Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Lidhja 3

Lidhja 3

Ratings: (0)|Views: 429|Likes:
Published by lshqipërisë

More info:

Published by: lshqipërisë on Aug 30, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/10/2012

pdf

text

original

 
Lidhja 
ORGAN I LIDHJA E HOXHALLARËVE TË SHQIPËRISË
 
 Viti I - Nr 3
 
e premte 31 gusht 2012 / 13 Sheval 1433
Etorl
Nga 
 
Enkd PElari
F
ikhu në kohën e Proetit (alejhi salatuue selam) nuk nuk ka qenë i regjistruarnë libra dhe i sistemuar sipas kapitujve tëcaktuar. Myslimanet e parë jetuan pranëProetit dhe ai ishte burim reerimi për çështjetë ndryshme të jetës së tyre. Ai i drejtontebesimtarët, iu përgjigjej pyetjeve dhe, kështu,i qetësonte mendjet dhe zemrat e tyre. Shokëte tij gjithashtu shikonin veprimet e tij dhe izbatonin ato pa bere dallimin se cili prej tyreishte element bazë në to dhe cili ishte i pëlqyer.Pas vdekjes së Proetit (alejhi salatu ue selam)takimet konsultative ishin të shpeshta dheshumica e vendimeve juridike dhe politikemerreshin bashkërisht dhe shumë shpesh tëmbështetura në konsensusin e sahabëve. Këta te undit, shpesh herë, ngurronin të jepninpërgjigje (etva) në mënyrë individuale dhepërpiqeshin që ta dërgonin pyetësin te ndonjëshok tjetër i Proetit (alejhi salatu ue selam)të cilin e konsideronin më të kualikuar. Nëkëtë mënyrë lluan të dalin në pah disa gura të dalluara të cilat ishin pikë reerimi për t’idhënë zgjidhje situatave të ndryshme në atëkohë, si Abdullah ibn Mesudi, Omeri, Muadhibnu Xhebeli, Aliu, Zejd ibu Tabit, Osmani,Ebu Hurejra, Aishja, Abullah ibn Abasi, etj.Megjithatë shokët e Proetit (alejhi salatu ueselam) ishin të interesuar për të përvetësuarnumrin më të madh të mundshëm të thënievetë Proetit (alejhi salatu ue selam), veprimevetë tij, si dhe gjykimeve sipas situatave tëndryshme, duke i logjikuar ato dhe duke umunduar që të njiheshin me veçoritë themeloretë tyre. Kështu, në këtë mënyrë, secili prej tyreormoi idenë e tij në lidhje me këtë trashëgimitë bollshme të Proetit (alejhi salatu ue selam),duke konsideruar ndjekjen e disa prej thënievedhe veprimeve të tij të pëlqyera, disa të tjera të detyruar dhe të undit të lejuar apo tëshuqizuar me ndonjë thënie ose veprim tëmëvonshëm. Sahabët pasi u shpërndanë nëvende të ndryshme, të gjithë këtë inormaciontë grumbulluar ata ia përcollën pasardhësve tëtyre, tabi’inëve, ku secili prej tyre memorizoithëniet proetike që mundi, si dhe mendimet endryshme të shokëve të Proetit, duke i dhënëpërparësi disa prej tyre dhe duke lënë mënjanënë të njëjtën kohë disa mendime të tjera. Nëkëtë mënyrë edhe tabi’inët lluan të bëninpërzgjedhjet e tyre në çështje të ndryshme juridike dhe se çdo vend karakterizohej nga gurat më me zë ku më vonë u bënë edhereerencat e atyre vendeve. Ndër ta dallohejSaid ibn Musejebi, Ikrime, Ata ibn EbiRabaha, Zuhriu, avus ibn Kejsan, Hasen El-Basri, Esved ibn Jezidi, Ibrahim en-Nekhai, Alkametu ibn Kajs, Mekhuli etj., respektivishttë ndarë në Mekë, Medine, Kue, Basra dheSham. Secili prej të lartpërmendurve mblodhitemat e k’hut dhe në çdo kapitull ata kishinbazat dhe preerencat e tyre nga mendimete sahabëve. Said ibn Musejebi dhe nxënësite tij p.sh. mendonin se k’hu i mekasve dhemedinasve ishte më i godituri dhe baza emedh’hebit (shkollës juridike) të tyre ishteetvatë dhe gjykimet e Omerit, Osmanit,Ibn Omerit, Aishes, Ibn Abasit. Sipas tijnëse ukahatë (juristët) e Medinës vendosninunanimisht për ndonjë çështje, ai dhe nxënësite tij kapeshin ort pas tij dhe nuk shikoninmendimet e tjera. Ndërsa Ibrahim en-Nekhaiudhe nxënësit e tij mendonin se Abdullah ibnMesudi ishte më i saktë sesa të tjerët në çështjete k’hut. Baza e medhhebit të tij ishin etvatë e Abdullah ibn Mesudit, Omerit dhe Shurejhut,
Nga
 
