Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
91Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Sejarah Tingkatan 2 Bab 5 – Kekayaan Ekonomi Sabah Menarik Minat ‘syarikat Borneo Utara British’ (Sbub)

Sejarah Tingkatan 2 Bab 5 – Kekayaan Ekonomi Sabah Menarik Minat ‘syarikat Borneo Utara British’ (Sbub)

Ratings:

4.71

(17)
|Views: 37,130|Likes:

More info:

categoriesTypes, Research, History
Published by: Jeyabarath Jeyamohan on Jan 27, 2009
Copyright:Traditional Copyright: All rights reserved

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, DOC, TXT or read online from Scribd
See More
See less

04/23/2014

pdf

text

original

 
BAB 5 – KEKAYAAN EKONOMI SABAHMENARIK MINAT ‘SYARIKAT BORNEOUTARA BRITISH’ (SBUB)
Sabah di bawah pengaruh KesultananBrunei dan Kesultanan Sulu
Sabah menjadi tumpuan pedagang Baratkerana kedudukannya strategik dan kayadengan hasil bumi
5.1 SBUB Bertapak Di Sabah
( Teks m/s: 102-104)
Sabah menarik perhatian pelabur-pelaburBarat kerana potensi ekonomi
antaranya kuasa Amerika Syarikat, Britain,Belanda dan Sepanyol
syarikat-syarikat asing mula bertapak diSabah
Amerika Syarikat
tahun 1865 Sultan Brunei beri konsesi tanahdi Sabah kepada wakil Amerika Syarikatiaitu W. L. Moses
tempoh sewaan selama 10 tahun
Moses menjual konsesi kepada
The American Trading Company 
diketuai oleh J.W. Torrey dan T. B. Harris
 Torrey gagal menanam kopi dan tebu diKimanis
 Torrey menjual haknya kepada VonOverbeck
Britain
Von Overbeck menghadapi masalahkewangan
 Tahun 1877 Overbeck meminjam wangdaripada syarikat Alfred Dent dan EdwardDent
Gabenor Labuan iaitu W. H. Treacherbersetuju membantu Overbeckmemperbaharui tempoh pajakan daripadaSultan Brunei dengan syarat syarikat yangditubuhkan diletakkan di bawah kekuasaanBritish
 Tahun 1877 Sultan Brunei iaitu Sultan AbdulMu’mein perbaharui pajakan denganOverbeck dan Dent melalui perjanjian
Sultan Brunei serahkan tanah antara TelukKimanis dan Sungai Sibuku
1878 Overbeck dan Dent menandatanganiperjanjian dengan Sultan Jamalul Alam(Kesultanan Sulu)
Sultan Sulu serahkan kawasan dari SungaiPandasan hingga ke Sungai Sibuku
 Tahun 1880 Overbeck menjual semuahaknya kepada Alfred dan Edward Dent
Dent tubuhkan Persatuan Sementara BorneoUtara British Berhad
Saham syarikat dijual kepada rakyat Britishbagi menambah modal perniagaan
Persatuan berusaha mendapatkan PiagamDiraja daripada kerajaan British untukmengukuhkan kedudukan dan memajukanperniagaan
November 1881 kerajaan Britishmenganugerahkan piagam kepadaPersatuan Sementara Borneo Utara BritishBerhad
 Tahun 1882 syarikat itu dinamakan SyarikatBorneo Utara British (SBUB)
Kesan Pemberian Piagam Diraja BritishKepada SBUB
SBUB berkuasa mentadbir Sabah
Presiden pertama ialah Sir Rutherford Alcock
Pengarah urusannya ialah Alfred Dent
Brtish dapat memperluaskan pengaruh danmenghalang kuasa Barat lain bertapak diSabah
 Tahun 1888 SBUB menandatanganiPerjanjian Perlindungan Borneo Utara yangmenjadikan Sabah negeri naungan British
British bertanggungjawab dalam hal ehwalluar Sabah
Syarat-Syarat Pemberian Piagam KepadaPersatuan Sementara Borneo UtaraBritish Berhad
SBUB tidak boleh menyerahkan wilayahSabah kepada sesiapa tanpa persetujuankerajaan British
SBUB mesti melantik pentadbir daripadapegawai yang diakui kerajaan British
SBUB perlu memelihara agama, adat resamdan undang-undang penduduk tempatan
SBUB hendaklah mentadbir Sabah denganadil dan saksama
SBUB mesti menerima nasihat daripadakerajaan British
5.2 SBUB Mengukuhkan Kuasa Di Sabah
 (Teks m/s: 105-108)
pemerintahan SBUB diketuai oleh gabenorW.H.Treacher
gabenor dilantik oleh pengarah syarikatdengan persetujuan kerajaan British
gabenor dibantu majlis Penasihat yangditubuhkan tahun 1883
ahli majlis ialah Setiausaha Kerajaan,Bendahari dan Ketua Pasukan Keselamatan
pusat pentadbirannya di Sandakan
SBUB menubuhkan jabatan kerajaan untukmelicinkan pentadbiran
Cara SBUB Mengukuhkan Kuasa danMelicinkan Pentadbiran Sabah
(i)Menubuhkan Jabatan Kerajaan DalamPentadbiran
-
antaranya Jabatan Pos, Jabatan Buruh, Jabatan Polis, Jabatan Kewangan dan Jabatan Tanah dan Ukur
-
mempunyai Pegawai Daerah, Ketua AnakNegeri (digelar Orang kaya-Kaya – O.K.K. )dan Ketua Kampung
(ii)Membahagikan Sabah KepadaBeberapa Residensi / Daerah Kampung
a)Peringkat Residensi 
1
 
