Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Lidhja-02

Lidhja-02

Ratings: (0)|Views: 7|Likes:

More info:

Published by: Lidhja Hoxhallarëve Të Shqipërisë on Sep 22, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/04/2013

pdf

text

original

 
Lidhja 
ORGAN I LIDHJA E HOXHALLARËVE TË SHQIPËRISË
 
 Viti I - Nr 2
 
e premte 10 gusht 2012 / 22 Ramazan 1433
Etorl
Nga 
 
 Valdet KAMBERI
 A 
llahu i Madhëruar në KuraninFamëlartë thotë: “Pyesni ata që dinënëse nuk dini!” (El-Enbija: 7) Ajeti i mësipërm tregon qartë se njerëzitduhet të pyesin dijetarët për gjërat e paqarta dhepër çështjet rreth të cilave nuk kanë inormaciondhe as dituri. Në gjuhën e sheriatit islam,dijetari që u jep përgjigje pyetjeve të ndryshmepër çështjet e esë quhet muti, ndërsa përgjigja e tij quhet etva, ndërsa pyetësi nuk është gjëtjetër vetëm se imitues i tij, që quhet ndryshenë arabisht edhe si mukalid.Natyrisht jo çdo besimtar mund të japetva, kjo detyrë i përket vetëm dijetarëvetë mëdhenj e të armuar në dije. Nëkohën e sotme muti quhet ai person, i cilipërcjell thëniet dhe rregullat e një prej katërmedh’hebeve të njohura të khut islam, nënjë çështje të caktuar, në varësi të pyetjes. Nëmjat raste, si në vendin tonë mutiu ështëvetëm një gurë administrative, që emërohetpër të administruar pronat dhe vakëetislame, për mbarëvajtjen e riteve etare dhemarrëdhëniet me publikun dhe bashkësitë etjera jo-islame. Në rastin më të mirë mutitëe sotëm nuk bëjnë gjë tjetër veçse përcjellinthëniet e imamëve të njohur, shpesh pa dituredhe argumentimin për të dhe në shumë rastepa e kuptuar as vetë thelbin e asaj etvaje qëpo përcjellin. Pra në realitet edhe ata vetë janëimitues (mukalidin), ndërkohë shumë prejdijetarëve islamë kanë përmendur se imituesitnuk i lejohet të përcjellë etvatë e tjetër kujt pa njohur më parë mënyrën e argumentimit tëkësaj etvaje. P.sh. vetë imam Ebu Hanie ka thënë: “Askujt nuk i lejohet të përcjellë thëniete mija pa ditur se nga ku i kam marrë.” (Ka siqëllim aktin se si është argumentuar dhe kuështë mbështetur për të thënë këtë gjë.)Mutiu i vërtetë në enë islame është aidijetar, i cili ka njohuri të thella në gjuhënarabe, në komentin e Kuranit, Sunetin eProetit (alejhi salatu ue selam), në etvat dhethëniet e sahabëve, tabiinëve, në mospajtimetmes dijetarëve të medh’hebeve dhe çarë ështëmë kryesore, ka njohuri të bollshme rrethdisiplinës së Usuli Fikhut, ku ai di si të veprojëme argumentet në ormë të përgjithshme.Pra, pasi t’i njohë argumentet e sheriatitpërgjithësisht, duhet të dijë se a kanë ardhurato për një kohë të caktuar, vend dhe njerëztë caktuar, apo janë për çdo kohë, për çdovend dhe për çdo bashkësi..., si dhe plotrregulla të tjera që i përmbledh disiplina eUsuli Fikhut (Bazat e Fikhut). Pikërisht përkëtë arsye termi muti është i barabartë metermin muxhtehid, imam, akih etj. Kjo dotë thotë se sot është vështirë të gjesh mutitë mirëlltë. Kësisoj duhet pasur kujdes eduhet kuptuar përgjegjësia e madhe përdhënien e etvave. Sot është tejet i përhapurenomeni i ngutjes në dhënien e etvave, kushumë prej atyre që japin etva mendojnë se janë të ditur dhe në bazë të saj asin. Proeti(alejhi salatu ue selam) ka pasur me mijëra sahabë, dhe ata kanë pasur atin ta dëgjojnëatë drejtpërdrejt, mirëpo diçka më shumë
Profeti Muhamed a.s. thotë: “Kush i jep iftar një agjëruesi,ai do të marrë sa shpërblimi i tij pa u pakësuar agjënga shpërblimi i agjëruesit.
(Ahmedi)
Fetv islme
