3
2
ο
Κεφαλαιο
5
ος
ΑΙΩΝΑΣ Μ.Χ.Τον 5
ο
αιώνα η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία συνταράσσεται από τις εισβολές τωνβαρβάρων, των φυλών δηλαδή που κατοικούν έξω από τα όριά της. Στηνπραγματικότητα οι βάρβαροι αυτοί δεν έρχονται από το πουθενά. Έχουν αιώνες τριβήςκαι ανταλλαγής ερεθισμάτων έως και πληθυσμών με την αυτοκρατορία. Τώρα όμωςλόγω και της πίεσης που ασκούν οι μετακινήσεις φυλών, από τις στέπες της κεντρικήςΑσίας, ιδιαιτέρως των Ούνων, εισβάλουν μαζικά εντός της Δυτικής Ρωμαϊκήςαυτοκρατορίας . Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας παραπαίει ως θεσμός και ως φορέας τηςανώτατης αρχής. Καθώς φθίνει η εξουσία του κράτους, οι ρωμαίοι αυτοκράτορες και οι Γερμανοί πολέμαρχοι εναλλάσσονται στα κυβερνητικά αξιώματα με τρομερήταχύτητα
1
. Η στρατιωτική ισχύς της αυτοκρατορίας έχει εκφυλιστεί καθώς αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από βαρβάρους που έχουν εκρωμαϊστεί. Η Ρωμαϊκή κοινωνία παύει την προσπάθεια να ενσωματώσει τις ορδές των βαρβάρων, αρχίζει να μεταλλάσσεται και να αφομοιώνει τους βαρβαρικούς θεσμούς και έθιμα.Στην διαδικασία αυτή σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν οι επισκοπές τηςΧριστιανικής εκκλησίας. Οι επισκοπές είναι διοικητικές υποδιαιρέσεις της εκκλησίαςοι οποίες ταυτίζονται γεωγραφικά με τα όρια των παλιών Ρωμαϊκών επαρχιών. Ήδηκατά τον 5
ο
αιώνα έχουν αποκτήσει τέτοια δύναμη ώστε οι περισσότεροι επικεφαλείςτους να εκλέγονται από τα μέλη της συγκλητικής αυτοκρατορίας
2
, δηλαδή από μιαδεξαμενή κοσμικής εξουσίας του Ρωμαϊκού κράτους. Πέραν της εξουσίας που απορρέει από το λειτούργημά τους, οι επισκοπές οφείλουν την κοσμική τους δύναμη στονπλούτο που έχουν συσσωρεύσει και ο οποίος τους έχει κατά κύριο λόγο παραχωρηθεί από πιστούς που προκειμένου να εξασφαλίσουν τη μετά θάνατον σωτηρία, δωρίζουνστην εκκλησία μέρος ή και το σύνολο της περιουσίας τους
3
. Η κατάλυση της δημόσιαςτάξης οδήγησε πολλούς να αναζητήσουν καταφύγιο στην εκκλησία και της επισκοπέςτης. «
Η εξουσία των κυβερνητών των επαρχιών είχε τόσο διαβρωθεί που χριστιανοί επίσκοποι είχαν αναλάβει την άμυνα, την εκπαίδευση και την φροντίδα των απόρων στις πόλεις
»
4
.Ο επίσκοπος Ρώμης, ο πάπας, διεκδίκησε τα πρωτεία, έναντι των άλλωνεπισκόπων των μεγάλων Χριστιανικών εκκλησιών, αλλά ακόμα και των οικουμενικώνσυνόδων. Ο πάπας βάσισε την διεκδίκηση αυτή πάνω στην εξής ιεραρχία που απορρέει από την παπική ερμηνεία της βίβλου και από την επικρατούσα τότε αντίληψη ότι οΑπόστολος Πέτρος ήταν ο ιδρυτής την εκκλησίας της Ρώμης : Χριστός – Αγ.Πέτρος – Πάπας
5
.Αν και οι οικουμενικές συνόδοι παραχώρησαν τα διοικητικά πρωτεία για τηνΔυτική εκκλησία, προφανώς σε ένα συμβιβασμό με τον πατριάρχη Κωνσταντινούποληςστον οποίο αναγνωρίστηκε η πρωτοκαθεδρία στην Ανατολή , οι πάπες εξακολουθούσαν να ισχυρίζονται ότι έλαβαν την εξουσία τους από τον Άγιο Πέτρο και όχι από κάποιασύνοδο
6.
Στην πραγματικότητα, οι οικουμενικές συνοδοί είχαν άλλα, αρκετά πιο επείγονταπροβλήματα να επιλύσουν και τα οποία αφορούσαν την ερμηνεία της Χριστιανικήςδιδασκαλίας από ένα ετερόκλητο πλήθος πιστών. Οι πιο διαδεδομένες ερμηνείεςονομάστηκαν αιρέσεις ώστε να ξεχωρίσουν από το επίσημο δόγμα την εκκλησίας πουκαθοριζόταν από τις Οικουμενικές συνόδους. Το πλέον ακανθώδες θέμα ήταν αυτό τηςεκπόρευσης του Αγίου πνεύματος και της υπεροχής της θεϊκής ή της ανθρώπινηςφύσης του Χριστού. Ο Αρειανισμός, ο Νεστοριανισμός και ο μονοφυσιτισμός είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα. Άλλες αιρέσεις όπως ο Μανιχαισμός που διαχωρίζει τοκαλό από το κακό, δηλαδή τον Θεό από τον Σατανά, ο Δονατισμός που ουσιαστικά
Leave a Comment