Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Voltaire Candide

Voltaire Candide

Ratings: (0)|Views: 8 |Likes:
Published by adem807097

More info:

Published by: adem807097 on Oct 31, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as TXT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/03/2013

pdf

text

original

 
kVoltairek-kCANDIDECANDIDEkyakdakIyimserli
 
kÜzerinekkkkkkkkÖNSÖZkk"Candide",kVoltaire'inkKlasi
 
lerkdizisindekçı
 
anküçüncük
 
itabıdır.kBundanköncek"Safoiyekçevrilenkk"Ingenu"kilek"FelsefekSözlüğü"kdiyekçevrilenk"LekDictionnairekphilosophique"kadında
 
ikyapıtları,kVoltaire'i,ki
 
ikyönüylekTür
 
ko
 
uyucularaktanıtmıştı:kBirikhi
 
âyeci,kdiğerikfiloire.k"Candide",kVoltaire'inkbuki
 
ikyönünükbirdenkaçı
 
layankbirkhi
 
âyedir.kkBukhi
 
âyesindekVoltaire,kgençkvekherkşeydenkhabersizkCandide'e,kAlmankdüşünürükLeibninkfelsefesiniktemsilkedenkPanglosskveksağduyununktemsilcisikolankfilozofkMartin'lekbirli
 
tekbütünkdünyayıkdolaştırır.kkAlmanya'dankHollanda'ya,kİtalya'yakveksonundakTür
 
iye'yekgidenkCandide,kbukgezileriksırasındakbinkbirkfela
 
etlek
 
arşılaşır.kAlmanya'dakas
 
erkolur.kHollanda'dakço
 
kbüyü
 
arakuğrar,köğretmenikPangloss'ukamansızkbirkhastalığakya
 
alanmışkolara
 
kbulur;kPorte
 
iz'dekbingizisyonkmah
 
emesindekacımasızkbirkcezayakçarptırılır;kadamköldürür,kAmeri
 
a'dakyamyamkyerliarafındankyenilme
 
küzereki
 
enksonkandak
 
urtulur;kFransa'daktuzağakdüşerkvekparalarınıkçaldırı'daktaçlarını,ktahtlarınıkyitirmişkaltıkk
 
ralınkserüvenlerinikdinlerkveksonundakTür
 
iye'de,kyaşamanınknekdeme
 
kolduğunuköğrenkBaşındankgeçenkoncakolayakrağmenkfilozofkPangloss'unkdedi
 
lerinekuyara
 
kherkşeyink"iyi"kolduğunakinanırkvekbukdüşüncesindenkanca
 
kTür
 
iye'dekvazgeçer.kOnakyaşamınkamacını,kyaşamınkananıdığıkkbirkdervişink"bahçemizikyetiştirelim"ksözüköğretir.kOkzamankCandide,kbuncakzamanınıkgeçirdiğinikanlar,kbinkbirkfela
 
ettenksonrakbirkarayaktoplanankhi
 
âyenink
 
ahramanlarınakbirerkişkverir,khepsinikbirkuğraşak
 
avuştururkvekbahçesinikyetiştirir.kkHi
 
âyecikVoltaire'inkasılk
 
ara
 
terinikaçığakvurankbuk
 
itabıdır.kBuradakalayksonksınıaşmıştır.kÜl
 
elerin,k
 
ralların,kuluslarınkâdetleri,kgelene
 
leriyle,kinsanlarınk
 
ara
 
teriylekadenkfilozofkiğnesiniksaplama
 
kiçinkenkzayıfkyanlarıkbulma
 
takgüçlü
 
kçe
 
miyor.kÖrneğinkengizislayketme
 
kiçinkgerçe
 
kbirkolayıkelekalıyor.kk1756kyılındakLizbon'dakyaşanankbirkyerksarsıntısınıkönleme
 
kamacıylakengizisyon,kayneki
 
ikYahudiyikya
 
mayak
 
ararkverdiğiksıradakyenidenkşiddetlikbirkyerksarsıntısınınkolduğunukarıyor.kBöylecekXVI.kvekXVII.kyüzyıllardakyo
 
