Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
THUYẾT MINH CHÙA THIÊN MỤ

THUYẾT MINH CHÙA THIÊN MỤ

Ratings: (0)|Views: 67 |Likes:
Published by Bui Trung Luc

More info:

Published by: Bui Trung Luc on Oct 04, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/06/2013

pdf

text

original

 
BÀI THUY
T MINH V
CHÙA THIÊN M
 
Vâng, thưa quý khách! Sau mộ
t ch
ặng đườ 
ng dài bây gi
ờ 
 
chúng ta đang đế
n v
ới điể
m ditích Chùa Thiên M
, m
t trong nh
ng ngôi chùa c
nh
ất, đẹ
p nh
t
ở 
Hu
ế
.
Vâng! Nói đế
n Hu
ế, người ta nghĩ đế
n ngay Qu
n th
di tích tri
u Nguy
n v
ớ 
i nh
ững đề
n
đài, thành quách, miếu vũ, lăng tẩ
m tráng l
. Và Hu
ế
 
cũng là vùng đấ
t Thi
n kinh v
ớ 
i
hàng trăm ngôi chùa lớ 
n nh
ỏ. Ai đế
n Hu
ế
 
mà chưa ghé thăm Chùa Thiên Mụ
 
thì xem nhưchưa hiể
u Hu
ế, như chưa đế
n Hu
ế
. B
ở 
i l
 
đây là ngôi chùa đã có hơn 400
 
năm tuổ
i, quabao bi
ến động đổi thay theo năm tháng. Chùa Thiên Mụ
là m
t trong nh
ng hình
nhbi
ểu trưng cho xứ
Hu
ế
. Và ti
ế
ng chuông Thiên M
 
đã đi vào đờ 
i s
ống văn hóa của ngườ 
idân x
Hu
ế
t
 
 bao đờ 
i nay:
“Gió đưa cành trúc la đà,
 Ti
ế
ng chuông Thiên M
, canh gà Th
 
Cương.”
 
Thưa quý khách!
 Chùa Thiên M
 
đượ 
c xây d
ựng trên đồ
i Hà Khê, bên t
ng
ạn sông Hương, cách trung tâm
thành ph
Hu
ế
ch
ng 5km v
phía Tây. Chúng ta có th
 
đến thăm Chùa Thiên Mụ
b
ng
đườ 
ng b
ho
ặc đườ 
ng th
y, có th
 
đi bằ
ng thuy
n r
ng t
rên sông Hương.
 C
ảnh đẹ
p chùa Thiên M
 
Đã có nhiề
u câu chuy
n nói v
l
ch s
c
a Chùa Thiên M
-
nơi có sự
 
tích ra đờ 
i g
n li
nv
ới bướ 
c chân m
ở 
 
đườ 
ng c
a v
chúa Nguy
ễn đầ
u tiên x
 
Đàng Trong. Truyề
n thuy
ế
t k
 r
ng, khi vào Tr
n th
x
Thu
n Hóa, chúa Nguy
n Hoàng (1558
 – 
 
1613) đã đích thân đixem xét đị
a th
ế
 
ở 
 
đây nhằ
m chu
n b
 
cho mưu đồ
m
ở 
 
mang cơ nghiệ
p, xây d
ng giang
sơn cho dòng họ
Nguy
n sau này. Trong m
t l
n rong ru
i vó ng
a d
c b
ờ 
 
sông Hươngngược lên phía đầ
u ngu
n, ông b
t g
p m
t ng
ọn đồ
i nh
 
nhô lên bên dòng nướ 
c trongxanh u
n khúc, th
ế
 
đất như hình mộ
t con r
ồng đang quay đầ
u nhìn l
i. H
i ra m
ớ 
i bi
ế
t,ng
ọn đồi này có tên là đồi Hà Khê. Người dân địa phương cho biết, nơi đây có mộ
t bà lãom
ặc áo đỏ
qu
n l
ục thườ 
ng xu
t hi
ện trên đồ
i và nói v
ớ 
i m
ọi ngườ 
i r
ằng “Rồi đây sẽ
m
t v
 
chân chúa đế
n l
ập chùa để
t
linh khí, làm b
n long m
ạch, cho nướ 
c Nam hùngm
ạnh”. Vì thế, nơi đây còn đượ 
c g
i là Thiên M
 
Sơn (núi Thiên Mụ). Tư tưở 
ng l
ớ 
n c
achúa Nguy
ễn Hoàng dường như cùng bắ
t k
ịp đượ 
c v
ớ 
i ý nguy
n c
a dân chúng. Ông cho
 
d
ng m
ột ngôi chùa trên đồ
i, ngo
nh m
ặt ra sông Hương, đặt tên là “Thiên Mụ
T
ự” (chùa
Thiên M
ụ) để
nh
ớ 
t
ớ 
i bà tiên nhà tr
ờ 
i trong l
ờ 
i k
c
ủa ngườ 
i dân.Trong th
c t
ế
,
ở 
 
