Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
3Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
KRIVIČNO-PROCESNO PRAVO

KRIVIČNO-PROCESNO PRAVO

Ratings: (0)|Views: 259 |Likes:
Published by DarkoIgnjic

More info:

Published by: DarkoIgnjic on Nov 29, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/30/2013

pdf

text

original

 
1.POJAM KRIVIČNOG POSTUPKA
Krivicno procesno pravo je grana krivicnopravnih nauka koja se odnosi na krivicni postupak.Krivicni postupak je predmet (objekat) krivicnog procesnog prava. U teoriji KPP postoji viseshvatanja o odredjivanju pojma krivicnog postupka. Za objasnjenje sustine posebno su znacajna dva pojma krivicnog postupka:
realisticki i pravni
.
-
 Realisticki
Krivični postupak posmatran u svojoj spoljnoj manifestaciji,
kao fizički fenomen
, jeste skupkrivičnoprocesnih radnji procesnih subjekata:
suda i stranaka
(tužioca i osumnjičenog, odnosnooptuženog), regulisanih procesnim propisima i upravljenih na postizanje sudske odluke. Krivični postupak je skup zakonom uređenih procesnih radnji, procesnih subjekata, koje u određenom procesnom cilju preduzimaju procesni subjekti.Izvršenjem krivičnog djela stvara se između izvršioca djela i države jedan materijalno pravni odnos.Odnos koji nastaje između osumnjičenog i države, pravni je odnos jer je regulisan pravom iustanovljava pravo i obaveze za obje strane. Materijalnopravni odnos je suštinski i konkretan, ali jehipotetičan, jer njegovo stvarno postojanje i obim tek treba da se utvrde i to se raspravljanje iutvrđivanje vrši u krivičnom postupku.Krivični procesni odnos razvija se između suda, osumnjičenog, odnosno optuženog i tužioca(procesnih subjekata): sud ima određena prava i dužnosti prema strankama, a stranke određena pravai dužnosti prema sudu i između sebe, tj. pravni odnos je trostran.Osumnjičeni ima opštu dužnost da stupi u otpočeti proces i da podnosi, trpi proces bez obaveze naneko činjenje, sem obaveze odazivanju pozivu suda, a ima i niz prava koja omogućavaju njegovuodbranu i zaštitu njegove ličnosti. Opšta dužnost tužioca je zasnivanje procesnopravnog odnosa učemu je tužilac vezan u odlučivanju u smislu da je pokretanje postupka zasnovano na načelulegaliteta ili načelu oportuniteta. Za odnos između stranaka karakteristično je da je tužilac obavezanda gonjenje vrši objektivno, čemu odgovara pravo osumnjičenog, odnosno optuženog da u protivnomtraži njegovo izuzeće.
2.CILJEVI I OPRAVDANJE KRIVIČNOG POSTUPKA
 Neposredni cilj KP je omogućavanje primjene materijalnog krivičnog prava na konkretan slučaj,tj.utvrđivanje sudskom odlukom da li je KD izvršeno, da li ga je izvršio optuženi, da li se optuženommože izreći krivična sankcija.Krivični proces pored ovog neposrednog ima i
konačan cilj
koji jeistovjetan sa sa ciljem materijalnog krivičnog prava, a sastoji se u odbrani ili obezbjeđenjudruštvenog poretka od kriminaliteta.Opravdanje KP nalazi se u činjenici da je to najsigurniji načinreagovanja na kriminalitet, jer obezbjeđuje da nevin neće biti osuđen i da kriv neće izbjeći krivičnusankciju.U KP stalno su prisutna dva suprostavljena interesa.
3.POJAM, PREDMET I DIOBA KPP
KPP je skup pravnih propisa kojima se određuju procesne radnje, njihova forma i unutrašnjavrijednost i određuju procesni subjekti kao vršioci tih radnji i njihov pravni položaj. Pojam KPPobuhvata i predmete koji se eventualno javljaju van krivnog zahtjeva, ali su predmetKPP(imovinskopravni zahtjev, prejudicijalna pitanja i troškovi postupka).
 PREDMET KPP 
jeutvrđivanje postojanja krivičnopravnog zahtjeva države u pojedinoj krivičnoj stvari pokrenutoj povodom učinjenog KD.Taj predmet okončava se donošenjem pravosnažne odluke o tojstvari.
Uobičajena dioba KPP je:
a)Redovno i vanredno KPP,b)Opšte i posebno KPP, c) Osnovno i dopunsko KPP, d) Glavno isporedno KPP,e) Trajno i privremeno KPP,f) Unutrašnje i međunarodno KPP.
 