Ervin Qylafku
Fq 3 /Radkalzëm islam, apo norancëradkale nda islamtFq 6 /Pluhur dhe kutme të vrarësh nëkampn e refugatëve të Zatart në jordan
 Nga 
Shm Halili
Ln e zvllm  fkut e  ktërskollve të nour urke slme
si dhe gjykimet e tyre. E njëjta gjë vlen edhepër ukahatë e tjerë. Gjejmë pra kështu njëshpërndarje gjeograke të mendimeve juridike,ku secila zonë kishte juristët e saj, mendimete saj si dhe bazat dhe metodikën e studimittë Kuranit dhe raditës Proetike, të cilat utransmetuan me vonë te ukahatë më në zë, qëka njohur Islami. Ndër këto shkolla juridike tëormuara ishin medh’hebi i Ebu Hanies nëKue, i Euzait në Siri, i Malikut në Medine, iZejdit në Kue dhe Vasit, i Lejthit në Egjipt, iSuan Teuriut në Kue, i Shaut në Bagdaddhe Kajro, i Ahmed Ibn Hanbelit në Bagdad, iEbu Davudit në Kue dhe i aberiut në Egjiptdhe aberistan. Secili prej këtyre ukahave gjatë jetës së tij ka dhënë një kontribut veçantëdhe ka ndihmuar në zhvillimin e të kuptuarit tëburimeve islame. Secili prej tyre konsiderohetsi themelues i një medh’hebi, ku disa prej tyre janë zhdukur gjatë historisë, kurse shkollat etjera janë edhe sot të pranishme në të gjithëbotën islame. Imamët e katër medh’hebeve tënjohura dhe nxënësit dhe pasuesit e tyre kanedhënë kontributin e tyre në zhvillimin e lëndëssë khut, duke vendosur kriteret dhe bazat ekuptimit të Kuranit dhe raditës Proetike përhulumtuesit e lëndës së khut. Ata mblodhëndhe sistemuan temat dhe kapitujt e tij, duke ethjeshtëzuar këtë lëndë për të gjithë ata të cilëtnuk kanë kapacitetin për të nxjerrë konkluzionedrejtpërsëdrejti nga Kurani dhe Suneti. Vihetre që në kohën e katër imamëve dhe sidomosndjekësve të tyre lulëzoi lënda e khut ku iudha edhe orma e saj e undit. Në këtë periudhëndeshemi me librat që pasqyrojnë mendimet esecilit imam dhe shumë çështje të pa cekura nga vetë ata, por kjo në bazë të kritereve tëvendosura nga secili imam. Asnjëri nga imamët nuk e ka konsideruarveten të pagabueshëm, dhe askush nuk ua ka atribuuar këtë cilësi atyre. Ata kanë qenëmuxhtehidë dhe kanë kërkuar të vërtetën, aqsa kanë qenë mundësitë e tyre njerëzore. Përkëtë shkak ata shpesh herë linin një mendimdhe pranonin një tjetër, në përputhje meekzistencën dhe uqinë e argumentit. Na përcillet se Ebu Hania ka thënë: “Ky ështëmendimi im dhe gjëja më e mirë që ka arriturarsyeja ime, prandaj kush vjen me mendimmë të mirë, ne do ta pranojmë atë”. ImamMaliku ka thënë: “Unë jam njeri, si njerëzite tjerë. Gjykoj me drejtësi, por edhe gaboj,prandaj vendosini alët e mia në peshorene Kuranit dhe Sunetit”. Ndërsa nga Shaupërcillet se ka thënë : “Nëse ndonjë hadithkundërshton mendimit tim, atëherë fakenimendimin tim për muri, e kur të shihni ndonjëargument të marrë, dijeni se ai është opinioniim individual”. Nuk duhet të harrojmë, se këtoalë duhet vënë vendin e duhur, sepse këtothënie të ndritura ata ua drejtonin nxënësvetë tyre ose juristëve islamë, të cilët kanë arriturnjë nivel të lartë dije dhe sidomos në lëmin ek’hut. Ndryshe këto thënie të keqkuptuara u hapin rrugën edhe atyre që kanë lexuar disa librat të khut, apo kanë dëgjuar disa hadithe, emë pas i kundërvihen alëve të dijetarëve dukemos kuptuar arsyet e konkluzioneve të tyre.Sot vihet re, se në libra dhe në hulumtimepërmenden më shumë mendimet e katërmedh’hebeve, ndërsa mendimet e medh’hebevetë tjera, që nuk janë ruajtur nuk u dëgjohetzëri me orcë. Cila është urtësia që Allahu ka ruajtur vetëm këto shkolla, ndërsa të tjeratnuk përmenden vetëm se në çështje sporadike?Kësaj pyetje i përgjigjet Ibn ejmije, i cili dukepërcjellë alën e Ebul Hasen El Kerkhiutthotë: “...ata që përmendëm, veç imamëve tëshkollave të njohura, ishin shembull i mirënë kohën e tyre, por më pas shkollat e tyreu shkrinë dhe u bënë pjesë e mendimeve tëimamëve të shkollave të njohura. Ibnu Ujejneishte shembull i mirë, por ai nuk la literaturërreth mendimeve të tij në lëmin e khut. Ata qëshkruan ishin nxënësit e tij, si Shau, Ahmedi,Is’haku dhe në këtë mënyrë mendimet e tij ubënë pjesë e mendimeve të këtyre të undit.Ndërsa Lejth ibn Sa’dit nxënësit e tij nuk ishërbyen mendimeve të tij për t’i mbledhurato, megjithatë siç thotë Shau, mendimet etij janë të ngjashme me ato të Malikut dheSuan Teuriut. Kurse Euzai, shumica emendimeve të tij i bashkëngjiten mendimevetë Malikut, Shaut dhe Teuriut. Gjithashtupërzgjedhjet e Is’hakut janë të ngjashme meato të Ahmedit. Po ashtu edhe mendimet eEbu Zur’es, Ebu Hatimit dhe Buhariut janëtë ngjashme me ato të Ahmedit”. Kështu pra,kur përmenden mendimet e katër imamëve tënjohur kjo nuk do të thotë se ne i qëndrojmëanatikë vetëm mendimeve të tyre dheanashkalojmë çdo mendim tjetër, por në tënjëjtën kohë këto mendime pasqyrojnë edhemendimet e imamëve, të cilët nuk kanë lënëlibra, ku të tregohen përzgjedhjet e tyre nëlëmin e khut.
D. Kraja
 