se njëqind vetë prej tyre ishin ata që jepninetva. Mutitë më të njohur prej tyre, që kanëdhënë etva më shumë se të tjerët ishin vetëmshtatë, ata qenë: Omer ibn Hatabi, Ali ibnEbi alibi, Abdullah ibn Mesudi, Aishja, Zejdibn Tabiti, Abdullah ibn Abasi dhe Abdullahibn Omeri (Allahu qotë i kënaqur prej tyre).Kjo tregon se ata ishin tepër të rezervuarnë dhënien e etvave, madje në shumëtransmetime tregohet se sahabët dhe tabiinëtnë mjat raste kanë heshtur dhe nuk kanëdhënë përgjigje. Ndërkohë sot vëmë re njënumër tepër të madh njerëzish e hoxhallarështë cilët japin etva dhe u përgjigjen të gjitha pyetjeve menjëherë, pa u menduar gjatë e pa hulumtuar rreth çështjeve për të cilat pyeten.Veç kësaj, mungesa e përdorimit tërregullave të Usuli Fikhut (Bazave të Fikhut)bën që në shumë raste këta muti të jenëkontradiktorë me vetveten dhe të ndryshojnëmënyrën sesi procedojnë në dhënien epërgjigjeve, duke i ndryshuar edhe mendimete tyre herë pas here. Kjo gjë natyrisht qësjell çrregullime në mesin e besimtarëve. Poashtu është konstatuar akti se shumë njerëzu përgjigjen të gjitha pyetjeve pa përjashtim,duke kërkuar të privatizojnë xhematin dhekthyer atë në klientelë ekskluzive të tyre.Ndërkohë imam Ahmed ibn Hanbeli për këtëthoshte: “Dijetarit nuk i lejohet t’i tërheqënjerëzit rreth vetes së tij.” Kurse Abdullah ibnMesudi thoshte: “Ai që i përgjigjet çdo pyetjevërtet është njeri i marrë.”Duhet të dimë gjithashtu se çështjet të cilatkërkojnë përgjigje ndahen në dy lloje: çështje tëhershme që janë sqaruar prej kohësh, që në treshekujt e parë të nderuar të Islamit dhe çështjetë reja bashkëkohore. Për çështjet e vjetra duhetpërgatitje akademike e tillë, që hoxha i cili pyetettë arrijë të dallojë sipas orcës së argumentit, secili mendim është më i ortë dhe së undi të jappërgjigjen e duhur, pasi e ka hulumtuar mirëçështjen. Kjo gjë kërkon prej tij të njohë mirëgjuhën arabe, të ketë njohuri të bollshme nëdisiplinën e Usuli khut dhe të njoh mendimete dijetarëve të vjetër si dhe mospajtimet mes tyre,përshi këtu dhe argumentet e secilit prej tyre.Në këtë mënyrë ai mund të japë një përgjigje tëstudiuar dhe të argumentuar. Ndërsa në rastin eproblemeve dhe dukurive të reja si dhe çështjete ndryshme bashkëkohore, të cilat kërkojnëzgjidhje dhe përgjigje të ndryshme, nuk duhetnxituar, por duhet parë se çarë kanë thënëkomisionet akademike islame të dijetarëvedhe përundimet e tyre. Këto komisione janëtë shumta, por më i njohuri dhe më i madhindër to, ku mblidhen ukahatë nga e gjithëbota islame është “Akademia ndërkombëtaree Fikhut Islam” me qendër në Xhideh, nësesionet e së cilës jepen përgjigje të studiuara akademike për të gjitha temat bashkëkohoredhe në çdo serë të jetës. Ky reerim i ndihmonshumë hoxhallarët që t’i shikojnë çështjet e reja bashkëkohore të studiuara nga ana akademikedhe mbi të gjitha u heqë atyre përgjegjësinë përtë dhënë etva nisur nga dija e tyre personale.Duke u nisur nga sa thamë më lart eritheksojmë edhe njëherë se dhënia e etvasëka një përgjegjësi të madhe, ndaj dhe për këtëkërkohet nga vetë besimtarët muslimanë qëtë kontribuojnë në vendosjen e institucionittë etvasë në shina të rregullta procedurale, sip.sh. duke e pyetur dhe kërkuar argumentinpërkatës për çështjet e ndryshme, ose së pakutë kërkohet nga hoxha se çarë kanë thënëshumica e dijetarëve për çështjen që ai është iinteresuar dhe cili është mendimi më saktë nërastin konkret dhe pse? Në këtë mënyrë pyetësinuk imiton hoxhën si individ, por dijetarëtdhe imamët e mëdhenj të umetit. Ndërsa përçështjet e reja bashkëkohore besimtari duhetta pyesë hoxhën se çarë kanë thënë për tëakademitë shkencore islame dhe cilat janëpërundimet e tyre akademike. Në këtë mënyrëbesimtarët do të jenë më të sigurt shpirtërishtnë marrjen e përgjigjeve dhe do kenë kohëdhe mundësi të përtojnë më shumë nga dijete ndryshme islame, dhe natyrisht do të dalinnga amullia dhe anarkia që mbizotëron sotnë xhematet e myslimaneve për sa i përketmarrjes së etvave. Në të njëjtën kohë kjo gjëndihmon dukshëm në shuarjen graduale tëindividualitetit në çështjen e dhënies së etvave.
Nga
 
