών) και Aνεμεσσα απ τηνσφοδρτητα των ανέμων της. Oιαρχαίοι, κατά τα βεβαιωμένα απκείμενα και επιγραφές, μεταξύ τωνοποίων και οι φορολογικοί κατάλο-γοι των χρνων της Aθηναϊκής Συμ-μαχίας, ονμαζαν την νήσον Iκαρον.Tο νομα αυτ, πως και το τωριννIκαρία, σχετίζονται με τον πνιγμνκαι την ταφήν του Iκάρου. H εκδοχήαντιλέγεται κυρίως απ τον ερευ-νητή Mποχάρτους, που υποστηρίζειτι το νομα προέκυψε απ την λέ-ξη I/κώρ, που είναι απδοση σταφοινικικά του ονματος Iχθυεσσα.H Iκαρία εμφανίζεται κατοικημένηαπ την εποχή του λίθου. Bασικήθετης της αρχαίας ικαριακής ευ-λαβείας ήταν η φθασμένη απ τουςXουσίτας του Περσικού Kλπου,Tαυροπλος Aρτεμις. Πρώτοςσταθμς της ήταν η γειτονική Πά-τμος, που αξιώθη ιερού, κτισμένουεκεί που εκτίσθη τον 15ον μ.X. αι-ώνα απ τον μοναχν Xριστδου-λον η μονή του Eυαγγελιστού Iωάν-νου του Θεολγου. Eγκαταστάθηκεδε οριστικώς εις την Iκαρίαν, εκεί -που το κέντρον του ιερατικού τηςκράτους εις το παράλιον της θέσε-ως Nας, που εκτίσθη το καλλιμάρ-μαρον Πανιώνειον ιερν, με το υπο-δειγματικν, ουρανπεμπτον ξα-νον της θεάς, το φερμένον εκεί απτον Oρέστην, απ τους Tαύρους.
Aλλη μεγάλη θετης των Iκαρίωνήτο ο Δινυσος, τον οποίον φθα-σμένον με το κλήμα της αμπέλουκαι την γυναικείαν στρατιάν του α-π την ενδτερην Aσίαν, ο ελληνι-κς κσμος επίστευε απ ελλιπήνενημέρωσην, γεννημένον εις τηνIκαρον. Kαι την άμπελον πρωτοφυ-τρωμένην εις τον Πράμνον της νή-σου.
Aρχαιτητα
H Iκαρία είχε ιστορηθεί απ ιδικντης ιστορικν, τον Eπαρχίδην, πουείχε φιλοξενήσει εις την πατρίδατου τον Eυριπίδην. Πρώτην ιστορι-κήν αναφοράν για την Iκαρίαν έχο-μεν απ τον Στράβωνα, πληροφορη-μένον απ τον Aριστομένην τονΛαμψακηνν, που έγραψε τι την«Iκαρον οι Mιλήσιοι συνώκησαν».Aναφοράν φανερά σχετικήν με πε-
Eπιμέλεια αφιερώματος:
Δ·PA ANT·NIOY
 
KYPIAKH 21 IOYNIOY 1998 - H KAΘHMEPINH
3
O Aγιος Kήρυκος, πρωτεύουσα και λιμάνι της Iκαρίας (φωτ.: Γιάννης Γιαννέλος).
ριστατικν του 8ου π. X. αιώνος, κα-τά τον οποίον οι αειναύται Mιλήσιοιμε την πρθεσιν κατασποράς αποι-κιών απ την ντιον Pωσίαν έως τηνIσπανίαν άρχισαν με εποικισμν τηςγειτονικής των Iκαρίας. Eις οικισμνυφιστάμενον ή πρωτοϊδρυμένον α-π εκείνους έδωσαν το νομαOλβία, που συνήθιζαν να δίνουν ειςτας αποικίας των.Oι Iκάριοι, υποτελείς κατά τον 6ονπ.X. αι. εις τον τύραννον της ΣάμουΠολυκράτην, υπέκυψαν μετά ειςτους Πέρσες. Mετά τον λεθρον -μως εκείνων εις την εν Σαλαμίναναυμαχίαν, Oινη και Θέρμαι έλα-βαν μέρος εις την Aθηναϊκήν Συμ-μαχίαν. Παρέμειναν δε πιστοί ειςαυτήν, πως λαι σχεδν αι μικραίνήσοι, μέχρι του τέλους της Aθηναϊ-κής αυτονομίας και την υπαγωγήντης πλεως–κράτους εις την Mακε-δονικήν ηγεσίαν.Kατά τον Aρριανν, ταν έφθασεο Aλέξενδρος εις τον Eυφράτηνδιέταξε να ονομάσουν μια απ τις17 νήσους του Περσικού κλπουIκαρία, ύστερα απ την διαβεβαίω-ση των Iκαριων ερετών του στλου,που του ανέφεραν ομοιτητας τηςνήσου με την αιγαιατικήν των πα-τρίδα.Eις τους καιρούς των επιγνων ηακρπολις του Δρακάνου κατελή-φθη απ τον Δημήτριον τον Πολιορ-κητήν, εις τον οποίον αποδίδεται τοκτίσιμον ή η μετασκευή του πύργου,που σώζεται ερειπωμένος εις τοΔράκανον.Tον 2ο π.X. αι. ο βασιλεύςτης Περγάμου Aτταλος ο Γ΄ εκληρο-δτησε με την περιώνυμην διαθή-κην του μαζί με λας τας άλλας κτή-σεις του και την Iκαρίαν εις την κο-σμοκράτειραν Pώμην.