Lidhja
/
Nr. 3 / 31 gusht 2012
2
LIDHJA HOXHALLARËVE TË SHQIPËRISË
Unaza e Re, Rruga: Teodor Keko mbi Alfa Bank, Tirane-Shqiperilidhjahoxhallareve@yahoo.com Tel & Fax: +355 (0)48320160
http://www.lidhjahoxhallareve.com
Bordi botues:
Justinian TopulliGenc PlumbiMustafa Tërniqi
Redaktor përgjegjës
Roald A. Hysa
P
adyshim që ushqimi duke qenë pjesë erëndësishme e përditshmërisë njerëzoreështë trajtuar nga Feja Islame me përparësitë veçantë. Përveç përcaktimit se cilat janëushqimet e lejuara dhe ato të ndaluara legjislacioni islam është marrë edhe measpektin sesi rriten dhe ushqehen produktetqë ne hamë. Kështu është i njohur akti se disa kashë, si p.sh. pulat, mund të vetë-ushqehenme produkte të papastra, apo produkte qëkonsiderohen të ndaluara nga Feja Islame. Njëkashë e tillë në terminologjinë islame quhetxhelale, dhe për të ka dispozita të veçanta,që e trajtojnë. Në këtë studim autori merrnë shqyrtim pikërisht këto lloj kashësh qëushqehen nëpër erma me koncentrate, të cilatkanë në përmbajtjen e tyre përbërës të ndaluaretarisht.Studimi në alë është i ndarë në disa tema,ku më kryesoret janë:- Rëndësia e ushqimit hallall dhe lidhja etij me besimin.- Reerimi për hallallin dhe haramin nëlidhje me ushqimet.- Llojet e ushqimeve sipas ndarjes hallalldhe haram.- Gjykimi për konsumimin e pulave dhekashëve të ermave. etj. Autori në studimin e tij pasi ka shpalosurargumentet etare dhe ka diskutuar opinionete shkollave ndryshme të khut islam dhe tëdijetarëve ka arritur në këto përundime, tëcilat ai i sheh si më të sakta duke thënë:"Nga shpalosja e opinioneve të ukahavedhe diskutimi të tyre del në pah, se opinionii shumicës së haneve dhe shave, se mishii xhelale-s është mekruh (i papëlqyeshëm) tëkonsumohet, është opinioni që i përgjigjetmë së shumti objektivave të Sheriatit. Ndërsa opinioni që thotë në mënyrë absolute, se kjoështë haram çon në konsiderimin haram tëasaj që Allahu e ka bërë hallall ngrënien e saj,ndërkohë që diçka të vlerësohet si haram përtë duhet një argument i saktë, çka në rastintonë nuk kemi diçka të tillë. Gjithashtu edheopinioni që thotë, se në mënyrë absolutexhelale është hallall shpie në lënien pas doretë haditheve të ndalimit, të cilat përorcojnënjëra-tjetrën (transmetimet mursele me atomusnede). Ndërsa opinion, që e vlerësonkonsumimin e xhelales si mekruh tenzihi (epapëlqyeshme ku lënies i jepet përparësi) merrnë konsideratë hadithet, që përcillen për këtëçështje, në veçanti pasi kemi njohur arsyene ndalimit (iletu nehji), siç e kemi paraqiturnë këtë studim (që është papastërtia dhendryshimi për shkak të saj). Kështu që mundtë themi, se ngrënia e mishit të kashëve,të cilat në ushqimin e tyre kanë përbërëstë papastër është hallall, përderisa lënda epapastër nuk përbën shumicën e përbërësitapo tërësisht atë dhe përderisa nuk provohetdëmi i sigurt për shëndetin."
"KonKluzioni:
Nga ajo që kemi paraqitur në studim dele qartë, se lejohet të hahet mishi i kashëvedhe shpendëve, të cilat nuk kanë si ushqimdominues koncentrate të përziera dhe nëveçanti kur kjo sasi koncentrati i nënshtrohettrajtimit të mjatueshëm pastrues, për aq sa evlerësojnë këtë ekspertët e ushës, të njohur sinjerëz të sinqertë dhe të devotshëm. Po kështu,lejohet konsumimi i këtij mishi pasi kashët të jenë detyruar të ushqehen vetëm me ushqim(të pastër), që nuk përmban koncentrate përnjë periudhë të atillë sa të pastrohet mishi ityre dhe të shpërbëhen përbërësit që mund të jenë papastër, ku mos ngelet papastërti
Fetv /
 