Mst Tërniqi
 
Fq 7 /Mësimi fetar islam në shkollat filloredhe të mesme në luginën e PreshevësFq 6 /Liria e besimit, shekullarizmi,komunikimi dhe kufizimet e lirive njerëzore
Nga 
 
Fitim ZEKTHI
 
Lidhja
/
Nr. 2 / 10 gusht 2012
2
Nmz  tervve
N
ë çdo kohë gjenden njerëz të cilëtnuk i binden urdhëresave të Zotitdhe kryejnë atë që Ai ka ndaluar. Një nga këto ndalesa, që shpesh nuk respektohet,është edhe sigurimi i pasurisë me anë tëmjeteve të ndaluara, siç është vjedhja,grabitja, mashtrimi, kamata, bixhozi,rysheti, korrupsioni, shrytëzimi i padrejtë,shitja e mallrave të ndaluar... etj. Pasuria etuar haram në këtë mënyrë përbën rrezik sipër vetë personin ashtu edhe për shoqërinënjerëzore, ajo mbi gjithçka rrezikon tëtërheq ndëshkimin e Zotit në këtë botë dhenë tjetrën. Ndodh që kjo pasuri të bjerë nëduart e shtetit apo vetë personi të pendohetdhe kërkon të shpëtojë prej saj. Si veprohetnë këtë rast sipas ligjeve islame? Për t’iupërgjigjur kësaj pyetje kemi zgjedhur njëstudim akademik, autori i të cilit ka mbrojturme të gradën shkecore të doktoratës në njënga universitetet e botës islame. Më poshtëdo të paraqesim përundimet në të cilat aika arritur nga ky studim, duke iu reeruarpër këtë librit të tij me titull: Dispozitat epasurisë haramRregullat sesi përtohet dhe veprohetme të sipas të drejtës islame; Punuar nga:Dr. Abas Ahmed Muhamed el-Baz, nënmbikëqyrjen dhe kujdesin e Pro. Dr.Omer Sulejman el-EshkarBot. Dar en-Neais 1418 h/ 1998 e.s. Aman Jordani. Autori i veprës në aqen 439 librittë tij paraqet këto rezultate të studimit tëtij duke thënë: Nga studimi i temës kamarritur në këto përundime:
• Pasuri haram quhet çdo objekt
me vlerë të cilën Islami ia ka ndaluarmuslimanit ta posedojë atë. Kjo pasurimund të jetë haram në vetvete (si pijetalkoolike, mishi i derrit etj. sh.p.) oseharam për shkaqe të jashtme. (si kamata,rysheti, etj. sh.p.)
• Pasuria haram në përgjithësi nuk 
quhet pronë (e ligjshme etarisht, sh.p.)për muslimanin, sado qotë sasia e saj pak apo shumë.
• Pasuria haram (që i përket dikujt tjetër,
sh.p) nuk trashëgohet, sepse ajo vazhdon tëkonsiderohet në pronësi të pronarit të parë.(p.sh. një mall apo objekt i vjedhur: tokë,makinë etj. sh.p.)
• Pasuria e tuar me një kontratë të
pavleshme etarisht (batil/asid) nuk lejohettë merret, ajo duhet të largohet nga zotërimi.
Pasuria e tuar nga një kontratë për
të cilën nuk bihet dakord mes dijetarëve,nëse është e lejuar ose jo, nuk gjykohetsi haram, nëse mospajtimi për të është ikonsiderueshëm. Jo çdo gjë që beson njëdijetar se ajo është haram ajo është e tillë.
Pasuria haram, e tuar në kohën para 
se dikush të bëhej musliman, është hallall përtë edhe pasi ai të jetë bërë musliman, ai nuk është i detyruar ta heq atë nga zotërimi i tij.
• Pasuria e humbur e dikujt është haram
për atë që e gjen para se ai ta publikojë atëpër të gjetur pronarin e saj, por është hallallpër të pas publikimit, për aq kohë sa nuk 
S veproet me psurnë e ftur rm?
gjendet pronari i saj.
Pasuria e tuar haram nga padija është
hallall, nëse gjatë kohës kur ajo është tuarpërtuesi i saj nuk e dinte se ajo është haram.
• Çdo pasuri që gjykohet nga feja 
si haram në vendet muslimane si p.sh:kamata, bixhozi... etj e tillë ajo konsiderohetedhe në çdo vend tjetër. Ky është opinioni isaktë për këtë çështje.
• Fitimi që një musliman nxjerr, duke