đây đã từ
ng t
n t
i m
t ngôi chùa c
ủa người Chăm – 
di tíc
h đượ 
c nh
c
đế
n trong Ô châu c
n l
c c
ủa Dương Văn An vào năm 1553. Nhưng phải đến năm 1601
v
ớ 
i quy
ết đị
nh c
a chúa Nguy
n Hoàng, chùa Thiên M
m
ớ 
i chính th
ức đượ 
c xây d
ng.
Theo đà phát triển và hưng thị
nh c
a ph
t giáo x
 
Đàng Trong, chùa đượ 
c xây d
ng l
i
quy mô hơn dướ 
i th
ờ 
i chúa Nguy
n Phúc Chu (1619
 – 
 
1725). Năm 1710 chúa cho đúc
m
t chi
ế
c chuông l
ớ 
n có kh
c m
ột bài minh trên đó. Đến năm 1714, Chúa lạ
i cho trùng tul
i ngôi chùa v
ớ 
i hàng ch
c công trình ki
ế
n trúc h
ế
t s
ức quy mô như điện Thiên Vương,đ
i
ện Đạ
i Hùng, nhà Thuy
ế
t Pháp, l
ầu Tàng Kinh, phòng Tăng, nhà Thiền…mà nhiề
ucông trình trong s
 
đó ngày nay không còn nữa. Đế
n th
ờ 
i các vua Nguy
ễn chùa cũngđược trùng tu vào các năm 1815 thờ 
i vua Gia Long và vua Minh M
ng (1831), ti
ếp đế
n
dướ 
i th
ờ 
i vua Thi
u Tr
ị, vua Thành Thái và đượ 
c tu s
ửa vào năm 1957 (điện Đạ
i Hùng
đượ 
c thay th
ế
b
ng bê-tông gi
g
ỗ). Trong đợt đại trùng tu năm 2005 đến 2008, ngôi điệ
n
Đạ
i Hùng l
ại đượ 
c làm l
i b
ng g
 
như trướ 
c.
Vâng, thưa đoàn!
 Chùa Thiên M
hay còn g
i là Linh M
(bà m
 
linh thiêng). Chùa được đổ
i tên là LinhM
 
vào năm 1862 dướ 
i th
ờ 
i vua T
 
Đứ
c. Cu
ộc đờ 
i c
a vua T
 
Đức thườ 
ng g
p nh
ng
điề
u không may m
ắn. Đất nướ 
c b
 
quân thù dày xéo, để
m
t 6 t
nh Nam K
vào tay Pháp,
đặ
c bi
t n
i bu
n l
ớ 
n nh
t c
a ông là không có con. Cho nên ông s
ợ 
ch
 
“Thiên” là đụ
ngch
ạm đế
n húy Tr
ờ 
i b
tr
ờ 
i qu
ở 
ph
ạt. Nhà vua đã cho đổ
i tên thành chùa Linh M
ụ. Đế
n
năm 1869 thấ
y cu
ộc đờ 
i c
ủa mình cũng không có gì thay đổ
i vua m
ớ 
i cho dùng l
i tênThiên M
 
như trướ 
c. Vì th
ế
 
trong dân gian ngườ 
i ta v
n dùng c
hai tên khi nh
ắc đế
nchùa Thiên M
. Ngoài ra ch
 
“Linh” đồng nghĩa vớ 
ch
 
“Thiên”, âm ngườ 
i Hu
ế
khi nói
“Thiên” nghe tựa “Thiêng” nên khi ngườ 
i Hu
ế
 
nói “Linh Mụ”, “Thiên Mụ” hay “Thiêng
M
ụ” thì người nghe đề
u hi
u là mu
n nh
ắc đế
n ngôi chùa này.V
ới quy mô đượ 
c m
ở 
r
ng và c
ảnh đẹ
p t
nhiên, chùa Thiên M
 
đã trở 
thành ngôi chùa
đẹ
p nh
t x
 
Đàng Trong. Trả
i qua bao sóng gió l
ch s
, chùa Thiên M
t
ừng đượ 
c dùng
làm đàn Tế
 
Đất dướ 
i tri
ều Tây Sơn (khoảng năm 1788), rồi đượ 
c trùng tu tái thi
ế
t nhi
ul
ần dướ 
i tri
u vua nhà Nguy
ễn. Năm 1884, nhân dị
p m
ng l
 
“bát thọ” (mừ
ng sinh nh
tth
80) c
a bà Thu
n Thiên Cao Hoàng h
u (v
ợ 
vua Gia Long, bà n
i c
a vua Thi
u Tr
),vua Thi
u Tr
ki
ế
n trúc l
i ngôi chùa m
ột cách quy mô hơn: Xây thêm tháp Từ
Nhân (sau
đổi là tháp Phước Duyên), đình Hương Nguyệ
n và d
ng hai t
ấm bia ghi chép thơ văn củ
anhà vua.
 