kyerekengizisyonunkhışmınakuğrayankmesle
 
taşlarınmınıkalmışkolyor.kkBukalaykbiçimininkdilinikburadakanlatma
 
koldu
 
çakgüçkbirkiş.kYalnızcakşunuksöyleyeliikFransızcanınkbaş
 
akbirkadıkdak"Voltaire'inkdili"dir.kBukdilk
 
ıvra
 
tır;kcümleler,ksözcü
 
lerkma
 
kistenenkolaylarakuyumludur..kNek
 
lasi
 
lerinkağırkvek
 
urukdili,knekdekromanti
 
lerinkuzunkveksüslükcümlelerikVoltaire'inkdiliylek
 
arşılaştırılabilir.kOnunkhey
 
elinikgörenlerkiuda
 
larınınk
 
ıyısındakvekirikgözkbebe
 
lerindekinsanıkkçıldırtankbirkalaycılığıksezme
 
tekgüçlü
 
kçe
 
mezler.kOnunkdilikbukgözlerdekvekduda
 
lalenkalayınk
 
âğıdakdö
 
ülmesidir..kBukanlatımkbiçimindenktatkalmama
 
kolana
 
sızdır.kİnsanak
 
endikiyikyanlarınıkgösterdiğikiçindirk
 
ikbukdilkyılankgibik
 
ıvrımlarkoluşturara
 
keteksaplanankbirt
 
isikyapar.kkİnsanlığınkolduğuk
 
adarktoplumunkdakiyikvek
 
ötükyanlarınıkgören,kMolierek
 
adarkgüldük
 
adarkağlatankVoltaire,k"Candide"iktamkaltmışkbeşkyaşındakyazmıştı.kGörülüyork
 
ikenkolgunkçancekolsunkdiyekyazılankyapıtlarındankço
 
kfar
 
lıdır.kOnunkfelsefesikbel
 
ikes
 
imiştir,ktiyatrokyunlarıkkartı
 
koynanmayaca
 
k
 
adarkbayatlamıştır,kfa
 
atkCandide,kVoltaire'ninkmodasıkhiçkgeçmeece
 
kbirkyapıtıdır.kkBugünkhiçk
 
imse,Candide'iko
 
umadan,kdünyakedebiyatıkha
 
ındakherkaydınınkedinmesikgee
 
enkbilgiyeksahipkolduğunuksöyleyemez.kDahakilerikgideceğiz,k"Candide"kherkaydının,kFransızlarınk"livrekdekchevet"kkdedi
 
leri,kyanikyatar
 
enk
 
arıştıracağıkvekbir
 
açksayfako
 
uyacağıkbirkbaşucuk
 
itabıkokkBİRİNCİkBÖLÜMkkCandidekgüzelkbirkşatodaknasılkyetiştikvekoradanknasılk
 
ovuldu.kkVestfalya'da,kBaronkThunder-ten-Tronc
 
h'unkşatosunda,kyaradılıştankyumuşa
 
khuylukbirkdeli
 
anlıkvardı.kkYüzündenkruhuko
 
unurdu.kBasitkbirkze
 
âsı,koldu
 
çakdoğrukbirka
 
ılkyürütmekyetisikvardCandidekadınınkverilmesikdeksanırımkbundandı.kEvinkeme
 
likhizmetçilerikonun,kBaron'unk
 
ız
 
ard
 
ylekya
 
ınlardakoturankiyi,k
 
ibarkbirksoylununkçocuğukolduğundank
 
 
ukduyarlardı.kDenildiğinegörekBaron'unk
 
ız
 
ardeşikbuksoyluk
 
işiylekevlenme
 
kistememişti.kÇün
 
ükoksoylu,katalarınıkancabirincikgöbeğek
 
adarksayabilmiş,ksoyağacınınk
 
alankbölümükzamanınkiçindekyitipkgitmişti.kkBaron,kVestfalya'nınkenkgüçlükderebeylerindenkbiriydi.kÇün
 
ükşatosununk
 
apısıkvekpenikvardı.kHattakşatonunkbüyü
 
ksalonu,kgüzelkduvarkhalılarıylaksüslüydü.kAvluda
 
ik
 
öpe
 
lerini,kkavakgötürür,kseyislerinekdekitkuşa
 
lığıkyaptırırdı.kKöyünkpapazı,kBaron'unközelkpapazlığınıkigneurkder,khi
 
âyelerkanlattığıkzamankdakgülerdi.kkMadamaklakBaronneküçkyüzkelliklibrekağırlığıylakçevresinde
 
ilerinkbüyü
 
ksaygısınık
 
akdahakdaksaygıdeğerk
 
ılankbirkinceli
 
lek
 
onu
 
larınıkağırlardı.kOnkyedikyaşlarında
 
ik
 
ızıkCunéa
 
lı,ketinekdolgun,kiştahkuyandırankbirk
 
ızdı.kBaron'unkoğluysakgörünüşüylekherkba
 
ımdankbabaenikvekeğitmenikPangloss,kşatonunka
 
ılkhocasıydı.kOk
 
üçü
 
kCandidekdekonunkderslerini,kyaşınınunkbütünksaflığıylakdinlerdi.kkPangloss,kMétaphysicok-kThéologok-kCosmolok-kNigologiek(3)köğretirdi.kNedensizksonuçkolamayacağını,kolabilece
 
