Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Suriye Yakın Tarihi

Suriye Yakın Tarihi

Ratings: (0)|Views: 78|Likes:
Published by Mesut Yılmaz
Gündemin Tarihi

Azınlığın ordusu ordunun ülkesi
OSMANLI VE FRANSIZ DÖNEMLERİNDE YOKSUL ALEVİ (NUSAYRİ) AZINLIK HEP İTİLDİ. ...
Gündemin Tarihi

Azınlığın ordusu ordunun ülkesi
OSMANLI VE FRANSIZ DÖNEMLERİNDE YOKSUL ALEVİ (NUSAYRİ) AZINLIK HEP İTİLDİ. ...

More info:

Published by: Mesut Yılmaz on Aug 31, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/20/2012

pdf

text

original

 
Gündemin Tarihi
MASİS KÜRKÇÜGİL
1. Dünya Savaşı’ndan az
 
önce, OsmanlIların son
 
döneminde Şam’da çarşı.
Azınlığın ordusu
 
ordunun ülkesi
OSMANLI VE FRANSIZ DÖNEMLERİNDE YOKSUL ALEVİ (NUSAYRİ)AZINLIK HEP İTİLDİ. ORDU, ONLARIN ÇOCUKLARI İÇİN ÇIKIŞYOLU OLDU. BUGÜN BU KESİMDEN ESAD HANEDANININHÜKMETTİĞİ SURİYE, DEMOKRASİ TALEBİYLE KARŞI KARŞIYA.
findeki ikinci sima, bir holdingler ağıyla,ülke ekonomisinin yüzde 60’ım denetle-yen başkanın yeğeni Rami Mahluf.Suriye, 183240 arasında Mısırlıİbrahim Paşa’nın işgali hariç tutulursa,1517’den itibaren dört asır Osmanlı im-paratorluğunun bir parçasıydı. Osmanlıordusunun 1917’de uğradığı yenilgilerdensonra ortaya çıkan boşlukta Ingilizlerindesteklediği Hüseyin’in oğlu Emir Faysal,1 Ekim 1918’de ordusuyla Şam’a girdi.Oysa 1916da müttefikler arasında yapılanSykesPicot antlaşması, bölgeyi İngilizve Fransızlar arasında pay etmişti ve Şamda Fransızların payıydı. Faysal ordularıdirendiyse de yenildiler. Fransız ve Ingilizler tarihî Suriye (Büyük Suriye) top-raklarından birçok ülke çıkardılar: Filistin(bugünkü Filistin ve İsrail toprakları),Lübnan, Ürdün ve Suriye....Osmanlıların son döneminde, Şamve Halep’teki sünni tüccar seçkinlerlekıyıdaki yoksul Alevi köyleri, toplumsaldokunun temel unsurlarıydı. Osmanlıimparatorluğunda milliyetçi hareketleren son Suriye’de gelişti. Arka arkaya bir-çok akım doğdu: Arapçamn birleştirdiğibütün Arapların bir millet olduğu yönün-deki, daha sonra en gelişkin ifadesini “elümmetu 1arabiyye min elmuhitu 1atlasî ile’lhalicu 1arabî”(Atlas OkyanusundanBasra Körfezine bir Arap Ulusu) ifade-sinde bulacak olan panarapmilliyetçiliği; kavmiyetideğil Islâmi dayanışmayıöne çıkaran Islâmi akım;Suriye’nin eski çağlardanberi ayrı bir tarihi oldu-ğunu belirten Büyük Suriyecilik... Fransız mandayönetiminde, bugün deetkisini sürdüren coğrafi,mezhepsel ve millî ay
O
cak 201 l'de etkili Amerikangazetesi
Wall Street Journal
,Beşar Esad’m komşu ülke-lerden farklı olarak kendinisarsılmaz” hissettiğini, Mart sonundaABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton,ABDdeki iki parti için de başkan BeşarEsadm bir “reformcu” olduğunu belirt-mişti. Ama aradan birkaç ay geçmeden,iflas halinde bir ekonomi, demografikpatlama, kötü ve otoriter yönetim gibi so-runların hepsini bağrında taşıyan, yoksulve sünni Deraada birkaç gencin duvarlarahükümet karşıtı slogan yazmaları, 13yaşında bir çocuğun katledilmesiyle başla-yan olayların ardından Suriye de Arapbaharının rüzgarına kapıldı.Olayların patlak vermesiyle, 1982’deHafız Esad’ın kardeşi Rıfat’ın özelgüçlerle Hama’da 20 bin kişinin ölümüpahasına bastırdığı ayak-lanma hafızalarda canlandı.Bugün Londra’da yaşayanRıfat yoksa da, onun yerineBeşar’m kardeşi Mahir var.Modern tanklarla donan-mış, silahlı kuvvetlerinüçte birini temsil edenBaşkanlık Muhafız gücüve Dördüncü Tümeninkomutanı Mahir’in elinde,Muhaberat’la işbirliği için-de muhalefeti bastırmakiçin her tür imkan bulun-makta. Gösterilerin hede-
20 NTV TARİH
TEMMUZ 2011
 