Nkm  usqmt në pstërtnë ekfsëve të fermve e lemn e tyre
Nga 
 
Dr. Mmd F Mk B S
(Studim i botuar në revistën “Studime Bashkëkohore të Fikhut”)
dhe as erë si pasojë e këtij lloji ushqimi. Nuk mendoj se gjykimi ndryshon, për papastërtinëe ushqimit të kashëve, nëse ky ushqim i jepetkashës nga vetë njeriu apo ajo shkon vetënë gjendje të lirë tek ai, përderisa arsyeja endalimit bie duke kuzuar ushqimin e kashësapo duke e trajtuar atë, për të dyja rastet.
Rezultatet e StuDiMit:
Pulat dhe kashët e ermave, të cilat jetojnëme koncentrate janë të pastra dhe të lejuara tëhahen, për arsyet e mëposhtme:1. Lëndët që nxirren nga kockat, thundrat,(lëkura) dhe puplat e kashëve të ngordhura,të cilat janë pjesë e përzierjeve të ushqimittë kashës janë të pastra. Ato konsiderohensi të pastra në medhhebin hane, një pjesë emalikive dhe një opinion tek hanbelitë.2. Edhe nëse merret opinioni i shaive,hanbelive dhe të tjerëve, se këto lëndë janëtë papastra, ato nuk ndikojnë në pastërtinë ekashëve që i hanë ato, për dy arsye:a) Sasia e këtyre përbërësve të papastër nëtërësinë e masës së ushqimit të përzier nuk ekalon masën 10 %. Kjo përqindje nuk ndikonnë mishin e kashës, sepse është shumë e vogël.b) Sipas studimeve të thelluara dhedëshmisë së specialistëve të ushës kjopërqindje paramendohet, se trajtohet memetoda vlimi të përparuara, të cilat zhdukineektin e mikrobeve të dëmshme, duke i kthyerkëto lëndë në lëndë të tjera, të cilat ndryshojnënë emër, cilësi dhe përmbajtje, kështu që nëgjykimin e sheriatit edhe dispozita ndryshon,me anë të asaj, që në gjuhën e sheriatit quhetistihale (shndërrim).3. Shumica e ukahave e shohin të lejuarpërtimin nga objektet e papastra dhe tëndaluara, kur kjo vjen nëpërmjet rrugës sëushqimit të kashëve apo bimëve.4. Si burim bazë në konsiderimin e njëushqimi hallall apo haram është Sheriati mereerencat e tij të sakta dhe jo vlerësimi, sekjo është e mirë apo e keqe në bazë të arsyesnjerëzore, kështu që përderisa nuk kemindonjë argument, që e ndalon ngrënin emishit të bagëtisë dhe pulave nuk ka vend qëtë fasim për ndalimin e tyre thjesht për shkak të paraqitjes së një dyshimi, e për më tepër kurkemi argument të qartë nga Suneti, që e lejonngrënien e tyre.5. Ajo që në origjinë është e lejuar mbetete tillë përderisa prej saj nuk vjen ndonjë dëmtrupor apo mendor. Shembull të këtij dëmikemi rastin e asaj që u quajt “lopa e çmendur”në Britani, që erdhi si pasojë e shtimit tëpërqindjes së përbërësve shtazorë në ushqimine koncentruar, që u jepej lopëve. Specialistëtkëtë çrregullim e shpjeguan, duke thënëse natyra lopës është të jetojë me ushqimebimore dhe nëse ajo ushqehet me të njëjtinushqim, që ushqehen edhe egërsirat, pra me mishra, në të nxitet natyra e egërsirave.Pra nëse koncentratet e ushqimit të kashëskanë përmbajtje, që i shkaktojnë dëmepulave, në këtë rast edhe pulat janë haramtë konsumohen; natyrisht ky gjykim vjen sipasojë e këtij shkaku kalimtar, përndryshe ky gjykim bie.6. Mishrat e pulave dhe kashëve qëkultivohen nëpër erma konsiderohen tëpastra dhe hallall, duke bërë kështu analogjime xhelale-n. Këto mishra janë të pastra,por të papëlqyeshëm (mekruh) për konsum.Këtë gjykim kanë të gjitha medhhebet mepërjashtim të hanbelive, të cilët janë tëmendimit se këto mishra janë haram, porgjithsesi të gjithë bien dakord, se kushti qëndalesa të bjerë është: izolimi i kashës meushqim të pastër derisa të zhduket papastërtia dhe të largohen erërat e këqija. Kjo do të thotëse nëse këto kashë nuk shaqin papastërti dheas erë të keqe, nuk ka arsye të thuhet për to se janë kashë të papastra. E njëjta gjë vlen edhepër pulat që jetojnë me ushqim koncentratdhe në mishin e tyre nuk shaqen gjurmëtë papastërtisë, pra ato padyshim ngelen tëpastra dhe hallall për t’u ngrënë.
SugjeRiMe:
Edhe pse studimi erdhi në përundiminse mishi i pulave dhe kashëve të ermaveështë i pastër, duke u nisur nga ndjeshmëria emadhe që ka te muslimanët kundra përzierjessë elementëve të pastër me ata të papastër, tëatyre hallall me ato haram nga disa pronarëermash, që për shkak të neglizhencës etaredhe moskokëçarjes nuk i kushtojnë rëndësirregullave të hallallit dhe haramit në ushqiminqë ata u japin kashëve, autori i këtij studimisugjeron si më poshtë:1. Fabrikat e përpunimit ushqimittë kashëve duhet domosdoshmërish tëmbikëqyren seriozisht nga organet e interesuara,sesa i plotësojnë ata standardet shëndetësore,bujqësore, industriale dhe cilësore, duke idetyruar këto abrika t’i përmbahen standardevetë sakta dhe të volitshme në koncentratet eushqimit të kashëve.2. ë pakësohen maksimumin emundshëm përqindja e lëndëve të dyshuara dhe në veçanti e gjakut.3. ë zëvendësohen mbetjet shtazoreme përmbajtje proteinike, me lëndë të tjera bimore që kanë të njëjtën sasi proteinash, sip.sh. me drithëra.4. Organet e specializuara zyrtare e kanëpër detyrë t’i detyrojnë pronarët e ermavetë kashëve dhe pulave, që t’i izolojnë këtokashë dhe shpendë, që ata kultivojnë tëushqehen tërësisht me ushqim të pastër, sip.sh. drithërat etj., para se ato të nxirren nëtregun e konsumit, duke bërë analogji në këtërast me xhelale-n para se ajo të theret.5. ë mbështeten pronarët e ermave nëpërtimin e drithërave me çmime të ulëta,nëse këto do të përdoren si zëvendësues, dheçmimi i tyre është i lartë dhe eekti rritës i tyreështë i ngadaltë.Në und mund të themi se: ai që ruhet nga të dyshimtat, e ka ruajtur të pa cenuar enëdhe nderin e tij.”