pada peringkat awal Sabah dibahagi kepadadua residensi iaitu Residensi Pantai Baratdan Residensi Pantai Timur
tahun 1935 terdapat empat residensi iaituResidensi Pantai Barat, Residensi Sandakan,Residensi Tawau dan Residensi Pedalaman
setiap residensi diketuai seorang Residenb)Peringkat Daerah
Setiap residensi pula dibahagi kepadabeberapa daerah yang diketuai olehPegawai Daerah (berbangsa Eropah)
 Terdapat sepuluh daerah iaitu daerahAlcock, Daerah Dewhurst, Daerah Keppel,Daerah Martin, Daerah Myburgh, DaerahDent, Daerah Clarke, Daerah Cunliffe,Daerah Mayne dan Daerah Elphinstone
 Tahun 1915 jawatan Timbalan PenolongPegawai Daerah diperkenalkan dandisandang oleh penduduk tempatan
Ketua Anak Negeri (Orang Kaya-Kaya O.K.K.) tugasnya membantu Pegawai daerahdalam pentadbiran
Diberi surat kuasa yang membolehkanmereka menguruskan hal-hal berkaitanmasyarakat tempatanc)Peringkat Kampung
SBUB melantik Ketua Kampung yang digelarOrang Tua
SBUB mengekalkan penglibatan peribumidalam pentadbiran kerana merekamemahami adat dan budaya masyarakattempatan
SBUB tidak mempu menggaji ramai pegawaiEropah kerana menghadapi masalahkewangan
(iii)Melaksanakan Undang-Undang Baradan Tempatan
tujuan untuk menjaga keamanan negeri
tahun 1900 diwujudkan Mahkamah Majistretdan Mahkamah Anak Negeri di Jesseltona)Mahkamah Majistret
-
dihakimi Pegawai Daerah
-
mengendalikan kes-kes berat seperti kesbunuh, culik dan rompakanb)Mahkamah Anak Negeri 
-
hakim dilantik dari kalangan Ketua AnakNegeri yang arif dalam bidang agama Islamdan adat
-
mengendalikan kes-kes peribumi berkaitanundang-undang Islam dan adat
Organisasi Pentadbiran SBUB
Lembaga Pengarah
di London
Gabenor
di Sabah yang dinasihati olehMajlis Penasihat
Setiausaha Kerajaan
yangbertanggungjawab kepada;
- Ketua-Ketua Jabatan
(Pos, Buruh, Polis,Kewangan, Jabatan Tanah dan Ukur)-
Residen
yang merupakan ketua pentadbir diperingkat residensi-
Pegawai Daerah
merupakan ketua pentadbirdi peringkat daerah- tugasnya sebagai majistret, pemungut cukai,bendahari daerah dan pegawai buruh
Ketua Anak Negeri
pula tugasnyamenjaga keamanan, menguruskanpembahagian tanah, mengutip cukai danmemajukan pertanian
Ketua Kampung
pula tugasnyamenguruskan hal ehwal kampung, menjagakeamanan, membantu memajukanperdagangan, melaporkan kepada PegawaiDaerah tentang kes-kes kecurian, wabakpenyakit dan menjaga keselamatankampung
5.3 SBUB Mengeksploitasi Hasil BumiSabah
(Teks m/s: 109-114)
matlamat SBUB menguasai Sabah adalahuntuk membolot kekayaan ekonomi Sabah
SBUB mengeksploitasi kekayaan Sabahseperti hasil-hasil tradisional, hasil pertaniandagangan, pembalakan dan perlombongan(i)Hasil-Hasil Tradisional Sabah
SBUB memaksa penduduk tempatanmenambah hasil keluaran tradisional
Hasil jualan penduduk dikenakan cukaiseperti cukai tanah, cukai kepala, lesenperahu dan senjata
 Tujuan cukai untuk mengatasi masalahkewangan SBUB
Antara hasil-hasil utama;
a) Sarang burung
eksport tradisional SBUB yangmenguntungkan
1926 nilai eksport sebanyak 125 000 dolar
kawasan utama ialah di Gua Gomantong,Gua Kuamut dan gua Magdalene
b)Pokok lanu
dikenali sebagai abaka, manila hemp atau
musa textiles
hidup meliar di kawasan pamah dan lembah
gentian pokok lanut dijemur sebelumdiproses menjadi tali kapal
di eksport ke Eropah
c)Rotan
di eksport dalam bentuk perabot, tikar dantongkat
d)Pokok sagu / rumbia
merupakan tanaman tradisional Sabah
hidup subur di kawasan berpaya di muarasungai
harga sagu sangat mahal di pasaran dunia
SBUB menggalakkan rakyat Sabahmengusahakannya secara komersial
Sagu mentah dieksport ke Singapura danEropah
1888 nilai eksport sagu Sabah sebanyak 93433 dolar
e)Hasil lau
2
 
