Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
5Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Standardna klasifikacija zanimanja

Standardna klasifikacija zanimanja

Ratings: (0)|Views: 1,718|Likes:
Published by lopov
Standardna klasifikacija zanimanja BiH
Standardna klasifikacija zanimanja BiH

More info:

Published by: lopov on Sep 18, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See More
See less

03/19/2013

pdf

text

original

 
STANDARDNA KLASIFIKACIJA ZANIMANJA
1. UVOD
Standardna klasifikacija zanimanja (u daljem tekstu: SKZ) je obavezan standard, kojise upotrebljava pri evidentiranju, zbrajanju, objavljivanju, analiziranju i publikovanjupodataka, zna
č
ajnih za pra
ć
enje stanja i kretanja na tržištu rada u Federaciji Bosne iHercegovine.Upotrebljava se za razvrstavanje poslova u zanimanja u upravnim i administrativnimzbirkama podataka (evidencije, registri, zbirke podataka) i u statisti
č
kim istraživanjima,
č
imese obezbje
đ
uju konzistentni podaci za statisti
č
ko, analiti
č
ko i nau
č
no pra
ć
enje strukturezanimanja aktivnog stanovništva kao i potraživanja za poslom.Zanimanje je statisti
č
ko-analiti
č
ka kategorija, prema kojoj se razvrstavaju poslovi,koji su sli
č
ni po sadržaju i zahtjevnosti.Cilj projekta je izrada klasifikacije zanimanja koja
ć
e biti u upotrebi u Federaciji Bosnei Hercegovine kao standard za sve korisnike kada iskazuju podatke o zanimanjima.Klasifikacija zanimanja ima zajedni
č
ke elemente u rodovima, vrstama, podvrstama,skupinama i pojedina
č
nim zanimanjima.Standardna klasifikacija zanimanja izra
đ
ena je prema na
č
elima i sistemuMe
đ
unarodne standardne klasifikacije zanimanja (ISCO-88), odnosno njene evropske verzije(ISCO-88 COM), i na taj na
č
in je osigurana me
đ
unarodna uporedivost podataka.Standardna klasifikacija zanimanja donosi se propisom ,a objavljuje se u knjizi i nadisketi.
2. OSNOVNA OBILJEŽJA STANDARDNE KLASIFIKACIJE ZANIMANJA2.1. Definicija zanimanja
Zanimanje je skup poslova i radnih zadataka (radnih mjesta) koji su svojim sadržajemi vrstom organizaciono i tehnološki toliko srodni i me
đ
usobno povezani da ih obavlja jedanizvršilac koji posjeduje odgovaraju
ć
a znanja, sposobnosti i vještine.U statistici zanimanje podrazumijeva posao (radno mjesto) koje obavlja osoba radistjecanja sredstava za život.Posao (radno mjesto) definiše se kao skup radnih zadataka koje izvršava jedna osoba.Podaci o organizaciono i tehnološki srodnim poslovima odnosno radnim mjestima sabiraju seu zanimanja. Poslovi mogu biti više ili manje složeni. Za pojedine poslove u iskazivanjupodataka vezanih uz zanimanja mogu se odrediti operativne definicije.Zanimanja nezaposlenih osoba odre
đ
uju se prema poslovima koje su obavljali prijenastanka nezaposlenosti, odnosno prema osposobljenosti za rad. Zanimanja nezaposlenihosoba bez radnog iskustva iskazuju se kao osposobljenost za rad, kao zvanje.Prema poslovima koje osoba obavlja ili je obavljala, odnosno za koje se osposobljava,može se utvrditi sadašnje, prošlo ili budu
ć
e zanimanje.
2.2. Naziv zanimanja
Naziv zanimanja odnosi se na pojam koji je odre
đ
en definicijom i mjestom u sistemunaziva pojmova. U Standardnoj klasifikaciji zanimanja ono je definisano opisom skupinezanimanja a skupina je sastavljena od srodnih zanimanja (tesari i gra
đ
evinski stolari) ilizanimanja bliskih prema tehnologijama (inženjeri rudarstva i metalurgije). Jedan naziv možese upotrijebiti samo za jedno zanimanje, u SKZ ne pojavljuju se dva ista naziva zanimanja.Naziv zanimanja odre
đ
uje se prema vrsti posla, odnosno prema sadržaju rada u zanimanju(polaga
č
kerami
č
kih plo
č
ica), prema složenosti zanimanja (samostalni istraživa
č
uagronomiji), prema rezultatu rada (ba
č
var), prema mjestu obavljanja posla (skladištar),prema sredstvima rada (rukovalac topioni
č
kim pe
ć
ima) i sli
č
no.
 