investuar pasurinë e tij në kamatë, nëvendet jomuslimane, është i papastërdhe është haram të merret. (p.sh. interesibankar, sh.p.)
• Nuk lejohen transaksionet me
poseduesin e një malli haram ku si objekt itransaksionit është vetë malli haram.
Lejohet transaksioni me poseduesin e
pasurisë haram kur e ka atë të përzier me hallall,por kjo në vetvete është e papëlqyeshme.
• Lejohet pa asnjë problem transaksioni
me muslimanin që nuk i dihet gjendja e pasurisë, nëse thjesht dyshohet se nëpasurinë e tij ka haram.
• Lejohet transaksioni me një
 jomusliman për mallin që ai ka, sido ai ta ketë tuar atë, hallall ose haram, nësekjo marrëdhënie kryhet në përputhje merregullat e esë dhe dispozitat e sheriatit.
• Qenia haram e pasurisë është një
emërtim që bie si gjykim mbi atë që emerr atë dhe jo mbi vetë objektin. (p.sh. joparaja në vetvete si para, por për shkak tëmënyrës së timit të saj, sh.p.)
• Malli haram nuk lejohet që të
eliminohet duke u djegur, prishur osehedhur në det.
• Pasuria haram nuk është objekt
përtimi për asnjë, përveç se të shpenzohetnë drejtimet e lejuara nga sheriati.
Pasuria haram që nuk i dihet pronari
shpenzohet për të mjerët, të varrit, njerëzitnë nevojë si dhe për objekte në interespublik të muslimanëve.
• Dhënia e pasurisë haram për
shpenzime të përcaktuara etarisht sibamirësia për të varrit, nevojtarët dhepër objekte me përtim publik përmuslimanët, nuk quhet sadaka nga e cila tohet shpërblim. Ky veprim është thjeshtheqje e përgjegjësisë së gjynahut dhepastrim i pasurisë së përzier me haram.
• Kthimi i pasurisë pronarit të ligjshëm,
nëse ai njihet, apo shpërndarja e saj tëvarërve dhe nevojtarëve, kur ai nuk njihet,është kusht për pranimin e pendimit për atëqë është duke larguar prej tij pasurinë haram.
• Fakti që shteti ka në thesarin e tij
pasuri haram nuk përbën pengesë për tëpunuar në të, sepse së pari kjo pasuri nuk është e përcaktuar se cila është dhe së dytisepse njerëzit kanë nevojë për punë.
Pasuria hallall, e shpenzuar për gjër
që janë gjynah, konsiderohet e dalë nga pronësia e pronarit e të saj të parë. Nëse ajokthehet duhet të shkoj për bamirësi për tëvarrit, nevojtarët dhe në objekte në interestë muslimanëve. (p.sh. paratë që humben nëbaste apo bixhoz, nëse ato rimerren, sh.p.)
Disa nga hapësirat ku shpenzohet
pasuria haram janë: ndërtimi i shkollave,hapja e rrugëve, ndërtimi i spitaleve oseklinikave mjekësore, dhënia studentëve tëdijes... etj.
Nuk lejohet që të ndërtohen xhami
apo vende adhurimi me pasuri haram,sepse Allahu i Madhëruar është i Mirë dhepranon vetëm të mirën.
Lejohet për muslimanin të shpenzojë
për vete dhe amiljen e tij nga pasuria haram për aq kohë sa e ka të pamundur tësigurojë pasuri hallall.
• Lejohet marrja e borxhit nga borxhliu
që konsumon pasuri haram, nëse kjo pasurinuk i përket një pronari tjetër të caktuar.(p.sh. para të vjedhura, sh.p.)
Haxhi i kryer me pasuri haram është
i saktë dhe largon barrën e këtij detyrimietar, por si veprim është i shëmtuar dhenuk ka shpërblim për të.
Shlyerja e taksave me pasuri haram
nuk lejohet, sepse kjo shpie në konsumimine pasurisë haram që është e ndaluar. (përmë shumë shiko etvanë Nr. 48 sh.p.)
Fitimi i nxjerrë nga investimi i pasurisë
haram është haram, sepse ai është degëzimi kapitalit llestar ndaj dhe nuk lejohet tëpërtohet prej tij, djersa e të padrejtit nëkëtë rast nuk meriton të shpërblehet.
Pastrimi i parave haram dhe parave
