Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
"Dünya Nimetleri" çevirisi üzerine eleştiri denemesi

"Dünya Nimetleri" çevirisi üzerine eleştiri denemesi

Ratings: (0)|Views: 191 |Likes:
Published by mustafa durak
Tahsin Yücel'in André Gide'ten çevirdiği "Dünya Nimetleri"nden 16 kesit üzerine değerlendirmeler
Tahsin Yücel'in André Gide'ten çevirdiği "Dünya Nimetleri"nden 16 kesit üzerine değerlendirmeler

More info:

Published by: mustafa durak on Sep 21, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/04/2014

pdf

text

original

 
 
TAHSİN YÜCEL'İN ANDRE GİDE'TEN ÇEVİRDİĞİ "DÜNYANİMETLERİ" ÜZERİNE BİR ÇEVİRİ ELEŞTİRİSİ DENEMESİMustafa DURAK 
 
TAHSİN YÜCEL'İN ANDRE GİDE'TEN ÇEVİRDİĞİ "DÜNYANİMETLERİ" ÜZERİNE BİR ÇEVİRİ ELEŞTİRİSİ DENEMESİMustafa DURAK Çeviri Eleştirisi Üzerine
Çeviri kuramı ile çeviri eleştirisi üzerine söylenecek olanların benzer şeyler olacağı düşünülür ilk baştan. Bu, belki de Türkiyedeki çeviri üzerine üretilmişolanların genelde çeviri eleştirisi kapsamında ele alınıp tartışılabilecek yazılar üretilmiş olmandan, başkaca kuramla ilgili üretici bir yaklaşımçıkaramadığımız gibi, önerilmiş kuramlara dayalı yöntemli çalışmaların da az(yoka yakın az) oluşundandır. Bu da, kavram bulanıklığına yol açıyor doğalolarak. Çeviri eleştirisi konusunda bizde tartışma bağlamında, sanırım belirenönemli iki görüşten biri Saliha Paker'e, öbürü de Işın Bengi'ye ait. Saliha Paker öncelikle yanlış kavramını ortadan kaldırmayı önerirken, Işın Bengi de eğer yanlış varsa niye söylemeyelim diyor. Ben ise her ikisinin de haklı yanlarıolduğunu, ama sorunun yanlıştan, yanlışın tartışılmandan çok çevirinindeğerlendirilmesinden geçmesi gerektiğini, dolasıyla yanlışlar kadadoğruların da değerlendirilebilmesi için çevirmenin zihinsel ve dilsel olaragerçekleştirdiği işlem ve süreçlerin dikkate alınmasından yanayım. Çok kötü bir çevirinin bile iyi çeviriyi çekmek, iyi çeviriye özendirmek gibi, nitelikliçevirilerin farkını daha iyi anlayabilmemizi sağlama gibi bir işlevi olabileceğiiçin, onu da bir dereceye kadar olumlu ve hoşgörüyle karşılamamız gerektiğinidüşünüyorum.Çeviri eleştirisi, hele hele yanlışların saptanması söz konusu olunca AkşitGöktürk'ün Çağdaş Eleştiri Dergisi'nde A.Nihal Akbulut, Nesrin Kasap, KemalÖzyurt ve Tülin Şenruh ile yaptığı çeviri söyleşileri örnek gösterilebilir. AkşitGöktürk; eleştiriyi, kafasındaki çeviri eleştirisini somutlamak için söyleşiyiyönlediren konumundadır. İzlediği yöntem betimseldir. Önce kaynak metin ileilgili tarihsel bilgi ve öz nitelikleri üzerine bilgiler verir. Sonra çevirinin kaynak metni, "ses, sözcük, tümce, bütün metin düzeyinde hangi eşdeğerliklerle neölçüde başarıyla yansıttığını, karşıladığını bulgulamaya" çalışır (1). Kültürler arasındaki ayrımın gözetilmesinden, iki kültürün ayrı tutulmasından yanadır,dolayısıyla aynileştirilmesine karşıdır. Bir sözcüğün yerlileştirilmesi, (onunörneğinde "chivalry"'nin "çelebi" olarak karşılanması ele alınır) bu sözcüğün"doğulu çağrışımla devreye girmesi, işleve girmesi, kültürel düzlemde çeviriaçısından bir aykırılık taşır" (2). Sözcük düzeyindeki değerlendirmeden tümcedüzeyine kaydırır söyleşiyi. Bu noktada dikkat ettiği tek şey işlevselliktir."Tırnak, tire, ayraç imlerinin özgün metindeki işlevlerle çeviridekullanılmamasından dolayı çeviride, bir bilinçakışı metni olarak yazılmış Woolf 
 