 asmb  jrsv Msm amrks
 VenDiMi i DyMBëDhjetë:Puna në Dyqanet uShqiMoReDhe ReStoRante
Muslimanit nuk i lejohet të punojë nëdyqane dhe restorante, ku serviren ndër tëtjera dhe ushqime të ndaluara etarisht, nësekjo punë përshin kontakt të drejtpërdrejtëme objektet e ndaluara, si servirja e pijevealkoolike, mishit të derrit, ose përgatitja e tyreetj. Gjithsesi në këtë rast merret në konsideratëgjendja e domosdoshmërisë, e cila duhet tëkuzohet brenda masës së saj, si dhe duhetbërë çdo përpjekje për të dalë nga kjo gjendje.Në këtë rast muslimani që ka këtë punë duhetta urrejë me zemër atë dhe të jetë plotësisht ivendosur për t’u zhvendosur në një punë tjetërme mundësinë e parë që i jepet për këtë gjë.Ky musliman duhet të bëjë të gjitha përpjekjetserioze në çdo kohë për të gjetur një punëtjetër të lejuar. Lejohet të punohet si roje osepastrues në këto dyqane ose restorante, nësekjo punë nuk ka kontakt të drejtpërdrejtë mekëto sende të ndaluara, si shitja, transporti,përgatitja apo servirja e tyre. Nuk është epëlqyeshme për muslimanin të punojë si larësi gotave dhe pjatave, që përdoren për servirjene ushqimeve të ndaluara, sepse kjo është njëndihmesë jo e drejtpërdrejtë në drejtim tëkëtij gjynahu.
 VenDiMi i tReMBëDhjetë:RReth PunëS në DiSa  VePRiMtaRi tRegtaRe
1. Hapja e lialeve të dyqaneve që shesinushqime që përmbajnë edhe harame.- Nuk lejohet për muslimanin të kërkojhapjen e një liali tregtar, për shitjen emallrave ushqimore që përmbajnë ushqimeose pije të ndaluara etarisht, vetëm në rast seai si lial kuzohet në shitjen e ushqimeve tëlejuara.- Nëse kompanitë që japin të drejtën etë qenit lial i tyre nuk pranojnë të japin tëdrejtën për shitjen e vetëm disa prej mallravetë tyre, por në këtë rast është e mundur qëkëto prodhime të ndaluara etarisht t’i marrëpërsipër një ortak jomysliman, i cili nuk ikonsideron ato si të ndaluara, ne nuk shohimndonjë ndalesë në këtë drejtim, por mekusht që vetëm ortakut jomysliman t’i takojëpasuria dhe administrimi i këtij lloj malli,po ashtu edhe timi dhe humbja, gjithashtuduhet të vendoset një ndarje zike e dukshmendërmjet këtyre dy lloj mallrash, për tëshmangur kështu konuzionin dhe konfiktin.- Nëse dikush bëhet pjesë e një kontratetregtie për të qenë lial i një kompanie, e cila shumicën e mallrave i ka hallall, por që shetedhe ushqime dhe pije të ndaluara etarisht jemi të mendimit, se kontrata për të qenë lialmund të vazhdohet nëse respektohen këtokritere:1. Aktiviteti i këtij liali nuk duhet tëpërshihet në tregtimin e pijeve alkoolike,qotë kjo edhe në sasi të vogla.2. ë bëhen përpjekje maksimale mekompaninë pronare, që ta liroj këtë lial nga detyrimi për të tregtuar mallra haram.3. ë pakësojë sa të jetë e mundurtregtimin dhe promovimin e mallrave haram.4. ë jenë jomusliman ata që kanë kontaktdhe merren me përgatitjen e shitjen e mallitharam.5. ë largohet nga pasuria e tuar nga shitja e mallit haram shuma përkatëse dhe tëshpenzohet në çështje bamirësie.
2. Bkm 
- Lejohet dhënia me qira e vendit përvendosjen e bankomateve AM, sepse këtoaparatura në pjesën dërmuese të tyre përdorenpër tërheqjen e shpejtë të parave nga numrat ellogarive personale.- Lejohet për tregtarin që koston e mallit tëshitur ndaj klientëve të tij ta marrë nëpërmjetkartave të kreditit, sepse kostoja e mallit emarrë në këtë mënyrë është e lejuar.
3. P  d  rdrs
Muslimanit i lejohet, që të investojë osepunojë në dyqanet e argjendarisë, me kushtqë shkëmbimi që duhet të bëhet dorë më dorëtë respektohet, si dhe bizhuteritë që shiten tëmos përmbajnë statuja ose simbole të eve dhebesimeve që bien ndesh me Islamin.
4. P  d  dd sc  krbr 
Nuk i lejohet muslimanit, i cili ka investuar,ose punon në dyqanet që ndodhen pranëstacioneve të karburantit, ose në vende të tjera të merret me shitjen e biletave të lotarive, apoçdo lloj malli haram që shitet zakonisht nëpërkëto vende. Ndërsa për sa i përket dhënies meqira të këtyre dyqaneve, që ndodhen pranëstacioneve të karburantit, personave të cilëtshesin mallra që në shumicën e tyre janë tëlejuara, por kanë edhe disa mallra haram, nuk mendojmë se kjo kontratë është e ndaluaretarisht, sepse kontrata është nënshkruarpër një shërbim të lejuar, ndërsa gjynahunnë këtë rast për sendet haram e mbart vetëmqiramarrësi.
 