të pista është i ndaluar nga ligjet etare dheato shtetërore, sepse kjo pasuri është tuarme mjete të ndaluara dhe se i hap rrugëngrupeve kriminale për të vënë nën kontrollpushtetin dhe organet e vendimmarrjes.
• Paratë haram që i nënshtrohen
pastrimit duhet t’u shkojnë të varëve,nevojtarëve dhe për objekte me interespublik, pasi të jenë ngrirë dhe sekuestruarmë parë nga shteti.
N
amazi i teravive është sunet përburra dhe për gra. Fjala “teravi”është shumës i falës “teruihatun” ecila rrjedh nga fala “rahatun”, që do tëthotë çlodhje, pushim. Imam el-Fejuminë “Misbahul Munir” dhe imam Ibn
Mendhuri në “Lisanul arab” shpjegojnë
se namazi i teravive është quajtur kështungaqë muslimanët e gjeneratës së parë kuralnin namazin e teravive pushonin pas çdody selamesh, pra pas çdo katër rekatësh.Buhariu dhe Muslimi transmetojnë sepër vlerën e këtij namazi Proeti (alejhisalatu ue selam) ka thënë: “Kush ngrihetpër t’u alur në Ramazan (teravitë) mebesim të plotë dhe duke pritur shpërblimnga Allahu, atij do t’i alen gjynahet emëparshme.” Namazi i teravive alet pasnamazit të jacisë dhe para namazit të vitrit,në xhami dhe me xhemat, por mund tëalet edhe në shtëpi vetëm. Sunet është tëalen tetë rekatë, duke dhënë selam pasçdo dy rekatësh. Aishja (radijallahu anha)thotë: “Proeti (alejhi salatu ue selam) nuk ka alur më shumë se njëmbëdhjetë rekatënë Ramazan dhe as jashtë Ramazanit.”ransmeton Buhariu. Pra, tetë rekatëteravi dhe tre rekatë namaz vitër. Dijetarëte mëdhenj të umetit islam siç janë juristëte shkollave të njohura juridike islame dheprijësit e tyre si imam Ebu Hanifa, imamMaliku, imam Shau, imam Ahmedibn Hambeli, e të tjerë si imam SufanTeurij, imam Ibnul Mubarek etj., dhedijetarët e mëdhenj të mëvonshëm, janëtë mendimit se namazi i teravive mund tëalet edhe më shumë se tetë rekatë, pasidiçka e tillë ka qenë e njohur te tabiinët(pasuesit e sahabëve), të cilët i kanë alurteravitë dikush njëzet rekatë, dikush36, dikush më shumë e dikush më pak.Imam el-Kemal Ibn Humami, njëri nga dijetarët më të njohur të medhhebithane, thotë: “Sunet është që të alentetë rekatë, ndërsa dymbëdhjetë rekatet etjera (plotësimi i 20-shit) janë mustehab(vepër e pëlqyeshme).” Namazi i teravivemund të alet edhe nga gratë. Edhe psenamazi më i mirë për gruan është nështëpinë e saj, siç ka ardhur në një hadithqë e transmeton Ebu Daudi, kjo s’do tëthotë se namazi i saj në xhami është ipavleshëm, aq më tepër kur bëhet falëpër namazin e teravive, i cili është njënamaz i veçantë. Dalja e gruas nga shtëpia natën në xhami ka kushtet e veta. Ajoduhet të jetë e shoqëruar nga pjesëtarët eamiljes së saj, të jetë e mbuluar, të moszbukurohet për njerëzit e huaj si dhe tëmos të parumohet me erëra të mira. Ështëe pëlqyeshme që në namazin e teravive tëmerren edhe ëmijët që kanë mbushurmoshën shtatë vjeç, që ta praktikojnë këtënamaz me xhemat në muajin e Ramazanitdhe që të marrin pjesë në mbarësinë dhe
mirësinë që Allahu i Lartësuar zbret në
këtë muaj madhështor. Allahu na bëtëprej adhuruesve të ij dhe na pranotëadhurimet!
Përgatiti: Mustaa Tërniqi
LIDHJA HOXHALLARËVE TË SHQIPËRISË
Unaza e Re, Rruga: Teodor Keko mbi Alfa Bank, Tirane-Shqiperilidhjahoxhallareve@yahoo.com Tel & Fax: +355 (0)48320160
http://www.lidhjahoxhallareve.com
Bordi botues:
Justinian TopulliGenc PlumbiMustafa Tërniqi
Redaktor përgjegjës
Roald A. Hysa
Stume islme
 
