Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Η Πλατωνική Αλληγορία του Σπηλαίου.pdf

Η Πλατωνική Αλληγορία του Σπηλαίου.pdf

Ratings: (0)|Views: 10 |Likes:
Published by Ioannis Kanlis

More info:

Published by: Ioannis Kanlis on Nov 26, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/31/2013

pdf

text

original

 
 
Η
 
Πλατωνική
 
Αλληγορία
 
του
 
Σπηλαίου
:
Μια
 
Μεταμοντέρνα
 
Οπτική
BYDR. STANLEY SFEKAS
Presented to Phoenix Rising Academy ConferenceUniversity of Indianapolis Athens Campus
Είναι
 
γενικά
 
αποδεκτό
 
ότι
 
η
 
πιο
 
διάσημη
 
αλληγορία
 
στη
 
Δυτική
 
σκέψη
 
είναι
 
η
 
Πλατωνική Αλληγορία
 
του
 
Σπηλαίου
,
στην
 
αρχή
 
του
7
ου
 
τόμου
 
της
 
Πολιτείας.Τώρα
,
λέει
 
ο
 
Σωκράτης
 
καθώς
 
παρουσιάζει
 
την
 
αλληγορία
,
φανταστείτε
 
ότι
 
η
 
ανθρωπότητα
 
ζει
 
σε
 
μια
 
 υπόγεια
 
σπηλιά
 
που
 
έχει
 
μεγάλη είσοδο από την οποίαμπαίνει φως. Βαθιά
 
μέσα
 
στο
 
σπήλαιο
 
βρίσκονται
 
άνθρωποι
,
οι
 
οποίοι
 
βλέπουν
 
προς
 
το
 
εσωτερικό
 
τοίχωμα
 
του
 
Σπηλαίου
,
αλυσοδεμένοι
 
από
 
το
 
λαιμό και τα πόδια ώστε να μην μπορούν να κινηθούν. Δεν
 
έχουν
 
δει
 
ποτέ
 
το
 
φως
 
ημέρας
 
ή
 
τον
 
ήλιο
 
έξω
 
από
 
τη
 
σπηλιά. Πίσω
 
από
 
τους
 
φυλακισμένους
 
καίει
 
μια
 
φωτιά
,
και
 
ανάμεσα
 
από
 
τους
 
φυλακισμένους
 
και
 
τη
 
φωτιά
 
 υπάρχει
 
ένα
 
 υπερυψωμένο
 
πέρασμα στο οποίο είναιχτισμένο ένα χαμηλό τοιχίο, σαν αυτά που χρησιμοποιούνται στο κουκλοθέατρο για να κρύβονται οι άνθρωποι που κινούν τις μαριονέτες. Κατά
 
μήκος
 
του
 
 υπερυψωμένου
 
περάσματος
 
περπατούν
 
άνθρωποι
 
κρατώντας
 
λογής
 
λογής
 
αντικείμενα
,
τα
 
οποία
 
τα
 
κρατούν
 
με
 
τέτοιο τρόπο ώστε να εξέχουν πάνω από το τοιχίο
αγάλματα ανθρώπων,ζώων, δέντρων, κλπ. Οι
 
φυλακισμένοι
 
που
 
βλέπουν
 
προς
 
το
 
εσωτερικό
 
τοίχωμα
 
δεν
 
βλέπουν
 
ο
 
ένας
 
τον
 
άλλον
,
ούτε
 
τον
 
τοίχο
 
πίσω
 
τους
 
από
 
τον
 
οποίο περνούν τααντικείμενα
βλέπουν μονάχα τις σκιές που προβάλλουν αυτά τα αντικείμενα στοτοίχωμα της σπηλιάς.Οι
 
φυλακισμένοι
 
ζουν
 
όλη
 
τους
 
τη
 
ζωή
 
βλέποντας
 
μόνο
 
τις
 
σκιές
 
της
 
πραγματικότητας
,
και
 
οι
 
φωνές
 
που
 
ακούν
 
είναι
 
μόνο
 
η
 
αντήχηση μέσα στο σπήλαιο.Αλλά
 
οι
 
φυλακισμένοι
 
εμμένουν
 
στις
 
οικείες
 
σκιές
 
και
 
στα
 
πάθη
 
και
 
τις
 
προκαταλήψεις
 
τους
,
και
 
αν
 
τους
 
ελευθέρωναν και μπορούσαν να κυκλοφορήσουνκαι να δουν την πραγματικότητα που δημιουργεί τις σκιές, θα τυφλώνονταν από τοφως της φωτιάς. Και
 
