Welcome to Scribd. Sign in or start your free trial to enjoy unlimited e-books, audiobooks & documents.Find out more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
3Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Sambanopoulou, θεσσαλονικη

Sambanopoulou, θεσσαλονικη

Ratings: (0)|Views: 88|Likes:
Published by Andreas Ladas

More info:

Published by: Andreas Ladas on Sep 21, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/18/2013

pdf

text

original

 
h οθωμανικΗ αΡΧιΤΕκΤονικΗ σΤΗν Ελλαδα 
216
εγυώντο τον ολοκληρωτικό αφανισμό της, επιτρεπτό βάσει του ιερούισλαμικού νόμου: «(…) όποιον κάστρον και χώρα δεν προσκυνήσει,ώρισε (ο αυθέντης) να τα καταλύσω και να τα χαλάσω εκ θεμελίων,ώσπερ εποίησα και την Θεσσαλονίκην. Διά τούτο ράφω σας και λέω,ότι να προσκυνήσετε με το καλόν και μηδέν πλανηθήτε εις των Φρά-κων τα λόια, ότι τίποτε δεν σάς θέουν ωφελήσει, πλην θέουν σάςχαλάσει, καθώς εχάασαν και τους Θεσσαλονικαίους. Eι δε και σταθήτε πεισματικοί και δεν προσκυνήσετε με το καλόν, να ηξεύρητε ότι, ώσπερεδιαουμίσαμεν την Θεσσαλονίκην και εχαλάσαμεν ταις εκκλησίαις,
Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣΤΟΥΣ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ (15ος - 18ος αι.)
Η κατάκτηση «πολέμω» της Θεσσαλονίκης από τα στρατεύματα τουσουλτάνου των Οθωμανών Μουράτ Β΄, προείκασμα της πτώσης τηςβασιλεύουσας, επισυνέβη στις 29 Μαρτίου του έτους 1430, Τετάρτη πρωί. Η κοπιαστική και πολύχρονη πολιορκία, το μένος εναντίον τωνΕνετών κυριάρχων της, στους οποίους την είχε εκχωρήσει το 1423 οδιοικητής της Ανδρόνικος Παλαιολόος ια τη σωτηρία της και ια«20.000 φλωρία βενέτικα», όπως εύλωττα καταράφεται σε βρα-χύ χρονικό, αά και εναντίον των παλαιών της κατοίκων, αφού είχαναποτάξει την προηούμενη οθωμανική επικυριαρχία (1387-1402/3),
Θεσσαονίκη, φρούριο του Λευκού Πύργου.
 