Nr. 2 / 10 gusht 2012
 
/
 
Lidhja
3
F
eja, sipas një përkuzim tëpërmbledhur, nuk është gjë tjetërveçse marrëdhënia që krijohet në mes Zotitdhe njeriut. Në thelb çdo marrëdhënie mesdy subjekteve ka ndjenjën, kjo ndjenjë mundtë jetë vetëm dashuria, ose vetëm përtimi,ose të dyja së bashku, ku dominon ose njëra ose tjetra. Edhe pse teorikisht do të duhejtë thuhej se dashuria dhe përtimi kanë njënivel ku ato janë të barabarta, në praktikëkjo gjë do të ishte e vështirë të provohej mendjenjat njerëzore.Për të kuptuar më lehtë sesi zhvillohetmarrëdhënia e njeriut me Zotin, do tëmarrim si shembull mënyrën sesi zhvillohetmarrëdhënia e njeriut me njeriun.
Rast  par
: Një njeri mund ta dojënjë njeri tjetër ashtu siç ai është dhe kërkonme ngulm e çdo kusht të tojë dashurinë etij, kjo sepse dashuria është një ndjenjë qëkërkon shkëmbim të dyanshëm, kur ajo nuk nalizohet si e tillë dhe mbetet e njëanshme,atëherë kjo shkakton vuajtje. Në një situatëtë tillë, kur një njeri është i mbushur me njëdashuri të pakushme për dikë tjetër, aq sa çdo qelizë e trupit të tij e dëshmon këtë gjëe kjo dashuri gjendet në çdo skutë të shpirtittë tij, ky njeri është i gatshëm për çdo llojnënshtrimi, për çdo sakricë, vetëm e vetëmpër të arritur qëllimin e dashurisë së tij, qëështë të toj kënaqësinë dhe dashurinë e atijqë ai do. Për të nuk ka asnjë rëndësi sakricatqë ai duhet të bëjë dhe koncesionet që duhettë japë, për të tuar me çdo kusht dashurinëe atij që ai do. Kjo dashuri natyrshëmshoqërohet me ndjenjën e rikës, të rikës dhetë shpresës, të rikës se mos i dashuri i zemrësnuk i përgjigjet kësaj dashurie dhe të shpresësse ai do t’ia arrijë qëllimit ta bëjë atë për vete,aq sa edhe ai ta dojë atë. Pikërisht kjo rikëdhe shpresë e mbajnë gjithmonë gjallë këtëdashuri, që asnjëherë ajo të mos venitet tek njeriu që do me gjithë shpirt dikë dhe e bëjnëatë kurdoherë këmbëngulës, deri në çastet eundit të jetës. Kjo është një dashuri ku vihenre qartë elementët e admirimit sublim, epërgjërimit, nënshtrimit, rikës dhe shpresës,e thënë më shkurt ky është vetë adhurimi.Për këtë dhe Ibn Kajimi thekson se, thelbi iadhurimit ndaj Zotit është dashuria e pakutëpër ë. Nëse një dashuri e tillë shaqet tekrijesat për krijesat, atëherë ajo shndërrohetnë atë që quhet
shirku i dashurisë 
. Kjo ështënjë nga ormat e idhujtarisë, ta duash krijesënashtu siç duhet të duhet vetëm Zoti. Për këtë Allahu i Madhëruar thotë:
“E megjthat, dsa njerz zgjedhn
(për të adhuruar)
n end t Aaht 
(zota)
t tjer,
(duke i konsideruar)
st barabart me  dhe dke  dashr sçdhet Aah. Pr ata  besjn, e danshm m tepr Aahn
(el-Bekare: 165)Një njeri që ka një dashuri të tillë gjendet nëpozitat e atij që kërkon sa më shumë njohjen eatij që do, njohjen e çarë i pëlqen të dashurit tëtij dhe çarë jo, çarë mund ta bëjë atë për vetedhe çarë jo, pra në këtë rast ai pret që, i dashurii tij të jetë ai që i udhërrëen atij rrugën për tëtuar dashurinë e tij, në këtë rast ai nuk shpik dhe as nuk sajon, por vetëm kërkon të dijë deriedhe në detajet më imta aprovimin ose jo tëatyre gjërave që ai bën, për të tuar dashurinëe të dashurit të tij. Një dashuri e tillë është njëdashuri që kërkon, ndjek, pason bindet dhenuk shpik. Pikërisht kjo është edhe udha qëtë shpie në timin e dashurisë së Zotit, Allahuthotë:
“Taj
(o Muhamed)