Pωμαιοκρατία
Kατά την τρομακτικήν δράσιν τωνπειρατών της Kιλικίας, που εθαλασ-σοκράτησαν εις λον τον μεσογεια-κν χώρον, ο πύργος του Δρακάνουεχρησιμοποιήθη ως φάρος.Πρέπειδε να κριθεί βέβαιον, τι, πως συ-νέβη με το Hραίον της Σάμου, εδοκί-μασε συμφοράς και εληστεύθη καιτο Iκαριακν Tαυροπλιον.Mε τηνσυντριβήν του ληστρικού κράτουςτης Kιλικίας απ τον Πομπήιον τοπέλαγος ανέπνευσε. O Oκτάβιος,παραχειμάζων εις την Σάμον, παρε-χώρησε την Iκαρίαν εις του Σαμίους.Aργτερα και κατά τα μαρτυρούμε-να, τον 2ον μ.X. αιώνα, επί Nέρωνος,λαι σχεδν αι νήσοι έβριθαν απ ε-ξορίστους.Kατά την Pωμαιοκρατίαν, ανεξέ-λεγκτοι τυραννίσκοι διωρίσθηκανκαι εις την Iκαρίαν. Aρπαγες, πουδρούσαν υπ την σκιάν του νμου,κατά τα γραφμενα με ειλικρίνειαναπ Pωμαίους συγγραφείς, καθίστα-ναν την ζωήν των νησιωτών αβίωτην.Mε τους διωγμούς των χριστιανών ηIκαρία έγινε καταφύγιο των κατα-τρεγμένων. Tον 3ον μ.X. αι. οι Γτθοικατετάραξαν την νησιωτικήν Eλλάδαμε χιλιάδες σκάφη. Tους διωγμούςτων χριστιανών επηκολούθησαν λι-μοί, λοιμοί και σεισμοί με μεγάληνκαταστροφικήν συνέπειαν εις τα νη-σιά και τα μικρασιατικά παράλια. Aιπειρατικαί καταδρομαί, που εμεσο-λάβησαν τον 4ον μ.X. αι., ολοκλήρω-σαν τον λεθρον των νησιωτών με ε-πακλουθον την ερήμωσιν πολλώννήσων. Eπίγραμμα συνθεμένον απτον Aντίπαρον τον Θεσσαλονικέακλαίει το κατάντημά των, τους τε-λευταίους καιρούς της κυριαρχίαςτης Pώμης:
«Nήσοι ερημαίαι, τρύφεα χθνος, ας κε- λαδεινς,ζωστήρ Aιγαίου κύματος εντς έχει, Σίφνον εμιμήσασθε και αυχμηρήν Φο- λέγανδρον,τλήμονες, αρχαίην δ’ ωλαίσατ’ αγλαΐην,ηρ’ υμάς εδίδαξεν ένα τρπον η ττε λευκή Δήλος ερημαίου δαίμονος αρξαμένη»
Bυζαντινοί χρνοι
H Iκαρία εις τους βυζαντινούς και-ρούς εχρησίμευε ως τπος εξορίαςδια την εκτπισην προσώπων τουβασιλικού γένους και άλλων επιφα-νών, ιδιαίτερα επικινδύνων δια τονθρνον. Φυσικ επακλουθο ήταν ηεύλογη έπαρση κατοπινών Iκαρια-κών γενεών, τι ήσαν Πορφυρογέν-νητοι. Δι’ αυτ απέκλειαν επιγαμίανμε ξενομερίτας, « δια να κρατούν α-μλευτον το αυτοκρατορικν αίμα,
 Συνέχεια στην 4η σελίδα
 
4
H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 21 IOYNIOY 1998
 Συνέχεια απ την 3η σελίδα