θα
 
θύμωναν
,
και
 
θα
 
προτιμούσαν
 
 να
 
επιστρέψουν
 
στον
 
κόσμο
 
των
 
σκιών
 
τους
.
Αλλά
 
αν
 
ένας
 
από
 
τους
 
φυλακισμένους
 
ελευθερωνόταν
 
και
 
γυρνούσε
 
 να
 
δει
,
στο
 
φως
 
της
 
φωτιάς
,
το
 
σπήλαιο
 
και
 
τους
 
 υπόλοιπους φυλακισμένους, και το πέρασμα, και αντότε τον έσερναν έξω από τη σπηλιά, επάνω, στο φως του ήλιου, θα έβλεπε ταπράγματα αυτού του κόσμου όπως είναι στην πραγματικότητα, και στο τέλος θαέβλεπε τον ίδιο τον ήλιο. Τι
 
θα
 
πίστευε
 
τότε
 
αυτός
 
ο
 
άνθρωπος
 
για
 
τη
 
ζωή
 
μέσα
 
στη
 
σπηλιά
 
και
 
για
 
το
 
τι
 
γνωρίζουν
 
οι
 
άνθρωποι
 
που
 
βρίσκονται
 
εκεί για τηνπραγματικότητα και την ηθική; Και
 
αν
 
ξανακατέβαινε
 
μέσα
 
στο
 
σπήλαιο
,
δεν
 
θα
 
δυσκολευόταν
 
πολύ
 
 να
 
ξανασυνηθίσει
 
στο
 
σκοτάδι; Ώστε
 
 να
 
μην
 
ανταγωνίζεται
 
αυτούς
 
που
 
δεν
 
έφυγαν
 
ποτέ
 
από
 
τη
 
σπηλιά; Δεν
 
θα
 
γινόταν
 
 υποκείμενο
 
γελοιοποίησης
,
περιφρόνησης
,
ίσως
 
και
 
σωματικής
 
επίθεσης
 
από
 
τους
 
άλλους;Από τις πολλές αλληγορίες στην Δυτική Ιστορία των ιδεών, η αλληγορία τουΣπηλαίου είναι αυτή στην οποία βρίσκουμε τις συχνότερες αναφορές. Αλλά τι είναιμια αλληγορία; Μια αλληγορία είναι ένα είδος
 
ιστορίας στην οποία αυτό πουπραγματεύεται, συγκρίνεται με κάτι άλλο που του μοιάζει, αλλά το τι ακριβώς είναιαυτό το κάτι άλλο, δεν αναφέρεται. Άρα μια αλληγορία ορίζεται ως ατελήςπαρομοίωση
ο αναγνώστης πρέπει να συμπληρώσει αυτό «που μοιάζει» με τα
 
γεγονότα που αφηγείται η ιστορία. Με τι, άρα, να συγκρίνουμε την αλληγορία του
 
σπηλαίου; Οι άνθρωποι στο σπήλαιο ζουν τις ζωές τους στο ημίφως, αλυσοδεμένοιαπό το λαιμό και τα πόδια, αδυνατούν να γυρίσουν να δουν τι βρίσκεται πίσω τους,και ποτέ δεν μαθαίνουν ότι αυτό που βλέπουν στο τοίχωμα του σπηλαίου είναι μόνοσκιές. Είναι
 