h οθωμανικΗ αΡΧιΤΕκΤονικΗ σΤΗν Ελλαδα 
217
 του θρόνου του. Διασφαλίζοντας το ασύδοτο των κατοίκων της, αδι-άκριτα χριστιανών και μουσουλμάνων εποίκων από τα Γιαννιτσά, απόέκτακτους φόρους έναντι της φύαξης των είκοσι τεσσάρων πύρων των παράιων τειχών, αποδεικνύεται πως μέημά του ήταν η επαναδη-μιουρία μιας εμπορικής, ισχυρής και πυκνοκατοικημένης πόης. Για το λόο αυτό δεν ανήειρε ίδιον τέμενος αά το και «νυν επί μέσης πόεως ορώμενον και κοινόν βαλανείον».Οι διάδοχοί του συνέχισαν την πολιτική αυτή, ια τη συντήρηση της οποίας ο ισχυρός κρατικός μηχανισμός επέβαε την ανταπόδο-ση του πλεονάσματος έως και το τέος του 16ου αιώνα. Δεν λείπουναπό το τοπίο της εξάρσεις φανατισμού και επίδειξης δεσποτισμού,όπως η μεταστροφή και του αρχαίου προσκυνήματος του πολιού-χου: «επήραν οι Aαρηνοί τον Άιον Δημήτριον μηνί οκτωβρίω του 1492» όπως απερίφραστα καταχωρείται σε ενθύμηση, ίσως,μάιστα, πολύ κοντά στον εορτασμό του. H πόη διατήρησε τηνεπιβητική της μορφή, επαυξημένη με την ανίδρυση των οχυρών του Λευκού, κατά προσηορία, πύρου, του πύρου του Tριωνίουκαι του φρουρίου του Bαρδαρίου, ια την αντιμετώπιση πειρατικώνεπιδρομών που απειλούσαν την ομαλή διεξαωή του εμπορίου,ενισχυμένου δραστικά από την εκατάσταση πολυπληθών εβραϊ-κών κοινοτήτων από τις χώρες της δυτικής Eυρώπης, που έμεε ναιδρύσουν πολύ ρήορα και το πρώτο τυποραφείο σε βαλκανικόέδαφος (1479-1512). H ανέερση της μεάης κλειστής αοράς έχεισυντελεσθεί ήδη περί τα μέσα του 15ου αιώνα και προϋποθέτει τηδιακίνηση ειδών πολυτελείας, ενδεικτική βιοτικού αά και πολιτι-στικού επιπέδου. Υποδεικνύεται, όμως, κάποτε από τυχαία εονό- τα: οι μεάες ποσότητες εχειριδίων, μαραριταριών και κοραλ- λιών, ενδυμάτων, καθρεπτών, αά και χαρτιού από τη Bενετία δενθα καταράφονταν αν το φορτίο ενός καραβιού που επρόκειτο ναξεφορτώσει εδώ το 1593 δεν είχε απαχθεί.Οι αορές το 1568 είναι είκοσι επτά και περιλαμβάνουν τον εκπλη-κτικό αριθμό των 15.000 εν λειτουρία επιχειρήσεων. Συνεπώς είναι λοική η επέκτασή τους από τον κατά παράδοση τόπο τους –νότια και νοτιοδυτικά της αρχαίας αοράς έως το λιμάνι– προς όα τα πολυσύ-χναστα μέρη της πόης, προκαλώντας ενδεχομένως ααές και στηνοικιστική συκρότηση των δύο κατά παράδοση ανοιχτών χώρων, της πλατείας της αρχαίας αοράς και της άνω πόης, τις οποίες θα οριστι-κοποιήσει η καταστρεπτική πυρκαιά του 1619/20. Ο συνοικισμός τους με Εβραίους και μουσουλμάνους, αντίστοιχα, είναι εονός μειδιαίτερη σημασία, ιατί αίρει την μέχρι τότε σχεδόν αναμίξ κατοίκη-ση της πόης, διαιρεμένη σε συνοικίες που διατηρούσαν μέχρι τότε,έστω και παρεφθαρμένα, τα βυζαντινά τους ονόματα (Bodrom, AyoPelagia, Ahiropit, Hrysi, Asomada, Ayo Dimitri, Ofalo, Kata, AyoMina), και εισάει την υπεροχή των πιστών έναντι των ραιάδων· μιακαι ερημώσαμεν και αφα- νίσαμεν τα πάντα, ούτωςθέομεν χαλάσει και εσάςκαι τα πράματά σας, και το κρίμα να το υρέψη οθεός απ’ εσάς», εξιστορείο μπεηλέρμπεης ΣινάνΠασάς, προειδοποιώνταςκατόπιν τους κατοίκους των Ιωαννίνων.Οι ανήεες σκηνές που εκτυλίχθηκαν στο έδαφός της και –κατά τον απολοισμό του Ιω-άννη Ανανώστη, από την
Διήγησιν
του οποίου και τα παραθέματα–μετρούν επτά χιλιάδες αιχμαλώτους «τους πεσόντας ουχ υπέρ αριθ-μόν όντας… μηδέ ταφής ηξιωμένους», οφείουν να τερματίζονται με την αποτύπωση του θριάμβου του σουλτάνου στην παλαιοχριστιανικήβασιλική της Μεάης Παναίας των Θεσσαλονικέων –αιώς «τονεπί μέσης της πόεως μέαν νεών της Aχειροποιήτου παρθένου και θε-οτόκου», που μεταστράφηκε σε τέμενος «ως σύμβολον νίκης και τηςεενημένης αλώσεως»– που φαίνεται να αντανακλά, ιατί αιώςδεν θα είχε λόο η σημείωση, την απόφασή του ια την αναβίωσή της.«Iδών αρ πόιν τοσαύτην και ούτω κειμένην τη θαλάσση προσομι- λούσαν και πάντα δεξιάν ούσαν, ώκτειρέ τε αυτήν και πάιν οικήσαι βε-βούητο. Kαι δη πρώτον μεν ανθρώπους αριθμητούς των επισημοτέ-ρων καθ’ αίμά τε και συγένειαν της δουλείας απηάχθαι προσέταξε, παρεσχηκώς αυτός τα λύτρα και τη πόει τούτους εκατοικήσαι έπειταδε τα καταπεπτωκότα ταύτης εν πολέμω ταχέως ανορθούσθαι και ως πρότερον ήσαν εκαταστήναι».Στο πλαίσιο αυτό έινε και η αναστήωση του εσώτατου φρουρί-ου της ακροπόεως, το κατόπιν Γεντί Κουλέ ήτοι Επταπύριον, πουεκτελέστηκε το 1431, αφού ως «ταμιείον» είχε την οχυρή του πλευράστραμμένη στην πόη ή, πιο εύοα, στο λιμάνι της. Aν και ο Ιωάννης Ανανώστης μαρτυρεί ότι τα μέτρα του σουλτάνου έχασαν τον φιλο-χριστιανικό τους χαρακτήρα, ιατί οι μεταστροφές των χριστιανικώνιερών δεν περιορίστηκαν στην Αχειροποίητο «και την εις όνομα πάαι τιμωμένην του τιμίου Προδρόμου μονήν ιεράν» –που είχε ίνει τεκέςκαι κατά την προηούμενη Οθωμανική περίοδο της Θεσσαλονίκης–δεν είναι αλήθεια ότι άφησε στα χέρια των χριστιανών κατοίκων τηςμόνον τους τέσσερις καθολικούς επιλεόμενους ναούς. H ύπαρξη μο- νών –επιβίωσαν τελικά η Bλατάδων και η της Aίας Θεοδώρας, καικυρίως μια σειρά αιορείτικων μετοχίων– το απαραβίαστο των οποί-ων διασφαλίστηκε με φιρμάνι που εξέδωσε ο σουλτάνος δέκα ημέρεςμετά την άωση της πόης, αποδεικνύει την άσκηση από μέρους τουκαθαρά εξισορροπητικής πολιτικής μεταξύ υπηκόων και πολεμιστών
Θεσσαονίκη, Βασιική της Αχειροποιήτου,επιγραφή για την άλωση της πόλης.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->