metni, bilinçakışı metninin taşıması gereken, özgününde taşıdığı nesnellikten,nesnel etkiden uzaklaşıyor" (3). Söz konusu yazının son kısmında yine deçevirmenin yalnızca sözcük, tümce, imsel kullanım yanlışları ve basım hatalarıüzerine duruluyor. Bir bakıma yalnızca yanlışlara dikkat çekiliyor.Sanırım burada şunu açıkça dile getirmekte yarar var. Bir çeviri binlerce alınmışkararı, pek çok dilsel kullanım seçeneğini, üretim ve yaratımı içerir. Bunlarınteker teker ele alınmaelbette çevirinin oylumunu katlayan bir toplamıönümüze getirecektir. Bu da metni çevirmekten çok daha güçtür ve çok zamanisteyen bir çalışmadır. Böyle bir çalışmanın makale oylumunda bir yazıyadönüştürülebilmesi çok fazla emeği içerecektir. Bu da çeviriye, çeviri olgusunasaygının artmasına bağlıdır. Bir bakıma ülküsel bir tasarımdır. Ve hedeflediğimçeviri eleştirisi çevirmenin dünyaya bakışına, kişiliğine ve kendisini böyle bir eleştiri anlayışına programlamasına bağlıdır. 
“Dünya Nimetleri” çevirisine eleştirel yaklaşım:
 Bu çaşmada Tahsin cel'in André Gide'ten çevirdiği
 Dünya Nimetleri
çevirisine smen, raslantıyla seçilmbazı ifadelere bakmaya çalışacağım.Uygulamaya çalışacağım çeviri eleştirisi elbette söz konusu hedefi yansıtmaktanuzak olacakr. Zira hez o kadar cesaretli rmüyorum kendimi. Yinesapmaların peşine tap gideceğim herhalde. Çevirmenin doğrularınıyleyebilmek hiç de kolay değil. Bir başka çeviriye, yanlış çeviriyegereksinimli. Yaratımın, yaratıcılığın, becerinin rülebilmesi ancak kötüörnekle karşılaştıktan sonra olur. Yani karşılaştırmalı çeviriye de gereksinim var doğruların, olumlulukların, yaratıcılıkların, üstünlüklerin görülebilmesi vegösterilebilmesi için.Şimdi rastgele seçilmiş kesitlerin çevirilerini ele alayım:
1) Tandis que d'autres publient ou travaillent, j'ai passé trois années de voyageà oublier au contraire tout ce que j'avais appris par la tête.
(p: 19)
1a) Başkaları kitaplar yayımlarken, çalışırken, ben kafamla öğrendiğim her şeyiunutmak için üç yıl yolculuk ettim. (Tahsin Yücel)
Bu çeviride sorunsal "
apprendre par la tête
" ifadesinin "kafamla öğrenmek"olarak çevrilmiş olmasıdır. Burada A. Gide'in kendi toplumundaki yerleşik öğrenme biçimine karşı çıktığı şünülürse, ve "
apprendre par coeur" 
ile"
apprendre par la tête" 
yan yana getirilirse daha doğru bir çıkarıma gidilebilir.Ancak iki deyişi yan yana getirirken "
apprendre par coeur" 
ü alıştığımız"ezberlemek" karşığı olarak alğımızda "
apprendre par la te
i de başkalarından hazır alınan bilgi olarak değerlendirebiliriz. Böylece Gide, hazır alınmış bilgileri kendi akıl süzgecimizden geçirerek yaşamıza katmamızı

Activity (2)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->