σκλαβωμένοι
,
αλλά
 
δεν
 
το
 
ξέρουν
.
Αγνοούν
 
τον
 
εαυτό
 
τους
 
και
 
την
 
πραγματικότητα
.
Με ποιους μπορούν να συγκριθούν;Από την εποχή του Πλάτωνα, ιστορικά κάθε γενιά έχει τανταλιστεί από αυτό τοερώτημα, πως συγκρίνεται η Αλληγορία του Σπηλαίου με την εποχή μας, με την δικήμας κοινωνία; Με ποια στοιχεία της δικής μας ζωής μπορεί να συγκριθεί το Σπήλαιο;Το ερώτημα δελεάζει κι εμάς: Τι σχέση έχει η Αλληγορία του Σπηλαίου για τοντωρινό μας κόσμο; Με ποια στοιχεία της δικής μας ζωής μπορεί να συγκριθεί; Οιακόλουθες γενικές και ευρείες ερμηνείες της αλληγορίας εμφανίζονται εδώ καιπολλές γενεές, και εξακολουθούν να είναι σχετικές και συγκινητικές για πολλούςανθρώπους και στις μέρες μας.Για όλες τις γενεές, καθ’όλη τη διάρκεια της ιστορίας, αποτελεί αλληγορία ύπνου καιαφύπνισης, του χρόνου που κοιμόμαστε στο σκοτάδι του σπηλαίου, και της ανάγκηςτης αφύπνισης με μια καθαρή οπτική του κόσμου. Αποτέλεσε αλληγορία της ανάγκηςγια αναγέννηση, της ανάδυσης μέσα από το σκοτάδι της διαφθοράς στο φως τηςαλήθειας και της ηθικής. Είναι εκπαιδευτική αλληγορία που αναφέρεται στην ανάγκητης εποχής μας να ανελιχθεί μέσα από τα στάδια της Παιδείας, από το σκοτάδι τηςπνευματικής και ηθικής σύγχυσης στις καθημερινές του πεποιθήσεις, προς το φως τηςαληθινής γνώσης και των αληθινών αρχών. Μπορεί επίσης να θεωρηθεί θρησκευτικήαλληγορία της Χριστιανικής μεταστροφής από το σπήλαιο της εγωιστικής αγάπης καιαναζήτησης και αυταρέσκειας στην αγάπη του Θεού και την αφοσίωση στην ΑλήθειάΤου.Αλλά ίσως να υπάρχουν και ερμηνείες της αλληγορίας που να αφορούνσυγκεκριμένα τον δικό μας Μεταμοντέρνο κόσμο.
(1)
 
Η
 
Αλληγορία
 
του
 
Σπηλαίου
 
μπορεί
 
 να
 
θεωρηθεί
 
ολέθρια
 
κριτική
 
της
 
καθημερινότητας
 
μας
,
στην
 
οποία
 
οι
 
ζωές
 
μας
 
είναι
 
δεσμώτες
 
επιπολαιοτήτων
 
και
 
σκιών
,
και
 
όχι
 
ουσίας. Μια
 
καλή
 
ζωή
,
θεωρείται
 
αυτή
 
στην
 
οποία
 
ικανοποιούμε
 
τις
 
επιθυμίες μας. Δεν
 
συνειδητοποιούμε
 
ότι
 
ζούμε
 
σε
 
πλάνη
,
με
 
επιφανειακές
 
γνώσεις
,
ψεύτικα και
 
αντικρουόμενα ιδεώδη. Στις
 
ζωές
 
μας
 
κυριαρχεί
 
το
 
παιχνίδισμα
 
των
 
σκιών
 
που
 
δημιουργούν
 
οι
 
αεικίνητες
 
σκιές
 
στη
 
οθόνη
 
της
 
τηλεόρασης
 
ή του υπολογιστή. Όπως
 
είπε
 
ο
Marshal Mc Luhan,
ζούμε
 
στον
«
Πολιτισμό
 
της
 
Εικόνας
.
» Και
 
πλέον
 
δεν
 
ξέρουμε
 
ποιος
 
ελέγχει
 
τις
 
εικόνες με τις οποίες βομβαρδιζόμαστε καθημερινά.
(2)
 
Η
 
Αλληγορία
 
του
 
Σπηλαίου
 
επίσης
 
μπορεί
 
 να
 
θεωρηθεί
 
ολέθρια
 
κριτική
 
της
 
επιστήμης 
 
της
 
εποχής
 
μας
,
που
 
δίνει
 
έμφαση
 
μόνο
 
σε
 
ότι
 
μπορούν
 
 να
 
αντιληφθούν
 
οι
 
αισθήσεις μας. Και
 
η
 
Επιστήμη
 
είναι
 
αλυσοδεμένη
,
ώστε
 
βλέπει
 
μόνο
 
σκιές
.
Βασίζεται στις
 
παρατηρήσεις
 
των
 
αισθήσεων
.
Τα
 
συμπεράσματά
 
της
 
παίρνουν
 
μόνο
 
τη
 
μορφή
 
συσχετισμών των παρατηρήσεων.Δεν
 
αποτολμά
 
την
 
εξερεύνηση
 
των
 
πραγματικών
 
αιτιών
 
ή μακροπρόθεσμωνσυνεπειών. Οι
 
γνώσεις
 
του
 
εμπειρικού
 
επιστήμονα
 
είναι
 
ακολουθίες
 
αντιλήψεων
 
όπως αυτές των φυλακισμένων στη σπηλιά, οι οποίοιαντιλαμβάνονται άριστα τις ακολουθίες των σκιών στο τοίχωμα. Επίσης
 
ασκείκριτική
 
στην
 
επιστημονική
 
μας
 
τεχνολογία και βιομηχανία, που αναπτύσσεταικαι παράγει ώστε να εκπληρώσει επιπόλαιες ανάγκες, αδιαφορώντας για τιςπραγματικές μας ανάγκες ή για τα ηθικά ή περιβαλλοντικά ζητήματα.

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->