: “Nse j e dn Aahn, ather m ndn ma,  Aahd t’j dj dhe t’ja fa gjynahet! Aah
dsur për Zotn
sht Fas  Madh dhe Mshrpt”.”
(Ali-Imran: 31)
Rast  dyt
: Kur një njeri e do një tjetërpër aq sa e do ai atë. Ai i oron dashuri atij qëdo, me kusht që i dashuri i tij t’i orojë po tënjëjtën dashuri, pra kërkon respekt dhe dashurireciproke të kushtëzuar. Nëse kjo nuk i arohet,dashuria e tij për të -për shkak të zhgënjimit qënjeriu pëson- do të venitet ose do të zhduketplotësisht. Një dashuri e tillë është në thelbnjë dashuri mes të barabartëve, një dashuri qëkërkon të imponohet dhe pranon shumë pak ose aspak nënshtrime dhe koncesione. Njëdashuri e tillë nuk është një dashuri e plotënënshtrimi, rike dhe shprese dhe nuk kërkonme domosdo njohjen e gjithçkaje që i pëlqentë dashurit, pasi mjaton që ai e do dikë dhenuk është kusht që ta di nëse gjithçka që aioron për këtë dashuri është e pranuar dhe epëlqyer që më parë nga ai që ai do. Mjatonqë dashuria dhe respekti që oron ky njeri përdikë tjetër, ashtu siç ai e ndjen, të jetë plotësishte mjatueshme që tjetri ta pranojë atë dhe t’ipërgjigjet po me të njëjtën dashuri.Marrëdhënia e dashurisë mes Zotit dhenjeriut nuk mund të ngrihet mbi një bazëtë tillë, sepse ajo në thelb është ngritur mbindjenjën e barazisë dhe jo të ndjekjes dhenënshtrimit absolut. Është pikërisht kjo llojdashurie që nëse lind tek njerëzit për Zotin,nuk shoqërohet me masën e duhur të rikësdhe shpresës dhe të ndjekjes, e që janë kushtete pranimit të adhurimit në Islam dhe tëtimit të dashurisë dhe kënaqësisë së Zotit.Kjo lloj dashurie prodhon iluzionin e të qenitpranë Zotit edhe kur në akt nuk je, prodhonnjë siguri imagjinare ndaj ndëshkimit nga Zoti dhe bindjen absurde se njeriu është ipranuar dhe i dashur tek Zoti, sado gjynahqarapo mëkatar të jetë ai. Kjo lloj dashuriebëhet shkak edhe për prodhimin e risive nëe dhe mosvlerësimit të pozitës së skllavitapo të krijesës së nënshtruar, që njeriu ka ndaj Krijuesit. Një dashuri e tillë për Zotinështë shaqur te të krishterët dhe hebrenjtë,dhe këtë Allahu e tregon mjat bukur kurthotë:
“Hebrenjt dhe t krshtert thn:“Ne jem bjt e Aaht dhe t dashrt e j”
. ky është shembull i një dashurie tëmes të barabartëve që në realitet nuk janë tëtillë, ndaj dhe Allahu zhvlerëson dhe tregonpapranueshmërinë e kësaj dashurie dukethënë më pas:
“Taj: “Ather, prse A jdnn pr shkak t gjynahee taja? J! J jen njerz nga ata  A ka krjar. A fa kt dj dhe dnn k t dj.”
(el-Maide:18)Shembulli sesi kjo dashuri i hap portënrisive në e, është ajeti që et për murgërinënë mesin e të krishterëve:
“Sa pr mrgrn, Ne nk a rdhram at, pr ata e shpkn et prt arrtr knasn e Aaht.”
(el-Hadid:27)Një enomen i ngjashëm me këtë llojdashurie shaqet edhe tek një pjesë e suve Islam, tek të cilët në dallim me nocionet eIslamit për adhurimin, dashurinë e shohinsi të vetmin motiv dhe shtytës së adhurimit,ndërkohë që rika nga ndëshkimi i Zotitdhe shpresa për të tuar shpërblimin e ijtek disa prej tyre konsiderohet si shirk qëpërzien në mes interesin material të njeriut.I pari që pretendohet të ketë shprehur njëqëndrim të tillë të panjohur më parë, ështëRabiatu Adivije nga Basra e Irakut (135 h.),të cilës i atribuohet dyshueshëm koncepti iadhurimit për hir të dashurisë dhe përjashtimii rikës dhe shpresës si pjesë e këtij adhurimi!Koncepti i dashurisë (arab.
hub
) më pas tek sutë evoluon edhe më tej në
