Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
2Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
A deriva nacionalista en Galicia, os vellos erros e a última fronteira

A deriva nacionalista en Galicia, os vellos erros e a última fronteira

Ratings: (0)|Views: 2,131|Likes:
A deriva nacionalista en Galicia: os vellos erros e a última fronteira
Carlos Neira Cortizas

Malia ao recoñecemento de nacionalidade histórica que ostenta, Galicia sitúase a medio camiño entre as CC.AA. con maior identidade propia e as que menos. Independentemente do momento da Democracia que observemos, tras Cataluña, Euskadi e Navarra (ás que habería que engadir Canarias en razón da súa insularidade), existe un heteroxéneo segundo vagón no tren das Autonomías. Nel, xunto a Galicia, se atopan
A deriva nacionalista en Galicia: os vellos erros e a última fronteira
Carlos Neira Cortizas

Malia ao recoñecemento de nacionalidade histórica que ostenta, Galicia sitúase a medio camiño entre as CC.AA. con maior identidade propia e as que menos. Independentemente do momento da Democracia que observemos, tras Cataluña, Euskadi e Navarra (ás que habería que engadir Canarias en razón da súa insularidade), existe un heteroxéneo segundo vagón no tren das Autonomías. Nel, xunto a Galicia, se atopan

More info:

categoriesTypes, Research
Published by: Carlos Neira Cortizas on Nov 20, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See More
See less

12/04/2012

pdf

text

original

 
A deriva nacionalista en Galicia: os vellos erros e a última fronteira
Carlos Neira Cortizas
Malia ao recoñecemento de nacionalidade histórica que ostenta, Galicia sitúase a mediocamiño entre as CC.AA. con maior identidade propia e as que menos.Independentemente do momento da Democracia que observemos, tras Cataluña, Euskadi eNavarra (ás que habería que engadir Canarias en razón da súa insularidade), existe unheteroxéneo segundo vagón no tren das Autonomías. Nel, xunto a Galicia, se atopanAragón, Baleares e Cantabria -se atendemos ao número de forzas políticas propias e ao seuresultado electoral- , pero a Asturias, Andalucía, Estremadura e Aragón se atendemos áidentidade territorial subxectiva expresada pola cidadanía nos estudos sociolóxicos -aíndaque non se materialicen en forzas e votos.O caso galego sería o único, ou polo menos o que máis concordancia amosa nas últimasdécadas, entre sentimento de identidade e a presenza e o voto a forzas políticas propias.Claro está, isto prodúcese nun nivel moi inferior á das CC.AA. do vagón de cabeza e nunharealidade cambiante que a crise económica parece ter acelerado
1
.A pluralidade de graos de identidade nacional ou territorial que existe no Reino de España, eparalelamente a diversidade de preferencias sobre o grao de descentralización política eadministrativa, é máis variado do que o Estado das Autonomías do
café para todos
tenofrecido até o momento, desbordándoo en moitos sentidos.Desde a distinción constitucional das vías dos arts. 143 e 151 e o recoñecemento do réximefiscal foral, pasando por todo o controvertido desenvolvemento lexislativo e financeiroposterior, até chegar ao cuestionamento da descentralización política e administrativa queexiste hoxe nunha faixa importante da cidadanía española, todo fai pensar que o modelo doEstado autonómico fracasou. E esta é unha das compoñentes subxacentes á crise do sistemainstitucional e de partidos políticos ao que asistimos na actualidade.No caso da cidadanía galega, o sentimento identitario sitúase en 2012 no mesmo nivel queen 1981, ano das primeiras eleccións ao Parlamento de Galicia. A porcentaxe de persoasadultas que se senten só galegas ou máis galegas que españolas
2
é do 24%, cando tresdécadas antes era do 23%, apenas un punto máis de diferenza
3
.
1
Os últimos barómetros do CIS indican que parella á crise económica decorre unha demanda cidadá derecentralización e de recorte de competencias nas administracións autonómicas. Galicia estaría inserida nestacorrente xeneralizada da que só se desmarcan en principio Euskadi e Cataluña. Neste sentido demóstraseeficaz a campaña de desprestixio das CC.AA. a conta dun déficit público que pertence maioritariamente aoEstado central.
2
Sigo a L
AGO
P
EÑAS
,
 
I.
Cleavages y umbrales, las consecuencias políticas de los sistemas electorales autonómicos
 (2002). Utilizo este indicador de sentimento diferencial galego por ser o que presenta unha serie máis longa dedatos, dado que a dispoñibilidade dos outros dous indicadores que o CIS usa de forma regular é menor:
 