4.IZVORI KPP
KPP nastaje normativnom aktivnošću nadležnih državni organa, u obliku zakona, drugih propisa iopštih akata.Evropski sud za ljudska prava u jednoj od svojih presuda definitivno je zauzeostanovište da i običajno pravo pedstavlja zakon u smislu EKLJP.Krivične procesnopravne norme1
 
mogu biti sadržane u
zakonu ili podzakonskom aktu
. To su apstraktni izvori KPP, odnosno forme ukojima se ovo pravo može javiti.Pravne propise KPP donose PSBiH, Parlament FBiH, NSRS, iSkupština BD.
5.KONKRETNI IZVORI KPP U BIH
S obzirom na porijeklo konretni izvori KPP BiH mogu biti
unutrašnji
ili
međunarodni
, a soobzirom na njihov rang – ustavni,zakonski ili podzakonski akti.U odnosu na pitanje u kojoj je mjerinjihov sadržaj posvećen regulisanju KP,oni mogu biti glavni ili sporedni izvori KPP.-
Glavni unutrašnji izvor zakonskog ranga čine ZKPBiH,ZKPFBiH,ZKPRS
.-
Glavni unutrašnji izvori podzakonskog ranga
su brojni :Uredba sa zakonskom snagom oizručenju po molbi međunarodnog suda, Upustvo o primjeni pravila u postupku ekstradicijeza nadležne institucije BiH,FBiH,RS i BDBiH,Odluka o naknadi troškova krivičnog postupka prema ZKPBiH,Pravilnik o kućnom redu u ustanovama za izdržavanje krivičnesankcije,mjere pritvora ili drugih mjera BiH itd.-
Glavni međunarodni izvori krivičnog procesnog prava
su : EKLJP,MPGPP i Univerzalnadeklaracija o pravima čovijeka iz 1948. g.-
Sporedni unutrašnji izvori krivičnog procesnog prava u BiH
mogu biti ustavnog izakonskog karaktera.-
Međunarodni sporedni izvori
su : Konvencija protiv torture i drugih surovih,neljudskih ili ponižavajući kazni i postupaka iz 1984.g.,Evropska konvencija o suzbijanjuterorizma,Međunarodna konvencija o suzbijanju finansiranja terorizma,Međunarodnakonvencija o suzbijanju teroristkih bombkih napada,Konvencija UN protivtransnacionalnog organizovanog kriminaliteta,sa dopunskim protokolima iz 2000 g.
6.KPP U BIH
U Ustav BiH, od 14.12.1995.godine , unijeto je niz novih važnih pravila vezanih za KP. Ustavi BiH,FBiH i RS uvode nekoliko novih ljudskih prava i sloboda, a neka od dotadašnjih znajno proširuju.Ta pitanja vezana su za, pravo na upotrebu jezika, pritvor, na odbranu osumnjičenogodnosno optuženog, prava lica lišenog slobode pretres stana, nepovredivost tajne pisma i dr.sredstava javnog općenja, javnost glavnog pretresa, prava na upotrebu pravnog lijeka, ponavljanje KP inaknadu štete neopravdano osuđenim licima i licima neosnovano lišenim slobode.Kao instrument zazaštitu ljudskih prava i sloboda KP ima zdatak da štiti i pruži satisfakciju u slučaju povrede iliugrožavanja pravani sloboda priznatih ustavom, i da onemogući kršenje sloboda i prava građanimauključenim u KP.
7.VAŽENJE KPP
KPP kao i druga pozitivna prava nije univerzalno već je ograničeno vremenski i prostorno, a moguće je njegovo ograničenje njegovog važenja u pogledu lica i predmeta na koje se primjenjuje.
VREMENSKO VAŽENJE KPP:
Krivični postupak se vodi prema odredbama zakona koji je na snazi u času preduzimanja rednje.ZKPvaži
od dana njegovog stupanja na snagu
,ako nije drugačije propisano.Prestaje da važi
donošenjem novog zakona
,koji se donosi umjesto njega.(tzv. abrogacijska klauzula).Novi procesnizakon primjenjuje se i na sve procesne radnje u nezapočetim ili već započetim postupcima,koje treba preuzeti poslije njegovog stupanja na snagu,tako da sve procesne radnje,izvedene po starom zakonu,u potpuno dovršenim ili nedovršenim postupcima,ostaju na snazi.Od ovog pravila najvažniji izuzeci suslijedeći:a)Za krivične predmete u kojima je optužnica stupila na pravnu snagu,postupci se nastavljaju podosadašnjim propisima ako zakonom nije drukčije određeno. b)Za krivične predmete koji su već presuđeni u drugom stepenun i kod kojih je na taj način proces skoro pri kraju.2
 