ashk 
(arab.
ishk 
)dhe bashkë me nocionin e
unitetin të qenies 
(
uahteul uxhud 
) ai llon t’i ngjaj nëpërundimet e tij gabimit të mësipërm të tëkrishterëve dhe çiutëve që e konsideroninveten e tyre si bij dhe të dashurit e Zotit, pra  jo si krijesa tërësisht skllave dhe të ndara ngKrijuesi transcendent, por si pasqyrime të
brendshme të Qenies, të një Krijuesi imanent
dhe transcendent njëkohësisht.
Rast  tret
i marrëdhënies së njënjeriu me njeriun, është marrëdhënia epërtim-shkëmbimit. Këtu dashuria ose nuk ekziston are ose është në nivelin minimal tëmundshëm dhe është një dashuri nga cila pritet vetëm një përtim, kryesisht ai materiali kësaj bote. Këtë dashuri mund ta quajmëdashuri tregtare, dashuri më jep-të jap. Nëtë ekziston vetën ryma e të drejtave dhedetyrimeve reciproke sipëraqësore, tamamsi në një kontratë shkëmbimi mallrash.Në këtë lloj dashurie nuk gjen elementë tësinqeritetit, të rikës apo shpresës, për aq kohësa ai që shet mendon se malli i tij vlen ndajdhe për rrjedhim pala tjetër është e detyruartë përgjigjet.Edhe kjo rast marrëdhëniesh, si në rastin edytë, e bën njeriun të ndjehet i barabartë metjetrin. Nëse vendoset një marrëdhënie e tillë etohtë nga njeriu me Zotin është marrëdhëniemashtruese, ku në akt njeriu vetëm mashtronvetveten dhe bie në pozitat e një hipokriti. Allahu i Madhëruar për këtë thotë:
“Ka dsa njerz  thn: “Besjm n Aahn dhen Dtn e Gjykmt!”, pr n t rtetata nk jan besmtar. Ata prpen tmashtrjn Aahn dhe besmtart, prn t rtet mashtrjn etm eteten,megjthse nk e ndejn.”
(el-Bekare: 8) 
 j.topulli
Oz  Sprtt
shte llimi i viteve ’70 të shekullit të kaluar dhe para  pak vitesh shteti ateist shqiptar në një fushatë të ashpër kundër  fesë, ku i ndalonte njerëzit të agjëronin, të faleshin e të festonin.Fushata e raprezaljeve kundër  fesë kishte lluar qysh 1945 me akuza nga më të ndryshme të falsikuara. Njerëzit ishin të detyruar ta fshihnin besimin dhe të festonin fshehurazi festat fetare,më konkretisht dy bajramet,megjithëse këto nuk shpëtonin pa u marrë vesh nga regjimi i asaj kohe. Një nga shenjat ku merrje vesh, se ishte Bajram ishin furrat e pjekieve të tavave, te cilat ato ditë mbusheshin plot me tava me bakllava, revani e sheqerpare.Edhe gjyshja e Teukut të vogël kishte bërë sheqerpare dhe e kishte çuar në furrë të piqej. Pasi e mori e përvëloi me sherbet që të ishte gati për ditën e festës. Ndërkaq asokohe familjeve shqiptare iu kishte hyrë varfëria dhe kështu që ishte diçka jo e zakonshme të gatuaje ëmbëlsira. Teukut të vogël i bëri përshtypje dhe e pyeti gjyshen e vet: - Nana paske bo sheqerpare? - Po me nanën... mos e luj.- Pse?- Plaka për ta hequr qafe nipin e vogël i thotë: - Ik andej, se kom ditlindjen.Pas dy muajsh e dhjetë ditësh gjyshja e Teukut kishte bërë prapë ëmbëlsirë për Kurban Bajram dhe  po e përvëlonte me sherbet, kur iu afrua prapë vogëlushi dhe e pyet: - Nana, prapë na ke bo ambëlsirë? - Po me nanën...- Pse nana?- plaka harron çfarë i kishte thënë Bajramin e Ramazanit dhe i thotë: - Kom nana ditëlindjen...- Po ty nana, s’ka shumë që ta  festuam ditëlindjen apo harrove?...- Jo me nanën, se nana asht  plakë e nuk e mban mend mirë datën, se allafranga, se allaturka...
Tregm ng e klur
Teufiku i vogël dhe gjyshja e vet
Se allafranga, se allaturka...

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->