Nr. 3 / 31 gusht 2012
 
/
 
Lidhja
3
ohët e undit po vëmë re një ushatëintensive (nuk po e quajmë kryqëzatë)ndaj “islamizmit dhe islamizmave”, poratkeqësisht jo nga njerëz kompetent. Pra jo siçndodh në botën perëndimore ku ala bie njerëz tësubvencionuar nga shteti, por jo vetëm, studiojnëpër orientalizëm dhe pas studimeve inormojnëopinionin publik për “të mirat” dhe “të këqijat”e kulturës orientale. Këta studiues njihen meemërtimin Orientalist. Ajo që bie në sy tek ta janëdy karakteristika esenciale; E para është dituria e thellë rreth kulturës orientale dhe e dyta ështëetika dhe gjuha e kuruar që ata përdorin kurfasin rreth kulturës orientale në përgjithësi dheIslamit në veçanti. Për këtë gjë në perëndim nëpërmediume të ndryshme bëhen debate të hapura dhe dialogë të ndryshëm për te promovuartolerancën ndërkulturore.Nga ana tjetër shohim se në Ballkan ata që bëjnë kompetentin e ushës jo vetëm qëatkeqësisht nuk e kanë “haberin” e kulturësorientale dhe Islamit, por dhe gjuha e përdorurprej tyre nuk ndryshon nga ajo e një njeriu tëpastudiuar. Pra mesazhi i vetëm që përcillet ndërrreshta është sharja dhe oendimi i drejtpërdrejtëpa etikë dhe estetikë, se për argumente as që bëhetalë. Meqë ‘’analistët” që e kanë marrë tagrin dhekompetencën për të baltosur “Orientalizmat” ekanë të vështirë të gjejnë argumente të mirëlltëpër para/gjykimin e tyre atëherë kam menduartu vijë në ndihmë me disa teza të hedhura nga homologët e tyre në vende të tjera të globit.Disa prej këtyre tezave kanë mbërritur dhenë vendin tonë. Ajo që bie në sy në këto teza  janë deektet logjike qëllimshme ose jo, në shkrimin akademik njihen me nocionin“tatëpjetë e rrëshqitshme”. Unë po mjatohem mepërmendjen e më të spikaturave prej tyre:
1- XHiHaDi Si NOCiONTErrOriST i iSlaMiT
. Është e vërtetë qëxhihadi (apo luta e shenjtë) evidentohet nëKuran, por nuk duhet të harrojmë, se Kuraniështë një kushtetutë, ku si çdo kushtetutë tjetërnë botë evidentohet edhe luta, ndër të tjera edhesi “mburojë” e sigurisë kombëtare. Përndryshe nësuren eube thuhet; “Paqja është më e mirë -seluta-”.
2- iSlaMi Si SiMOTËr EDiKTaTUrES
. rendi i analistëve në botëështë ta paraqesin Islamin si një e “reaksionare”ndaj demokracisë. Faktikisht ata që merren mehulumtimin e religjioneve e dinë shumë mirë,se kjo e përkon më shumë se çdo e tjetër me
 anlzë /
Rklzëm islm, ponorncë rkle n islmt
parimet demokratike si; “Zgjedhjet, Kolegjialitetidhe delegimi i kompetencave në vendimmarrje, edrejta pronës private, e drejta e sipërmarrjes, liria etregut dhe ndershmëria e tij, luta ndaj monopolitetj”. Prandaj dhe e përditshmja prestigjioze “New  York imespas llimit pranverës arabe ehapte gazetën me artikullin: “Partitë islame qëpo e kuptojnë demokracinë më mirë se partitëdemokratike”.
3- iSlaMi Si FE E DHUNES.
Islami siçdo e tjetër në botë është edhe një sistem moraldhe kod etik që përkthehet dhe subjektivizohettek çdo individ në bazë të temperamentit,ormimit apo kulturës së tij. Në këtë kontekstçdo musliman quhet i mangët apo i plotë në bazëtë zbatimit të esë dhe nuk mund të emërtohet“mangësia apo ekstremizmi tij” si përaqësues iIslamit.
4- iSlaMi Si FENOMEN DHE JOPOliTiKËBËrJE
. Përhapja e Islamit ne botëështë një enomen që lind natyrshëm dhe jonjë lëvizje politike e nxitur nga subvencionimeapo investime te dyshimta shtetërore, celulashterroriste apo ideologjish ekstremiste. Që në kohëne administratës “Nano” kur u implementua përherë të parë operacioni “Fshesa” ndaj organizataveislamike arabe shohim se peromanca e Islamit nëvend është rritur jo vetëm në dimensionin sasior,por edhe atë cilësor.
5- iSlaMi Si “FE” E TËMarGJiNaliZUarVE.
Nuk është e vërtetëqë Islami gjen implementim vetëm te shtresat mëtë margjinalizuara sociale. Sot kemi praktikuestë kësaj eje duke lluar nga zyrtarët më të lartë,tek akademikë, pedagogë, doktorantë, e deri tek specialistë të ushave të ndryshme si mjekësi,ekonomi, inxhinieri dhe shumë e shumë usha të tjera, që kontribuojnë si pjesë integrale dhe epandashme e organizimit tonë kolektiv.
6- TENTaTiVa E KaMUFliMiT.
Sot po tentohet që Islamit t’i jepet identikiti injë eje të karakterizuar nga injoranca, varëria apo inerioriteti. Kjo shihet qartë tek disa media kur për evenimente etare mjatohenme intervistimin e disa njerëzve të moshuar, qënuk do të ishte habi që përveç intelektit të kenëhumbur edhe memorien. Kjo situatë do të ishteanaloge sikur media në tentative për t’i prezantuaropinionit publik një subjekt politik si “PD, PS,LSI etj” të merrte në intervistë një misërpjekës,këpucëllustrues apo bananeshitës. Pra t’i jeptengjyrim gjithë subjektit politik me një pjesetepër minoritare të saj dhe jo adekuate për njëprezantim dinjitoz.