3
 Naziv ima klju
č
nu rije
č
koja odre
đ
uje zanimanje (inženjer) i jednu ili višekvalifikatorskih oznaka koje ga ta
č
nije odre
đ
uju ( inžinjer drvne tehnologije).U utvr
đ
ivanju naziva zanimanja u pojedinim rodovima nastojalo se dati klju
č
ne rije
č
i ilinjihove oznake tako da omogu
ć
e lakše šifriranje zanimanja.
2.3. Složenost zanimanja
Za utvr
đ
ivanje složenosti, treba analizirati poslove i radne zadatke koje pripadajuzanimanju. Složenost zanimanja može se utvrditi na više na
č
ina.U izradi SKZ poslovi i radni zadaci zanimanja procjenjivani su sa stanovišta obrazovnihprograma koji osposobljavaju za rad u obrazovnom sistemu Federacije Bosne i Hercegovine.Poslovi i radni zadaci pojedinog zanimanja, u pravilu, nisu svi iste složenosti. Složenostzanimanja se odre
đ
uje prema poslu i radnom zadatku koji zahtjeva najviši stepenobrazovanja. Složenost zanimanja predstavlja ukupnost zahtjeva posla (izraženu kroz znanjai vještine) za njegovo obavljanje. Primjenjuju se dva zna
č
enja pojma složenosti: stepensloženosti i specijalizacija za složenost. Stepen složenosti uloga je obima i složenostisadržanih zadataka (gdje složenost zadataka ima prednost pred obimom, a može se izrazitina razne na
č
ine, od kojih je jedan, na primjer, stepen obrazovanja za zanimanje za koja se
č
ovjek osposobljava: srednje obrazovanje; visoko obrazovanje; jednostavna zanimanja zakoja je dovoljno priu
č
avanje na poslu itd.). Specijalizacija za složenost pokazuje vrstuprimjenjenog znanja (o alatima i opremi, materijalima kojima ili na kojima se radi i vrstiproizvedenih dobara i usluga). Specijalizacija za složenost može se utvrditi znanjimapotrebnim za obavljanje posla, na primjer u mašinstvu, poljoprivredi itd. U statistici sesloženost iskazuje kao posebno obilježje (stepen školske spreme i stepen stru
č
nogobrazovanja) jer se naj
č
ć
e uzimaju zbirni podaci skupina zanimanja ili viših nivoaklasifikacije.
2.4. Šifra zanimanja
Šifra zanimanja u SKZ ima šest cifara. Zanimanje pekar ima šifru 7412.02. Prva cifraozna
č
ava da to zanimanje pripada sedmom rodu ( Zanimanja za neindustrijski na
č
in rada uproizvodnji); prve dvije cifre upu
ć
uju na vrstu zanimanja( 74. Neindustrijski prera
đ
iva
č
ihrane, drveta, tekstila, kože);prve su tri cifre 741, što je oznaka podvrstezanimanja(Prera
đ
iva
č
i hrane). Može se zaklju
č
iti da zanimanje pripada sedmom rodu i unutartoga roda skupini 74.12. Pekari, slasti
č
ari i srodna zanimanja. Unutar te skupine ima desetakzanimanja, a oznaka pekara u skupini je broj “02”.
3.
KRITERIJI ZA RAZVRSTAVANJE ZANIMANJA
Kriteriji za razvrstavanje zanimanja naj
č
ć
e su : vrsta posla, predmet rada, složenostzanimanja ili poslova i radnih zadataka; alati, mašine i ure
đ
aji koji se upotrebljavaju;tehnološki nivo poslova;struka i drugi.Izradom standardne klasifikacije zanimanja na tim na
č
elima dobiva se instrumentarijpomo
ć
u kojeg možemo, na primjer, upore
đ
ivati pla
ć
e, profesionalno osposobljavanje ivo
đ
enje, poslovne usluge, bolesti i smrtnost prema pojedinom zanimanju ili nivouklasifikacije, sa zemljama koje svoje statisti
č
ke podatke iskazuju prema normamame
đ
unarodne statistike rada.Zbog me
đ
unarodnog karaktera klasifikacije odre
đ
ena su
č
etiri široka stepenasloženosti, odnosno nivoa obrazovanja, nužna za obavljanje poslova i zadataka. Stepeni sesti
č
u obrazovanjem, ali i priu
č
avanjem za posao i iskustvom. Svi su oblici osposobljavanja zaposao ravnopravni. Stepeni složenosti odre
đ
eni su u skladu sa obrazovnim kategorijama inivoima Me
đ
unarodne standardne klasifikacije obrazovanja (ISCED).
 