Angelina Jolie, 17 Haziran’da Hatay’daki
 
kampta Suriyeli mültecileri ziyaret etti.
rılıklar körüklendi. Şam ve Halep ayrıdevletler olarak kurgulandı; Alevilerinyoğun olduğu Lazkiyede bir Alevi devleti,Şam’ın güneyinde Dürzilerin çoğunluktaolduğu bölgede de Cebel Dürzi devletikuruldu. 1924’te Şam ve Halep devletleribirleştirildi. Böylece Aleviler ve Dürzile-rin dışlanmasıyla Suriye siyasal hayatınınbelirleyicisi Sünniler oldu.Osmanlı döneminde nüfuz sahibi si-yasal unsurlar, özellikle 192527de Dürzireisi Sultan Atraş’ın başlattığı ve sonuçta6 bin kişinin öldüğü, Şam’ın harabeyedöndüğü isyandan sonra gücü yeniden elegeçirdiler. Ancak, Fransız imparatorluğuçöküş dönemindeydi ve bu yeni sömürgeyi“idare edecekkapasiteye sahip değildi. 2.Dünya Savaşı biter bitmez Suriye bağım-sızlığını elde etti (1946).Suriye’nin toplumsal formasyonu, bü-yük miktarda Fransız yönetimi dönemindeDürzi ve Alevilerin siyasal hayatın kıyısınaitilmesiyle şekillenmişti. Ama 1946’da eldeedilen bağımsızlıktan sonra bu durumdeğişecekti. 1920’de kurulan askerî aka-demiye Sünnikentli aile çocukları iltifatetmemiş, bu akademide siyasal yaşamınmerkezinde bulunmayan kesimlerin ço-cukları okumuştu. Bağımsızlık ilan edil-dikten bir süre sonra orduda çoğunluğuoluşturan dinî azınlık mensupları askerî gücü siyasete soktuklarında, dengeler kök-lü bir biçimde değişti.Suriye bağımsızlığını elde eder etmez,darbeler çağı başladı. 1948’deki ArapIsrail savaşından sonra, 1949’da Albaysnü Zaim, ilk darbeyi yaptı. Ama başkabir albay tarafından öldürüldü. O albayıdeviren de Edip Şişaklı (Çiçekli) oldu. Buyıllar, Baas Partisinin de kuruluş yıllarıydı.İçinde, İslamcılık dışında o sırada etkiliolan neredeyse tüm eğilimleri taşıyan buparti, gittikçe etkisini arttırdı. Sonradanbu eğilimler birbiriyle çatışacak, bunapartinin askerî ve sivil kanatları arasındakiçekişme de eklenecekti.Mısır Başkanı Nasır’ın lanse ettiğiArap milliyetçiliğinin cazibesi büyük-tü. 1 Şubat 1958de Suriye ve Mısır,Nasırın başkanlığında Birleşik Arap
MODERN SURİYE’NİNÜÇ ANAHTAR İSMİ
SULTAN ATRAŞ
(1885-19^—'•v
 
Ünlü bir(Dürzi
)
 
ailesinin çocuğu olarakSüveyde'de doğdu.Babası, OsmanlIlarakarşı ayaklanarakidam edilmişti. Atraşda OsmanlIlara karşıayaklanan Emir Faysalile ittifak kurdu. 1918’de Şam’a giren ilkgüçler, ona bağlıydı. Sonra Fransızlarakarşı da ayaklandı. 1925'te başlattığı isyanıFransız mandası 1927’de bastırabildi. HafızEsad rejimi onu Suriye'nin bağımsızlıkkahramanı olarak kabul etti.
MIŞEL EFLAK
 
(1910-1989) Baas’ınideolojik temelleriniattı. Şam’dabir ailenin
ç o c u ğ u
 
olarak dünyayagelmiş, Sorbonne’daokumuştu. ArkadaşıSelahaddin Bitar ileSuriye’ye dönereköğretmenlik yaptı. 1943’te Bitar'la BaasPartisi’ni kurdular. Ancak, asker kökenliBaasçılarla anlaşamadılar. Ülkeden ayrıldı,1989’da Paris’te öldü. Bağdat’ta toprağaverilirken, Saddam Hüseyin Mişel Eflak’ınİslâm’ı kabul ettiğini öne sürdü.HAFIZ ESAD (1930-2000) Yoksul bir Aleviailesinin çocuğuolarak Lazkiye’dedoğdu. Ailesindeilkokuldan sonraokuyan tek çocuktu.16 yaşında Baaspartisine katıldı,eğitimin parasız olmasından ötürü 1951’deaskerî akademinin havacılık bölümünegirdi, askerî eğitimine SSCB’de devam etti.Otuz yaşına vardığında siyasette öne çıkanbir pilottu. Partinin askerî kanadından birsubay olarak darbe yapma sırası 1971'deona geldi. Kurduğu diktatörlüğü, 2000'deölürken ikinci oğlu Beşar Esad’a devretti.
NTV TARİH TEMMUZ 2011 21

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->