 Xάλκινα νομίσματα της Oινης. Aνά-γονται στον 3ο π.X. αιώνα. Φέρουν στην μία ψη κεφαλή Aρτέμιδος και Διονύσου αντιστοίχως, και στην άλ- λη ψη επιγραφή OINAIΩN και OINAI με παράσταση ταύρου και σταφυλιού(φωτ.: αρχείο I. Mελά). Aπ τους φορο- λογικούςπίνακεςτης Aθηναϊκής Συμμαχίας. ΣτοεικονιζμενοτεμάχιοαναφέρεταιελληνοταμίαςIκαριεύς (εκ του Aττικούδήμου Iκαρίας)και ανα-γράφονται οι «ΘEPMAIOIEXΣ IKAPOY»,δια δραχμάς 50,και δια το ποσν των δραχμών 66 και τεσσάρων οβολών, οι«OINAIOI EXΣIKAPOY»(φωτ.: αρχείοI. Mελά,αντίγραφοαπ το «The Athenian Aribute lists»τομ. I).Tο «Συμβλαιον του Kεραμέ». Πρκειται για το μοναδικ έγγραφο που διε-σώθη απ τον 16ο αιώνα μ.X. τον λεγμενο «Aιώνα της Aφανείας». H σημασίατης ανακάλυψής του είναι τεράστια διτι επιβεβαιώνει την άποψη τι υπήρξεαδιάλειπτα ανθρώπινη παρουσία στο νησί (φωτ.: αρχείο I. Mελά).
που έρρεε εις τας φλέβας των».Mε την συνεχή απασχλησιν τουBυζαντινού μας κράτους στους αγώ-νες κατά βαρβάρων, το Aιγαίον, ε-γκαταλελειμμένο συχνά εις την τύχητου, υφίστατο τα πάνδεινα απ ταςπειρατικάς καταδρομάς.O άγιος Iε-ρώνυμος λέγει σχετικώς τι οι πει-ραταί δεν άφηναν ττε τίποτε ανάρ-παστον, «εκτς απ τον ουρανν καιτην γήν». Yπ τας συνθήκας αυτάς,μνη διέξοδος δια τους ατυχείς νη-σιώτας απέμεινε η καταφυγή των ειςτα σπλάχνα της γης, εις απρσιτα ο-ρεινά.H Iκαρία, καταδασωμένη απ τιςβουνοκορφές της ώς και τα παράλιααπ δένδρα αιώνων, με ορεινά κακο-πέρατα και σωσμένα απ τους και-ρούς του Λίθου, με τους «ραούς»(ταρήγματα της γης), τους απρσιτουςκρημνούς, τα υπγεια κατοικητήρια,τα «χωστά κελιά» ή «χωστοκέλια»,με είσοδο κατακαλυμμένη απ θά-μνους αιωνβιους, ήταν επμενο ναοπλίσει τους Iκαρίους με την υπο-δειγματική αντιπειρατική εμπειρίακαι τη δυναττητα που έμελλε να ε-ξασφαλίσει την επιβίωση των ιδίωνκαι της αρχαιτροπης ιωνικής λα-λιάς των.Kατά τον 6ον μ.X. αι., εξέσπασανστο Aιγαίο οι καταδρομές των Σαρα-κηνών, που έμελλαν να συνεχισθούναπί αιώνες. Ως να μην έφθαναν οιπειρατικές συμφορές, το βιοτικ α-διέξοδο ολοκλήρωναν οι κρατικοί υ-πάλληλοι, που ελυμαίνοντο τας νή-σους «πολυαριθμτεροι βατράχων»πως γράφει ο Mητροπολίτης Mι-χαήλ Aκομινάτος.Tον 11ον μ.X. αι. κατετάραξε τοπέλαγος ο τρομερς πειρατής Tζα-χάς. Oλοκληρώθηκαν δε τα δεινάτων νησιωτών, απ την καταδρομήντου Bενετσάνου δγη ΔομένικουMικέλη, που οι πατριώται του τον ε-τίμησαν με τον εγκωμιασμν «Tρ-μος των Γραικών». Aπ την κατα-δρομήν εκείνην και τον σκλαβωμνπου ενήργησε υπέφεραν ιδιαίτερακαι οι Iκάριοι. Aκολούθησαν νέαι ει-σβολαί Mαλτέζων, Γενοβέζων, Λογ-γοβάρδων πειρατών, που πως λέ-γεται, εξεπέρασαν σε ωμτητα τουςάλλους, αν μπορεί να γίνει διάκρισιςμεταξύ τεράτων. Tον 13ον μ.X. αι. ε-νέσκηψε κατά των νήσων ο αξεπέρα-στος χαλαστής, Γενοβέζος πειρατήςΓκαφρε (ο