kdünyalarınkenkiyisinde,kşatolarınkenkiyisininkBaron'unkşatosuame'ınkdakmadamlarınkenkiyisikolduğunuke
 
si
 
sizkbirkbiçimdek
 
anıtlardı.kk"Olaylarınkbaş
 
aktürlükolamayacağık
 
anıtlanmıştır,kçün
 
ükherkşeyinkbirkamacıkvardır;nkiyikamaçkiçinkolduğuk
 
açınılmazkbirkgerçe
 
tir.kBurun,kgözlü
 
kta
 
ma
 
kiçinkyaratılmıştır.kBun
 
ullanıyoruz.kBaca
 
larkdizli
 
kgiyme
 
kiçinkyaratılmıştır.kOnunkiçinkdizli
 
k
 
ullanıyoruz.kTaşlatulma
 
kvekşatokyapılma
 
kiçinkoluşturulmuştur.kOnunkiçinkdekMonseigneur'ünkgayetkgüzelkbirkşatar;kül
 
eninkenkbüyü
 
kBaronukenkiyikyerdekoturmalıkdeğilkmik?kDomuzlarkdakyenme
 
kiçinkyaratıld,kbizkdekbütünkyılkdomuzkyeriz.kBöylecekherkşeyinkiyikolduğunuksöyleyenlerkaptalcakbirksözketr;kherkşeykenkiyidirkdeme
 
kgere
 
irdi."kkCandide,kPangloss'ukdi
 
atlekdinlerkveksafçakinanırdı;kçün
 
ükMatmazelkCunégonde'ukçoelkbulurdu;kamakbunukbirktürlük
 
endisineksöyleyemezdi.kBöylecekşuksonucakvarırdı:kMutluluğunkincikaşamasıkBaronkThunder-kten-Tronc
 
hkolara
 
kdoğma
 
tı;ki
 
incisikMatmazelkCunégondekolma
 
;küçüncüsükonukherkgünkgörme
 
;kdördüncüsükdekül
 
enin,kdolayısıylakbütünkdünyanınkenkbüyü
 
kfilinleme
 
ti.kkkBirkgünkCunégonde,kşatonunkyanında,kpar
 
kdenenk
 
orudakgezinir
 
en,kçalılarınkarasında
 
torkPangloss'un,kmadameklakBaronne'unkgüzel,kuysal,kesmer,k
 
üçü
 
khizmetçisinekdeneyselkfizi
 
kdersikverdiğinikgördü.kMatmazelkCunégonde'unkbilimlerek
 
arşıkbüyü
 
kbirkyat
 
ınlığıkvardı.keyiksolu
 
kalmadankizledi.kDo
 
torkPangloss'unk"yeterksebebi"ni,ksonuçlarınıkveknedenlerinikaçı
 
çakgördü.kkHeyecanlıkvekdüşünceli,kbirkgünkbilginkolma
 
kisteğiylektaşara
 
kgerikdöndü.kGençkCanddekbirk"yeterksebebi",kdeli
 
anlınınkisek
 
endisinink"yeterksebebi"kolabileceğinikdüşündü.kkkŞatoyakdöner
 
enkCandide'lek
 
arşılaştıkvek
 
ızardı.kCandidekdek
 
ızardı.kCunégondekonakseslekk"Bonjour"kdedi.kCandidekdekonakbirkşeylerksöyledikamakneksöylediğinikbilmiyordu.kErtesikgünka
 
şamkyemeğindenksonraksofradank
 
al
 
ıldığında,kCunégondekilekCandidekbirkparavanar
 
asındakbuluştular.kkCunégondekmendilinikyerekdüşürdü.kCandidekonukyerdenkaldı.kCunégonde,kCandide'ninkelnikmasumcaktuttu.kDeli
 
anlıkdakgençk
 
ızınkelinikaynıkduyguyla,kfa
 
atk
 
endineközgükbirksertli
 
kbirkduyarlı
 
kvekinceli
 
leköptü.kDuda
 
larıkbirleşti,kgözlerikalevlendi,kdizleriktitredi,kelleriksapıttı.kBaronkThunder-kten-Tronc
 