7- TErrOriZMi Si QEVEri ElEGaliZUar 
. Nëse do të ishte e vërtetë teza se muslimanët janë radikalë, xhihadistë, qëpropagandojnë vetëm lutën e shenjtë, atëherëqytetarët do të ngrenin një pyetje ndaj jush:“Pse kur parti islame në botë qeverisin vende tëuqishme si urqia, Egjipti, etj., nuk i shpallin“xhihad” botës perëndimore? Madje kanëmarrëdhënie diplomatike edhe me armiqtë e tyretradicional si Izraeli! A mos ndoshta dhe Islamiështë një e që e pranon edhe lutën, edhe paqen,edhe marrëveshjen, edhe diplomacinë si rendqeverisje apo politikëbërje në botë?
8- iSlaMi Si rOJE MOralE.
Shoqëria shqiptare ka një “hemorragji” të theksuarnë ruajtjen e moralit të rinisë nga virtytet dhe vesete këqija si droga, bixhozi, imoraliteti, krimi etj.Shumë njerëz të rinj në mungesë të alternativësgjejnë prehje në religjionet që operojnë në vend.Nëse kjo xhelozon këdo në shoqëri, atëherë le të
Eseo: Enkd PElari
vijë me platorma më atraktive dhe të integruara në mënyrë që të plotësojmë ato vakuume, që nuk i kemi plotësuar deri më sot si shoqëri.
9- iSlaMi Si EKSTErNaliTETPOZiTiV.
Ekzistenca e esë në shoqëri sjell përtë benete të dobishme jashtë mekanizmave tëtregut. Një njeri etar ka prirje më të dobëta dheprobabilitet më të ulët për të vjedhur, spekuluar,mashtruar, gënjyer etj. Kjo bën që shoqëria tëpërtoje prej këtyre sjelljeve të ekuilibruara, tëcilat në periudhë aatgjatë sjellin stabilitet nëmekanizmat socio-ekonomik të vendit.Mesa shohim pra Islami është një pjesëe pandashme e shoqërisë globale. Ai operonnormalisht si çdo lëvizje, organizim, religjion apoideologji e legalizuar dhe e pranuar gjerësisht nëbotë. Ekstremizmat dhe radikalizmat ekzistojnënë çdo e dhe në çdo ideologji. Madje dhe nësistemet demokratike ka parti të djathta apotë majta ekstremiste, që propagandojnë dhenxisin për lutë. Mos të shkojmë më larg see majta ekstreme e qinjëve tanë grekë, apo edjathta ekstreme në Itali. Ajo që e përaqëson njëorganizim kolektiv është perormanca aatgjatëdhe jo devijanca e individëve të caktuar aporastet e izoluara sporadike. Prandaj Islami nuk ka qenë dhe nuk do të jetë një kërcënim aporrezik kombëtar. Nuk duhet harruar se që nga Lidhja e Prizrenit, tek Fetvaja Vehbi Dibres, e deritek themelimi UÇK-së, ata kanë qenë një nga aktorët më determinues për sjelljen e pavarësisënë viset tona dhe për asnjë arsye apo motiv nuk do të konvertoheshin në një kundraindikim përinteresat kombëtare.Sot muslimanët i kanë të gjithë potencialëtakademikë, administrativ, nanciarë, kanëmadje dhe kuorumin e nevojshëm për tëthemeluar një parti që do të ishte aktor nëpolitikëbërjen e vendit. Këtë gjë nëse nuk edinë analistët e dinë shumë mirë politikanëtqë mundohen t’i përcjellin ata me muhabetekaenesh dhe ndërtime xhamish. Fakti qësot muslimanët shqiptarë nuk kanë ambiciedhe nuk tentojnë për të themeluar partiështë argumenti më i ortë se ata ndjehen tëpëraqësuar nga partitë politike që bëjnë ligjetdhe qeverisin në vend. Pra janë liridashës dhekonvenient me të. Në doktrinat historikeka një parim të induktuar; “Cilësi e lëvizjeveekstremiste është dritëshkurtësia dhe nxitiminë vendimet politike, çka gjithmonë i çon këtolëvizje në dështim dhe sjellje radikale”. * 
Këshillat e një të urti
Shejh Ibn Bazi -rahmet pastë- duke vendosur piketatnë rrugën e thirrjes islame që duhet të ndjekin thirrësitmuslimanë në këtë kohë ka thënë: "Kjo kohë ështëkoha e butësisë, durimit dhe urtësisë, nuk është koha e ashpërsisë. Shumica e njerëzve janë të paditur, tëpavëmendshëm dhe të ndikuar nga kjo botë, ndajduhet patjetër durim, duhet patjetër butësi, derisa tëmbërrijë thirrja islame, derisa t’u komunikohet njerëzve,derisa të mësojnë. Lusim Allahun për të gjithë që t'iudhëzojë. AMIN.
Mexhmu el-Fetaua li Ibni Baz v. 8 fq. 376 dhe v. 10 fq. 91
N
 jeriu ka dy mundësi: njërën që ka bëjë me dijen teorike dhe tjetrën qëështë praktikimi i vullnetshëm. Lumturia enjeriut qëndron pikërisht në plotësimin dhepërsosmërinë e këtyre dy mundësive, dijen dhepraktikën.Mundësia e dijes përsoset duke njohurKrijuesin, Zotin e gjithësisë, emrat dhe cilësitë eij, rrugën që të çon për tek Ai, shkarjet që tëlargojnë prej ij. Po ashtu njeriu duhet të njohëvetveten me dobësitë dhe gabimet që ka. Meanë të këtyre pesë njohurive arrihet përsosmëria e mundësisë së dijes dhe njerëzit më të ditur
Oz  Sprtt /
 