Kαφοίρης των Bυζαντι-νών) και σε συνέχεια Bενετοί, Πιζά-νοι, Γενοβέζοι, Aμαλφίνοι, Kαλαβρέ-ζοι, Σικελοί, Tούρκοι των Mικρασια-τικών παραλίων, συμπληρώνοντεςτον αιγαιατικν λεθρον. Eις την α-ποκορύφωσιν εκείνων των δεινών,έφθασε το μήνυμα τι η Πλις είχεπαρθεί απ τον συρφετν των Σταυ-ροφρων (1204). Tα νησιά εκληρώ-θησαν εις τους Bενετσάνους. H Iκα-ρία μως, είχε βρεθεί 13 χρνια πριντην Aλωσιν εις τον εξουσιασμν τουΓενοβέζου Bενεδίκτου A’ Zαχαρία.Mετά το νέον πέρασμά της εις το βυ-ζαντινν κράτος (1329 έως 1346) κα-τακτήθηκε απ την Mανα των Γε-νοβέζων Iουστινιανών για να γίνειστη συνέχεια αποκλειστικ κτήματων Iουστινιανών Aραγκίων. Aυτήτην εποχήν επεσκέφθη το Aιγαίον οΦλωρεντίνος ιερεύς XριστφοροςMπουοντελμντι, ο οποίος περιγρά-φει το πέλαγος με τα μελανώτεραχρώματα. Eις τα περισστερα, λέγει,απ τα νησιά, δεν υπήρχαν άνδρες.Oι κάτοικοι που είχαν απομείνει ζού-σαν «δίκην κτηνών».
Tουρκοκρατία
Oι Mαονέζοι της Xίου συλλογιζ-μενοι τι ύστερα απ την άλωσητης Πλης ο Tούρκος θα περνούσεστο Aιγαίο, επρτειναν εις τους Σα-μίους και τους Iκαρίους να εγκατα-λείψουν τα νησιά των και να τουςμεταφέρουν εις την Xίον προς κοι-νήν άμυναν. Oι Σάμιοι δέχθηκαντην πρτασιν και πήγαν, σχεδνστο σύνολν τους εις την Xίον. OιIκάριοι, εμπιστευμενοι εις την δυ-ναττηταν αποκρυβής των, που εί-χαν ήδη απ καιρούς εξασφαλίσειμε τους πρτυπους κρυψώνας των,δεν εξεπατρίσθησαν εις το σύνο-λν των. Eπήραν την απφασιν τηςομαδικής αποκρυβής των, με τρ-πον, που να δίνει την εντύπωσιν τιη νήσος είχε εντελώς ερημωθεί.Oπως μαρτυρείται απ σωσμένηνπαράδοσιν:« οι πλούσιοι αφήκαν το νησίν κι,ηπήαν στην Xίον, την Kριμαίαν καιτην Aφρικήν. Eνώ οι αχαμνοί (οιφτωχοί) ηπήρασι τα βουνά»Oι αχαμνοί, που ήταν οι περισσ-τεροι, εγκαινιάζοντες νέαν τακτι-κήν κατήργησαν την ημέραν και α-πεφάσισαν να κυκλοφορούν και ναασχολούνται με τα βιοτικά των μ-νον με το πέσιμον της νυκτς. Mετην τακτικήν αυτήν και με την εξ-ντωσιν λων των σκύλων κατάφε-ραν να στερεώσουν την εντύπωσιντι η Iκαρία είχε ερημωθεί. Eτσιδιέφυγαν τον προσκυνισμν των«αθεοτάτων Tούρκων», αλλά καιτας επιδρομάς του Mπαρμπαρσατο 1537.Oι Iκάριοι ανεπρβαλαν εις τοφως, ταν επίσθησαν τι αι υπο-σχέσεις που είχαν δοθεί απ τους«φιλεύσπλαχνους Σουλτάνους»,τον Σουλεϊμάν τον Mεγαλοπρεπήκαι τον Mουράτ τον Γ’, αφορούσαναξιχρεην εγγύησιν δια φανερήν ε-πιβίωσιν. Mε την αναπροβολήν τωνIκαρίων εγκαταστάθηκε εις την νή-

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->