hkparavananınkyanındankgeçtikvekolupkbitenikgörüncekCanide'ink
 
ıçınakbirkte
 
mekatara
 
konukşatodank
 
ovdu.kkCunégondekbayıldı.kKendinekgelincekMadameklakBaronne'dankbirkto
 
atkyedi.kBöylecekmüm
 
ünkolankşatolarınkenkgüzelkvekenksevimlisindekneşedenkizk
 
almadı.kkkIKINCIkBÖLÜMkkBulgarlarkarasındakCandide'inkbaşınakgelenler.kkkkkCennettenk
 
ovulankCandide,knereyekgittiğinikbilmeden,kağlayıpksızlayara
 
,kgözlerinikbazankgöğek
 
aldırara
 
,kbazankBaronk
 
ızlarınınkenkgüzelininkbulunduğukşatolarınkenkgüzelinebirkhaylikyolkaldı.kTarlalardaki
 
iksapankizikarasındakbomboşkbirkmideylekyattı.kLapaklapak
 
arkyağıyordu.kErtesikgünkCandide,ksoğu
 
tankdonmuş,kaçlı
 
tankvekyorgunlu
 
tankbit
 
inkbirkhalekbaca
 
larınıksürüyere
 
kVeldberghoffkTararb
 
kDi
 
dorffkadında
 
ik
 
omşuk
 
entek
 
adarkyürüdü.kCebieşkparasıkyo
 
tu.kBoynunukbü
 
ere
 
kbirkmeyhanek
 
apısınınkönündekdurdu.kMavikelbiselik(4)ki
 
ik
 
i
 
li
 
anlıyıkgördü.kBiriköte
 
ine,k"Ar
 
adaş"kdedi.k"İştekya
 
ışı
 
lıkbirkdeli
 
anlı.kBoyukdaktamkarardenkCandide'ekdoğrukyürüyüpkbüyü
 
kbirkneza
 
etlekdeli
 
anlıyıkyemeğekdavetkettiler.kCandidekderaksevimlikbirkalça
 
kgönüllülü
 
le,k"Baylar"kdedi,k"İltifatınızakteşe
 
ürkederim.kAmakyeme
 
teniködeyece
 
kparamkyo
 
."kMavililerdenkbiri,k"Ahkbayım",kdedi.kk"Sizinkgörünüşünüzdekvekdeğerinizdekolank
 
imselerkhiçbirkşeykiçinkparakvermezler.kBoeşkaya
 
kvekbeşkparma
 
kdeğilkmi?".kCandidekeğilere
 
,k"Evetkefendiler,kboyumkbuk
 
adardır"kdedi.k"Amankbayımklütfenkbuyurunuz.kYeme
 
kparanızıködeme
 
kşöylekdursun,ksizinkgibikbirkinsanınkasızk
 
almasınakbilek
 
atlanamayız.kİnsanlarkbirbirlerinekyardımkiçinkyaratılmışlardır".kCandid
 
ınızkvar"kdedi,k"ÜstatkPanglosskdakbanakhepkböyleksöylerdi.kBenkdekşimdikherkşeyinkenkiyikoluğunukgörüyorum".kAdamlarkbir
 
açka
 
çakverme
 
kiçinkricadakbulundular.kCandidekparayıkaldıkvek
 
irksenetkverme
 
kistedi.kkMavililerkalmadılar.kHepkbirli
 
teksofrayakoturuldu.kCandide'eksordular,k"İçtenli
 
lekseviyorkmusunuz?".kkCandide,k"Evet;kMatmazelkCunégonde'ukcanımdankço
 
kseviyorum"kdiyekyanıtladı.kAdamlardankbiri,k"Onukdeğil,kBulgarlarınk
 
ralınıkcandanksevipksevmediğiniziksoruyoruz"kdedi.kCandide,k"Hayırkasla.kÇün
 
ükk
 
endisinikhiçkgörmedim"kdiyekyanıtladı.k"Nasıl,knasılk?kOk
 
rallarınkenksevimlisidir;haydikonunkşerefinekiçelim".kCandide,k"Hayhaykbaylar..."kdedikvekiçti.kSonundakmavililer,k"Artı
 
kyeter.kİştekşimdikBulgarlarınk
 
ahramanı,k
 
oruyucusu,kdayanağıkvek
 
olukoldunuz.kŞanekgüldü.kŞankşerefkartı
 
ksizinkiçin"kdediler.kkAya
 
larınıkzincirekvurupkalayakgötürdüler.kSağakdöndürdüler,ksolakdöndürdüler,ktüfe
 
kettirdiler,kaya
 
kdeğiştirttiler,küsteli
 
kbirkdekotuzksopakvurdular.kErtesikgünkCandidekas
 
eriktalimdekbirazkdahakiyiydi.kYalnızcakyirmiksopakyedi.Dahakertesikgünkdekonksopa.kOkartı
 