c)
Ako je na dan stupanja na snagu ZKP bio u toku neki rok,on će se računati po dosadašnjemZKP,ako je to,s obzirom na dužinu roka,za stranke povoljnije.
 PROSTORNO VAŽENJE KPP:
Dejstvo domaćih krivičnih propisa može biti
izuzetno isključeno ili ograničeno
na domaćoj teritorijiu slijedećim slučajevima:a)Kada se o tome sporazumiju države. b)Strani propisi se mogu primjenjivati i u slučaju okupacije,bez pristanka domaće države.c)Na sopstvenoj teritoriji domaće pravo se ne primjenjuje na neka područja na kojima se nalazediplomatske prostorije.To su tzv. eksteritorijalna mjesta,tj. privilegovana mjesta koja suizuzeta od vršenja sudske vlasti,zato što su sjedišta lica koja uživaju lični krivičnoprocesniimunitet iz međunarodnopravnih razloga.d)Krivični procesni propisi domaće države ne primjenjuju se na strane ratne brodove koji senalaze u našem obalnom moru po dozvoli domaćih vlasti.
VAŽENJE KRIVIČNOG PROCESNOG PRAVA U POGLEDU LICA:
Postoji više krivičnih procesnih imuniteta.
Imunitet je apsolutan
(opšti) kada sprečava gonjenjeza svakoKD.Imunitet je
relativan
 
ili funkcionalan
kada se odnosi samo na pojedina KD koja setiču funkcije zbog koje je dat.Imunitet može biti
stalan
(traje i po prestanku funkcije)
iliprivremen
,koji prestaje istekom funkcije koja ga je opravdala.Imunitet može biti
bezuslovan
(nemože se oduzeti prije isteka funkcije)
ili uslovan
,koji važi ako ga nadležni organ ne ukine (bezobzira na to što funkcija još traje).Imuniteti se dijele i na unutrašnje i na međunarodnopravne (ili diplomatske).
Međunarodnopravni
imunitet sastoji se u zabrani da se protiv lica koja ga uživaju pokrećekrivični postupak u zemlji u kojoj ona vrše svoju misiju.
VAŽENJE KPP U POGLEDU PREDMETA
KPP važi za
postupanje i odlučivanje
o onome što može biti glavni predmet ili sporedni predmet(imovinsko pravni zahtjev,prejudicijalna pitanja i troškovi postupka) krivičnog postupka.Propisikrivičnog procesnog prava odnose se na postupanje po krivičnim djelima.Krivično procesno pravo neuređuje postupak izvršenja krivičnih sankcija,niti postupak pomilovanja,jer se ne radi o sudskim postupcima. 
8.POJAM I VRSTE PROCESNIH SUBJEKATA
Krivičnoprocesni subjekti su procesno
sposobna fizička ili pravna
lica koja na osnovu zakonom predviđenih prava i dužnosti u KP,preduzimanjem određenih radnji,stupaju u krivičnoprocesniodnos,odnosno doprinose ostvarenju krivičnoprocesnog zadatka.Naslov procesnog subjekta imajusamo oni učesnici krivičnog postupka koji stupaju u krivični procesnopravni odnos i u njemu vrše procesnopravnu funkciju suđenja gonjenja i odbrane (procesni subjekti u užem smislu) ili imajuodređena druga prava i obaveze (procesni subjekti u širem smislu, kao što je npr. oštećeni).
Glavni
iliosnovni procesni subjekti su
sud
(kao samostalni i nezavisni državni organ),
tužilac
(koji vršifunkciju krivičnog gonjenja)
i osumnjičeni
,odnosno optuženi koji vrši funkciju odbrane.Tužilac iosumnjičeni,odnosno optuženi su procesne stranke,tako da su glavni procesni subjekti sud i stranke.
Sporedn
i procesni subjekti imaju određena i ograničena ovlašćenja u KP. Tu spadaju
oštećeni
,kojise javlja na strani tužioca,bez obzira na to da li mu pripada imovinskopravni zahtjev,pravno ilifizičko lice,prema kome treba izri mjeru bezbjednosti oduzimanja imovinske koristi i organstarateljstva u postupku prema maloljetnicima.
9. OSNOVNA NAČELA O PROCESNIM SUBJEKTIMA
Istorijski krivični postupak je bio : optužni (akuzatorski),istražni (inkvizitorski) i savremeni(akuzatorsko-inkvizitorski).
Optužno načelo
postoji ako su osnovne procesne funkcije (gonjenje,odbrana i presuđenje) povjereneodvojenim i nezavisnim subjektima.Kao stranke u postupku,tilac i optuženi su potpunoravnopravni.Postupak se pokreće na zahtjev tužioca,koji ne mora biti državni organ.Optuženi kojivrši funkciju odbrane,samostalan je subjekt sa mogućnošću vršenja odbrane lično ili preko stručnog3

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->