Sur Ft e lumtur e nerut
Ng ibn Kjm e-XHEUZiJE
 janë ata, që i njohin më së miri këto gjëra dhe ikuptojnë ato.Mundësia e praktikës dhe e vullnetit mundtë përsoset vetëm duke vënë në jetë detyrimet,që njeriu ka ndaj Zotit, me vërtetësi, sinqeritet,përkushtim, ndrojtje dhe duke pranuar se nuk ia ka dhënë Krijuesit të tij hakun që i takon dhe emeriton. Njeriu duhet ta pranojë, se nuk mundett’i përsosë këto dy mundësi përveçse me ndihmëne Allahut. Ai ka nevojë së tepërmi, që të udhëzohetnë udhën e drejtë, në udhën që ecën eulijatë dhenjerëzit e Zotit. Njeriu ka nevojë për ndihmëne Allahut, që të mos shkasë nga udha e drejtëme shkatërrimin e mundësisë së dijes dhe përrrjedhim rënien në humbje; apo me shkatërrimine mundësisë praktike dhe për rrjedhim rënien nëzemërimin e Allahut. Përsosmëria e njeriut dhelumturia e tij plotësohet vetëm duke mbledhur tëgjitha këto aspekte, të cilat janë përshkruar mjatbukur në suren Fatiha:Fjala e Allahut: “Gjithë lavdërimet dhealënderimet janë për Allahun, Zotin e të gjitha botëve. I Gjithëmëshirshmi, Mëshirëploti.I Vetmi Mbisundues i Ditës së Shpërblimit(Ditës së Ringjalljes)”. (Fatiha, 1-3), përmbanelementin e pare, që është njohja e Zotit, emrave,cilësive dhe veprimeve të ij. Emrat e Allahut tëpërmendur në këtë sure përbëjnë bazën e emravetë bukur të Allahut, e ata janë: Allah, Zot dhe iGjithëmëshirshëm.Emri “Allah” tregon cilësitë hyjnore të Zotitdhe adhurimin që duhet t’i kushtojnë krijesat Atij.Emri “Zot” tregon cilësitë që kanë të bëjnë mePlotuqishmërinë dhe zotërimin Absolut të ij.Emri “i Gjithëmëshirshëm” tregon cilësitë eMirësisë dhe Bujarisë së Zotit.Kuptimet e të gjithë emrave të Allahutpërsillen rreth këtyre tre emrave.Fjala e Allahut: “Vetëm y të adhurojmë dhevetëm y të mbështetemi e të kërkojmë ndihmë”(Fatiha, 4), tregon njohjen e rrugës, që të shpiepër tek Allahu, e cila nuk është gjë tjetër veçseadhurimi i vetëm i ij, ashtu siç dëshiron Ai dheështë i kënaqur, dhe kjo arrihet me ndihmën dhepërkrahjen e ij.Fjala e Allahut: “Përorcona (drejtona)në Rrugën e Drejtë.” (Fatiha, 5), tregon senjeriu mund ta arrijë lumturinë vetëm dukeiu përmbajtur rrugës së drejtë dhe ai mund t’ipërmbahet kësaj gjëje vetëm me anë të udhëzimit,që i jep Zoti i tij, ashtu siç nuk e kryen dotadhurimin vetëm se me ndihmën e ij, prandajgjithçka varet nga udhëzimi i Allahut.Fjala e Allahut: “Jo në (rrugë) të atyre që emerituan Zemërimin ënd mbi vete dhe as në(rrugë) të atyre, të cilët e humbën veten.” (Fatiha,7), tregon dy llojet e shmangieve nga rruga e drejtë.Njëra shmangie shpie në humbje dhe vjen si rezultati padijes dhe besimit të gabuar, ndërsa shmangia tjetër shpie në zemërimin e Allahut dhe vjen si pasojëe qëllimit të keq dhe punës së padobishme.Fillimi i sures Fatiha trajton Mëshirëne Allahut, mesi i saj Udhëzimin, dhe undiMirësinë e ij.Njeriu do të përtojë nga kjo mirësi për aq sa ai është i udhëzuar, dhe ai është i udhëzuar për aqsa është mëshiruar nga Allahu. Pra, e gjithë çështja përsillet rreth Mirësisë dhe Mëshirës së Allahut.Mëshira dhe Mirësia janë attribute, që vijnësi rrjedhojë e Plotuqishmërisë dhe Zotërimit Absolut të Allahut. Ai nuk mund të jetë ndryshevetëm se i Mëshirshëm dhe Mirëbërës, cilësi këtoqë rrjedhin nga Hyjnia e ij; Ai është i Adhuruarii Vërtetë, edhe nëse nuk e pranojnë ateistët Atë,apo i bëjnë ortak politeistët.Kushdo që kupton dhe vë në jetë përmbajtjendhe kuptimet e sures Fatiha do të arrijëpërsosmërinë më të madhe dhe adhurimi i tij ndaj Allahut do arrijë gradën e njerëzve veçantë, tëcilët qëndrojnë shumë më lart se sa adhuruesit ethjeshtë. Allahu na ardhtë në ndihmë!
__________________* Idetë e shpehu në këtë tikull në pesonletë utoit dhe nuk shpehin qëndimin e ndonëinstitucioni.

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->