 
Pero este indicador subxectivo de identidade diferencial galega non permaneceu constante.Creceu desde o inicio da Autonomía até un momento situado entre 1993 e 1998, candoacadou máximos de arredor do 38-39%. A partir de entón descendeu sen interrupción atéaproximadamente o ano 2009, parecendo terse estabilizado até hoxe.
Desde hai uns anos o CIS inclúe
nalgún dos seus estudos en Galicia a pregunta ‘Considérase Vostedenacionalista galego’, con posibilidade dicotómica de resposta. De 2005 a 2012 a porcentaxe de quen
responden si a esa pregunta varía entre o 28,2% e o 22,8%, con tendencia descendente aínda que irregular.Máis clásica nos estudos do CIS desde 1997 é a autolocalización nunha escala de nacionalismo galego. Porén,as porcentaxes resultantes de agrupar os valores máis elevados da escala son extremadamente variables, enon as considero tan fiables como as dúas posibilidades anteriores.No mundo nacionalista soe preferirse o indicador dicotómico porque a diferenza dos restantes reflicte aexistencia de moitos nacionalistas galegos á dereita do centro. O problema radica en que moitos desesnacionalistas, cando se sitúan nunha escala que mide o grao de nacionalismo, optan por posición intermedias,ao punto de que nesas posicións moderadas ou máis galeguistas que nacionalistas a proporción de nonnacionalistas iguala á da media da poboación, o que quere dicir que o electorado aí situado non é diferente doelector medio.
3
Nos 31 anos transcorridos a poboación adulta galega e residente pasou de 1,9 a 2,3 millóns de persoas, e ocenso electoral renovouse en aproximadamente 1 millón de persoas, practicamente o 50%, por efecto docrecemento vexetativo e sen ter en conta os saldos migratorios.
051015202530354045
        1        9        8        0        1        9        8        5        1        9        9        0        1        9        9        5        2        0        0        0        2        0        0        5        2        0        1        0        2        0        1        5
   %    d   o   c   e   n   s   o   e    l   e   c   t   o   r   a    l
Ano do estudo
Sentimento diferencial galego 1981-2012
Fonte: Elaboración propia sobre datos de Lago Peñas, I. (2002) e CIS, CIRES, DATA
Só galego ou máis galego que español
 
Existiu por tanto un crecemento do sentimento de identidade diferencial:a)
 
Durante cando menos as tres ou catro primeiras lexislaturas autonómicas, de xeitoparello ao proceso de crecemento e consolidación do aparato institucional daAutonomía galega e á asunción de novas competencias
4
.b)
 
Durante a incorporación ao censo electoral das persoas nadas no tramo final daDitadura e durante a chamada Transición
5
.c)
 
Durante o proceso continuo de desgaste electoral do PSOE no Estado entre 1982 e2000, e en paralelo tamén ao crecemento de IU
6
.d)
 
Durante a existencia dunha oferta política plural de partidos de ámbito non estatal(PANEs)
7
ou nacionalistas, durante a breve vida da centrodereitista Coalición Galegae antes de producirse a unificación de practicamente todo o nacionalismo galego(fundamentalmente de esquerdas) no BNG.Como se traduciu en Galicia este sentimento identitario diferencial nos resultados electoraisdos PANEs?
8
Se ben en gran medida a evolución corre parella, existen algunhas diferenzasque me interesa pór de relevo:
4
Queda ben reflectida a importancia deste proceso se o medimos pola evolución do orzamento agregado daXunta de Galicia durante ese período.
5
Son varias e do meu punto de vista autorizadas as voces que na última década sinalaron unha fortecompoñente xeracional na evolución do nacionalismo galego na súa etapa moderna. Foi esta unha ideaempregada durante o liderado de Anxo Quintana para evidenciar o relevo dunha xeración á fronte do BNG. Oresultado da AGE o 21-O e o renovado liderado de Xosé Manuel Beiras amosa que en grande medida a ideasegue moi presente e sen solución de continuidade. A constatación de que o nacionalismo deixara de ser aprimeira forza entre a mocidade, como o fora nos últimos 90, é outro fenómeno que apunta no mesmosentido.
6
A análise da volatilidade electoral e as transferencias de voto evidenciadas polas enquisas electorais poñende manifesto a interrelación estreita e a proximidade entre os votantes do PSOE e do BNG, unha vez que enGalicia IU foi até este ano unha forza extraparlamentaria. Durante 20 anos, desde 1989 até 2009 os retrocesoselectorais do PSOE en todas as eleccións acompañábanse dun avance electoral do BNG, e viceversa (con só aexcepción das municipais e 2003, posteriores ao desastre do Prestige, en que avanzaron ambos). Desde 2009en todas as eleccións celebradas (unha de cada tipo) tanto PSOE como BNG recuaron ao mesmo tempo, o queexplica o espazo aberto para a aparición en 2012 dunha nova forza parlamentaria na esquerda como é a AGE.
7
Contabilizo dentro deste grupo a metade dos votos obtidos polas coalicións formadas por EU-UG en 1993 eEU-Anova en 2012, ámbalas dúas constituídas formalmente ao 50% por unha forza de carácter estatal (IU nosdous casos) e outra de carácter galego (UG e Anova, respectivamente).
8
A comparación establécese entre unha magnitude censual e outra calculada sobre o voto emitido, o queequivale a supor que o electorado abstencionista posúe características idénticas ás reflectidas polos votantes,nomeadamente no que á cuestión nacional se refire.

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->