Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Osnovne trigonometrijske funkcije

Osnovne trigonometrijske funkcije

Ratings: (0)|Views: 30|Likes:
Published by Filip Nikolic

More info:

Published by: Filip Nikolic on Oct 26, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/04/2012

pdf

text

original

 
OSNOVNE TRIGONOMETRIJSKEFUNKCIJE
Marijana Milsevc
verzija radena u Tex-u
1
 
Trigonometrija
(lat. trigonon - trougao, metron - mera)
 je deo matem-atike koji izuˇcava zavisnost izmedu strana i uglova tougla (trigonometrija uzem smislu), a takode i osobine trigonometrijskih funkcija i vezu medu njima(goniometrija). Sam naziv trigonometrija asocira na operacije s trouglovima.U poˇcetku je za cilj imala izraˇcunavanje vrednosti svih elemenata jednogtrougla (visine, teˇziˇsnih duˇzi, simetrala, poluprcnika, povsine i uglova)pomo´cu podataka dovoljnih za odredivanje trougla. Njen prvobitni cilj jedanas prevaziden, pa je njena osnovna uloga izraˇcunavanje trigonometrijskihfunkcija.
1 Poreklo
Prvi koreni trigonometrije su nadeni u zapisima iz Egipta i Mesopotamije.Tamo je nadena vavilonska kamena plca (oko 1900-1600. p.n.e.) koja sadrˇziprobleme sa relacijama koje odgovaraju savremenom
sec
2
. Egipatski pa-pirus Rind (oko 1650. p.n.e.) sadrˇzi probleme sa odnosima stranica trouglaprimenjenim na piramide. Niti Egip´cani, niti Vavilonci nisu imali naˇse sh-vatanje mere ugla, a relacije tog tipa su smatrali osobinama trouglova, prenego samih uglova.Prve primene trigonometrijskih funkcija bile su vezane za tetivu kruga iza poimanje da je njena duˇzina razapeta nad datim uglom x bila (u danaˇsnjojterminologiji) 2
sin
(
x/
2).
ABO α
2
 
Vzan napredak napravljen je u Grˇckoj u vreme Hipokrata iz Kiosa(Elementi, oko 430. p.n.e.), koji je prouˇcavao odnose izmedu centralnihuglova kruˇznice i tetiva. Hiparhus je 140. p.n.e. napravio tablicu tetiva(prvu preteˇcu savremenih sinusnih tablica). Menelaj iz Aleksandrije (Sfernageometrija, oko 100. nove ere) je prvi koristio sferne trouglove i sfernutrigonometriju. Ptolomej (Almagest, oko 100. n.e.) je napravio tablicutetiva uglova izmedu 0,5 stepeni i 180 stepeni sa intervalom od pola stepena.On je takode istraˇzivao trigonometrijske identitete.Drugi skup trigonometrijskih funkcija, par tangensa i kotangensa, razviose iz prouˇcavanja dzina senki koje bacaju objekti razliˇcitih visina. Talessa Mileta je oko 600. godine p.n.e. koristio duˇzine senki kako bi izraˇcunaovisine piramida. Kako indijska tako i arapska matematika su obe razviletrigonometrijsku tradiciju zasnovanu na duˇzinama senki, koje su s drugestrane ostvarile uticaj na evropsku matematiku.Grˇcku trigonometriju su dalje razvijali Hindu matematiˇcari koji su ost-varili napredak razmeˇstanjem tetiva preuzetih od Grka na polu tetive krugasa datim radijusom, tj. ekvivalentom naˇsoj sinusnoj funkciji. Prve takvetablice bile su u Sidhantasu (sistem za astronomiju) u IV i V veku ove ere.Poput brojeva, moderna trigonometrija nam dolazi od Hindu matematiˇcarapreko Arapskih matematiˇcara. Prevodi sa arapskog na latinski jezik tokomXII veka uveli su trigonometriju u Evropu.Osoba odgovorna za ”modernu”trigonometriju bio je renesansni matematiˇcarRegiomontanus. Od doba Hiparha, trigonometrija je bila jednostavno alatza astronomska izraˇcunavanja. Regiomontanus (
De triangulis omni modis 
,1464; publikovano 1533.) bio je prvi koji je trigonometriju tretirao kao sub- jekt po sebi. Dalji napredak su napravili Nikola Kopernik u De revolutionibusorbium coelestium (1543.) i njegov cenik Retikus. U Opus palatinum detrianulis (kompletirao njegov uˇcenik 1596.), Retikus je ustanovio upotrebuˇsest osnovnih trigonometrijskih funkcija, prave´ci tablice njihovih vrednosti,i drˇze´ci se ideje da te funkcije predstavljaju odnose stranica u pravouglomtrouglu (rade nego tradicionalne polu-tetive krugova).Moderna analitiˇcka geometrija datira od vremena Fransoisa Vietea, koji je uradio tablice ˇsest funkcija do najbliˇze minute (1579). Viete je takodeizveo formulu za proizvod, tangensnu formulu i formule za viˇse uglova. Kra- jem XV veka je prvi put upotrebljen naziv ”trigonometrija”.3

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->