M
ặc dù ngôi chùa này đượ 
c xây d
ng
ở 
th
ế
k
 
XVII nhưng tổ
ng th
ki
ế
n trúc c
a ngôichùa này l
i ch
y
ếu đượ 
c hoàn ch
ỉnh dưới 3 đờ 
i vua Nguy
ễn đó là Gia Long, Mi
nhM
ng, Thi
u Tr
. T
trên cao nhìn xu
ng, t
ng th
ki
ế
n trúc c
a chùa Thiên M
gi
ng
hình con rùa đang nằ
m soi bóng xu
ống dòng sông Hương. Toàn bộ
ki
ế
n trúc c
a chùan
m trên m
t ng
ọn đồ
i hình ch
nh
t ch
ạy theo hướ 
ng B
c Nam. Chùa Thiên M
 
đượ 
cbao quanh b
ằng tường đá xây hai vòng, bên trong đượ 
c chia làm hai khu v
c:Khu v
ực trướ 
c c
a Nghi Môn: G
m có các công trình ki
ế
n trúc: B
ế
n thuy
ền đúc bê
-tôngcó 24 b
c tam c
p lên xu
ng, c
ng Tam quan là b
n tr
bi
ểu xây sát đườ 
ng cái, t
c
ng
Tam quan bướ 
c lên 15 b
c tam c
ấp là đình Hương Nguyệ
n (nay ch
còn l
i là n
ền đấ
t vàb
móng xây b
ằng đá Thanh), sau đình Hương Nguyện là tháp Phướ 
c Duyên xây b
ngg
ch, cao 7 t
ầng. Hai bên đình Hương Nguyệ
n có hai l
u bia hình t
giác (d
ng th
ờ 
iThi
u Tr
), lui v
phía trong có hai l
u hình l
c giác, m
t l
ầu để
bia và m
t l
ầu để
chuông(d
ng th
ờ 
i chúa Nguy
ễn Phúc Chu). Đây là nhữ
ng công trình có tính ch
ất lưu niệ
m (bia,tháp).Khu v
c phía trong c
a Nghi Môn: G
ồm các điện Đại Hùng, điện Đị
a T
ạng, điệ
n QuanÂm, nhà Trai, nhà
khách, vườ 
n hoa, phía sau là h
 
nước và vườn thông tĩnh mị
ch.Nhìn t
 
dướ 
i lên chúng ta có th
th
ấy công trình đầ
u tiên là 4 tr
bi
u là c
ng vào chùa.Chùa Thiên M
nhìn t
 
sông Hương
 Phía sau 4 tr
bi
u là n
n c
ủa đình Hương Nguyện. Đình Hương Nguyện đượ 
c xây d
ng
vào năm Giáp Thìn (1844) và Ấ
t T
(1845) trùng v
ớ 
i th
ờ 
i gian xây d
ựng tháp Phướ 
c
Duyên dướ 
i th
ờ 
i vua Thi
u Tr
. S
ở 
 
dĩ bây giờ 
 
đình chỉ
còn l
i ph
n n
n là vì sau tr
n bão
năm Thìn (1904) thổ
i qua Kinh Thành Hu
ế
 
đã làm nhà cửa điện đài miế
u m
o xungquanh Hu
ế
s
ụp đổ
r
t nhi
u. T
i chùa Thiên M
ụ, điệ
n Di L
ặc phía sau và hai dãy điệ
nTh
ập Vương ở 
 
trướ 
c b
s
ập nát, nên vào năm 1907 khi tái thiết chùa người ta đã cho dẹ
pnh
ững nhà này luôn. Tượ 
ng Di L
ặc đượ 
c di chuy
ển ra trướ 
c ti
ền đườ 
ng, hai ch
ục tượ 
ngTh
ập Điện Minh Vương đượ 
c chuy
ển ra sau điệ
n Quan Âm. Và b
 
sườ 
n c
ủa đình Hương
Nguy
ện đượ 
c chuy
n ra làm l
i trên n
ền điệ
n Di L
c mà bây gi
ờ 
 
là điện Đị
a T
ng. N
n
Đình đượ 
c ghép b
ng m
t lo
ại đá ở 
 
xung quanh đó là đá Thanh, nền đượ 
c lát g
ch BátTràng
nhưng về
 
sau đã bị
c
y g
ỡ 
 
đem dùng vào nơi khác.
 
 
hai bên đình Hương Nguyện là hai bi đình củ
a vua Thi
u Tr
ị. Đó là hai nhà vuông xây
g
ch theo l
ối đúc cuố
n dày, b
n m
ặt đề
u có khoét c
ửa tò vò. Bi đình phía Đông chứ
a bianói v
vi
c xây d
ựng tháp Phướ 
c Du
yên nên thườ 
ng g
ọi là bia “Ngự
ch
ế
Thiên M
T
 
Phướ 
c Duyên b
ảo tháp bi”. Bi đình phía Tây chứ
a bia kh
ắc thơ củ
a vua Thi
u Tr
vàonh
ững lúc thăm viế
ng ho
c v
nh c
nh chùa Thiên M
mà nhà vua cho là c
ảnh đẹ
p th
14

Activity (2)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->