seperti mutiara, trepang dan sirip ikan yu
diusahakan oleh masyarakat Bajau
dieksport ke China(ii)Hasil Pertanian Dagangan
SBUB mengusahakan tanaman baru sepertigetah dan tembakau
Sabah mempunyai tanah luas dan subur
a)Tembakau
tanaman dagangan yang penting
tembakau Sabah diiktiraf terbaik di dunia
daun tembakau digunakan untukmenghasilkan cerut
mendapat pasaran tinggi di Belanda danAmerika Syarikat
SBUB mengecualikan cukai eksport kepadapeladang tembakau bertujuanmenggalakkan tanaman tembakau
 Tahun 1890 terdapat 61 buah ladangtembakau di Sabah
1902 hasil eksport tembakau Sabah bernilailebih 2 juta dolar
Kawasan utama penanaman ialah di PulauBanggi, Teluk Marudu, Lahad Datu, Tawaudan Sandakan
b)Getah
ladang-ladang getah dibuka di Beauford, Jesselton dan Tenom
berkembang akibat pembinaan landasankereta api
SBUB memberi 4% dividen kepadapengusaha getah bertujuan menggalakkanpenanamannya
SBUB juga memberi pengecualian cukaieksport selama 50 tahun kepada pengusahagetah
Buruh ladang getah dibawa masuk dariChina dan Jawa
Getah menjadi hasil eksport utama SBUB(iii)Pembalakan
SBUB menguasai hasil balak Sabah
Kaya dengan sumber balak seperti seraya,ramin, kapur, belian dan meranti
Kawasan pembalakan utama di Sandakan,Lahad Datu dan Tawau
 Tahun 1898 kilang memproses kayu balakkepunyaan SBUB dibina
Buruh dibawa masuk dari Filipina danIndonesia
Hasil kayu balak dieksport ke China,Singapura, Britain dan Australia melaluipelabuhan Sandakan(iv)Perlombongan
SBUB giatkan perlombongan Sabah sepertiemas, arang batu dan mangan
a)Emas
tahun 1886 diusahakan oleh Orang Cina diSungai Segama
b)Arang batu
dilombong di Silimpopon dan Labuan
Silimpopon mempunyai longgokan arangbatu terbesar Asia Tenggara
diusahakan oleh
Syarikat Cowie HarbouCoalc)Mangan
diusahakan di Teluk Marudu oleh SyarikatBritish Borneo Exploration
dieksport ke Britain
5.4 Perubahan Sosial SBUB Di Sabah
(Teksm/s: 115-120)
SBUB membangunkan kemudahan asasseperti landasan kereta api jalan raya,sekolah, hospital dan telegraf 
tujuannya untuk kepentingan dankeuntungan SBUB(i)Landasan kereta api 
1896 landasan kereta api pertama dariWeston ke Beauford sepanjang 32 km
1904 dibina landasan dari Jesselton yangdikenali sebagai North Borneo Railway
1905 landasan disambung dari Beauford ke Jesselton dan dari Tenom ke Malalap
tujuannya untuk memudahkan SBUBmengangkut hasil keluaran di bahagianpedalaman ke pelabuhan(ii)Jalan raya
SBUB menumpukan pembinaan jalan raya dibandar-bandar besar seperti Jesselton,Sandakan, Lahad Datu, Kudat dan Tawau
tujuannya untuk menghubungkan kawasankegiatan ekonomi dengan bandar danpelabuhan
1930-an perhentian motokar dan bas dibinadi Kota Kinabalu(iii)Pengangkutan air
1890 Syarikat Perkapalan Straits Steamshipmemulakan perkhidmatan
tujuannya untuk mengangkut penumpangdan barangan(iv)Pendidikan
SBUB kurang memberi perhatian
SBUB hanya menyediakan pendidikan diperingkat rendah kerana kekurangan wang
SBUB anggap bidang pendidikan tidakmenguntungkan
Kebanyakan sekolah dibina oleh mubalighKristian bagi tujuan menyebarkan agamaKristian
antara sekolah yang wujud ialah SekolahInggeris, Sekolah Melayu dan Sekolah Cina
a)Sekolah Inggeris
1883 sekolah Inggeris pertama iaitu InstitutByron dibina di Sandakan oleh mubalighRoman Katolik
tahun 1887 Sekolah St. Mary ditubuhkan diSandakan
1909 Jabatan Pelajaran ditubuhkan untukmenguruskan sekolah-sekolah di Sabah
3

Activity (91)

You've already reviewed this. Edit your review.
Eqhwan Erfan liked this
1 thousand reads
1 hundred reads
Fadzliana Majid liked this
Thanusha Sha added this note|
bagus
nydakmar82 liked this
Daniel Zellion liked this
黄燕清 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->