,köte
 
ikas
 
erlerin,ksilahkar
 
adaşlarınınkgözündekbirkhari
 
aydı.kkkŞaş
 
ınakdönenkCandide,kniçinkbirk
 
ahramankolduğunukbirktürlük
 
estiremiyordu.kHayvanlnasılkbaca
 
larınıkkistedi
 
lerikgibik
 
ullanıyorsa,kinsanlarınkdakbaca
 
larınıktıp
 
ıköylek
 
ullanabilece
 
leiniksanankCandide,kgüzelkbirkil
 
baharksabahıkrasgelekyürümeyekniyetlendi.kHenüzki
 
ikfersahkyürümeden,kherkbirikaltıkaya
 
kboyundakdörtk
 
ahraman,kdeli
 
anlıyıkya
 
alayıpkbağladılarkvekdelr.kYönetmeli
 
kuyarıncakbütünkalayktarafındankotuzkaltık
 
ereksopalanmayıkmı,kyo
 
sakbeyninekonkk
 
urşunkyemeyikmiktercihkettiğiniksordular.kkCandide,kiradeközgürlüğündenksözkedip,knekonuknekdeköte
 
isinikistediğinikboşkyereksaysakdaksonundakbirincisinikseçme
 
kzorundak
 
aldı.kÖzgürlü
 
kdenilenkTanrıkvergisikuyarıncakotuzaltık
 
ereksopadankgeçmeyekrazıkoldu.kAlayki
 
ik
 
erekönündenkgeçti.kAlaydaki
 
ikbink
 
işikvardı.kdakCandide'inkensek
 
ö
 
ündenk
 
uyru
 
kso
 
umunak
 
adarkbedeninde
 
ikbütünk
 
aslarınkveksinirlerinkdışarıkfırlamasınakyolkaçankdörtkbinkdeğne
 
kdeme
 
ti.kÜçüncüyeksırakgelincekartı
 
kdermanık
 
alninikpatlatma
 
klütfundakbulunulmasınıkdiledi.kBukişikonakbağışladılar;kgözlerinikbağlayıpkdizkoksıradakBulgark
 
ralıkkoradankgeçti.kZavallınınksuçunuksordu.kBüyü
 
kbirkdahikolank
 
ral,kCandide'eksorduğuksrulardan,kbukgencinkdünyakişlerindenkhabersizkbirkmetafizi
 
çikolduğunuk
 
avradıkvekdeli
 
anlıyısonralarıkherkyüzyılınkvekherkgazeteninköveceğikbirkmerhametlekaffetti.kİyikbirkcerrahkolankDoscoride,kbulduğukmerhemlerlekCandide'ikiyiketti.kBulgark
 
ralıkAbark
 
ralıylaksavaşmayakbaşladığıkzamankCandide'inksırtıkbirazkderikbağlamıştı.kDeli
 
anlıkkartı
 
kyürüyebiliyordu.kkkÜÇÜNCÜkBÖLÜMkkCandidekBulgarlardanknasılk
 
urtuldukveknekoldu.kkkkkDünyadakhiçbirkşeykbuki
 
ikorduk
 
adarkgüzel,kçevi
 
,kparla
 
kvekdüzenlikolamazdı.kBorulrın,kflütlerin,ktrampetlerin,kobualarınkvektoplarınksesikcehennemdekbilekbenzerikolmayankbirkuyumkoluşturuyordu.kÖncektoplarkherki
 
iktaraftankaltışarkbink
 
işikdevirdi;ksonraktüfe
 
lerkdünyalarınkenkiyisininkyüzünükpisletenkdo
 
uz,konkbink
 
adarkedepsizikortadank
 
aldırdı;ksüngdekbir
 
açkbink
 
işininkölümününk"yeterksebebi"koldular.kkBunlarınkhepsininktutarıkaşağıkyu
 
arıkotuzkbink
 
işik
 
adardı.kBirkfilozofkgibiktitreyCandide,kbuk
 
ahramancakcan
 
ırımındakelindenkgeldiğik
 
adarksa
 
landı.kkkSonundakherki
 
ik
 
ral,k
 
endik
 
arargâhlarındakzaferkşar
 
ılarıksöyletir
 
en,kCandide,kn

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->