 4
TABELA 1:NIVOI ZNANJA, KOJI PO PRAVILU GARANTUJU (OBEZBJE
Đ
UJU) OBAVLJANJEPOSLOVA I ZADATAKA VE
Ć
INE ZANIMANJA U POJEDINIM RODOVIMA ZANIMANJA
 
RODSTEPENZNANJAPROGRAMI OBRAZOVANJA, KOJI U PRAVILUOBEZBJE
Đ
UJU OSPOSOBLJENOST ZAOBAVLJANJE VE
Ć
INE ZANIMANJA U POJEDINIMRODOVIMA ZANIMANJA
1. Funkcioner i
č
lanovi zakonodavnihtijela, funkcioneri državnih tijela,direktori- nije oprijedeljen nivo znanja2. Stru
č
njaci i nau
č
nici 4 programi do i postdiplomskoguniverzitetskog obrazovanja3. Tehni
č
ari i druga stru
č
na zanimanja 3 programi srednjeg i postsrednjegobrazovanja izuzev univerzitetskih4. Uredski i šalterski službenici 2 programi srednjeg obrazovanja
*
5. Uslužna i trgova
č
ka zanimanja 2 programi srednjeg obrazovanja*6. Poljoprivredni, lovno-uzgojni,šumski i ribarski radnici2 programi srednjeg obrazovanja*7. Zanimanja za neindustrijski na
č
inrada u proizvodnji2 programi srednjeg obrazovanja*8. Rukovaoci mašinama, vozilima isastavlja
č
i proizvoda2 programi srednjeg obrazovanja*9. Jednostavna zanimanja 1 ispunjena osnovnoškolska obaveza0 Vojna zanimanja - nije oprijedeljen nivo zanimanja
NAPOMENA:
Ovdje se uklju
č
uju stru
č
ni, tehni
č
ki, prakti
č
ni i opšti programi srednjegobrazovanja
4. STRUKTURA STANDARDNE KLASIFIKACIJE ZANIMANJA
Struktura SKZ izra
đ
ena je prema strukturi ISCO-88, bez zna
č
ajnih razlika. Odstupanjasu na
č
injena tamo gdje su to specifi
č
ne potrebe Federacije Bosne i Hercegovine zahtjevale.SKZ ima hijerarhijsku strukturu. Zanimanja se udružuju odnosno razdvaju u grupezanimanja na
č
etiri nivoa. Grupe zanimanja imaju svoje nazive i šifre. Najviši nivo je rodzanimanja sa jednocifrenom šifrom, slijedi vrsta zanimanja sa dvocifrenom šifrom , podvrstazanimanja sa trocifrenom šifrom, skupina zanimanja sa
č
etverocifrenom šifrom. Na kraju jepojedina
č
no zanimanje sa šestocifrenom šifrom.Primjer:1 - cifrena šifra = rod = 2 Stru
č
njaci i nau
č
nici2 - cifrena šifra = vrsta = 21 Stru
č
njaci i nau
č
nici fizikalnih, hemijskih, matemati
č
kih itehni
č
ko- tehnoloških nauka3 - cifrena šifra = podvrsta = 212 Matemati
č
ari i statisti
č
ari4 - cifrena šifra = skupina = 2122 Statisti
č
ari

Activity (5)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
marjandr liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->