Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
YÜKSEK GERİLİM güç kesicilerinde son gelişmeler

YÜKSEK GERİLİM güç kesicilerinde son gelişmeler

Ratings: (0)|Views: 8 |Likes:
Published by Efe Adem

More info:

Published by: Efe Adem on Dec 07, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/22/2013

pdf

text

original

 
 Yüksek Gerilim Güç KesicileriDoç. Dr. Özcan Kalenderli
 YÜKSEK GER
İ
L
İ
MGÜÇ KES
İ
C
İ
LER
İ
NDESON GEL
İŞ
MELER
Haz
õ
rlayanlar:0400003
11
Ozan Tu
ğ
rul040000360 Atakan Aksoy040000378
İ
mran Özyurt040000403 Görkem Arslan0400
1
0262 Kadir Cihan Palta
3
1
 /
1
2/2004
 
 YÜKSEK GER
İ
L
İ
M GÜÇ KES
İ
C
İ
LER
İ
NDE SON GEL
İŞ
MELER
1865’ten beri yüksek gerilim güç kesicilerini kullan
õ
lmaktad
õ
r.
İ
lk olarak haval
õ
kesiciler imal edilmi
ş
tir. 1890’l
õ
y
õ
llarda ise ya
ğ
l
õ
kesicilerin üretimine ba
ş
lanm
õ
ş
ve 1900’lü y
õ
llaragelindi
ğ
inde az ya
ğ
l
õ
kesiciler üretilmi
ş
tir. Bunlar 
õ
1930’lu y
õ
llarda üretimine ba
ş
lananbas
õ
nçl
õ
haval
õ
kesiciler izlemi
ş
tir. Günümüzde en çok tercih edilen SF6 gazl
õ
kesicilerin1950’lerde, vakumlu kesicilerin ise 1960’larda imal edilmeye ba
ş
lanmas
õ
kesicigeli
ş
iminde bir ça
ğ
atlanmas
õ
na neden olmu
ş
tur. Yak
õ
n bir zamana kadar Avrupa’da veülkemizde orta gerilim
ş
alt tesislerinde ço
ğ
unlukla tam ya
ğ
l
õ
, az ya
ğ
l
õ
ve bas
õ
nçl
õ
haval
õ
kesiciler kullan
õ
lmaktayd
õ
. Bas
õ
nçl
õ
haval
õ
kesiciler ark f 
õ
õ
nlar 
õ
v.b. gibi a
ğ
õ
r i
ş
letme
ş
artlar 
õ
n
õ
n söz konusu oldu
ğ
u tesisler için, tam ya
ğ
l
õ
ve az ya
ğ
l
õ
kesiciler de enerjida
ğ
õ
t
õ
m tesisleri için ön görülmekteydi. Ancak zamanla
ş
ebekelerin büyümesi ve açmagüçlerinin artmas
õ
, kesicilerin çok s
õ
k
ş
alterleme yaparak bak
õ
m periyotlar 
õ
n k
õ
salmas
õ
naneden oldu
ğ
undan, daha az bak
õ
m gerektiren kesici tiplerine ihtiyaç has
õ
l olmu
ş
tur. Bunedenle daha az bak
õ
m gerektiren vakumlu ve SF6 gazl
õ
kesiciler geli
ş
tirilmi
ş
ve özellikle
ş
alterleme say
õ
s
õ
n
õ
n fazla oldu
ğ
u yerlerde gittikçe artan bir 
ş
ekilde kullan
õ
lmayaba
ş
lanm
õ
ş
t
õ
r.Bilindi
ğ
i gibi kesicinin en önemli görevi k
õ
sa devre an
õ
nda devreyi açmakt
õ
r. Kesicideaçma an
õ
nda meydana gelen ark
õ
n süratle söndürülmesi, pe
ş
pe
ş
e açma ve kapamayap
õ
labilmesi, h
õ
zl
õ
açma kapama yap
õ
labilmesi ve kontaklar 
õ
n nominal ak
õ
mlar 
õõ
s
õ
nmadan, k
õ
sa devre ak
õ
mlar 
õ
n
õ
ise k
õ
sa bir süre için ta
ş
õ
yabilir durumda olmas
õ
en çokaranan özelliklerdir. Son yar 
õ
m yüzy
õ
l içinde güç iletim sistemlerinin gerilimleri 110kV’lardan 750 kV’lara ula
ş
mas
õ
ve bunun sonucunda k
õ
sa devre açma güçleri 1000MVA’dan 50000 MVA’lar mertebesine gelmesi ve k
õ
sa devre ak
õ
mlar 
õ
n
õ
n büyümü
ş
olmas
õ
nedeniyle kesicilerin i
ş
leri daha da zorla
ş
m
õ
ş
t
õ
r. Yine bu süre zarf 
õ
nda sistemstabilitesi bak
õ
m
õ
ndan toplam kesme süresi oldukça k
õ
salm
õ
ş
t
õ
r. Kazanl
õ
tipteki ya
ğ
l
õ
kesicilerde kesme süresi 10 - 20 periyod gibi uzun sürelere var 
õ
rken, ark so
ğ
utmasisteminin geli
ş
tirilmesi ile bu süre önce 6 - 8 periyoda ve daha sonra 2 periyodaindirilebilmi
ş
tir. Bugün yüksek güç istasyonlar 
õ
için 0,5 periyotta kesen generatör güçkesicileri geli
ş
tirilmi
ş
tir. Elektrik enerjisine olan talebin gittikçe artâca
ğ
õ
bir gerçektir.
 
Önümüzdeki 25 y
õ
l içinde geli
ş
mi
ş
ülkelerde 750 - 15000 kV’luk enterkonnekte
ş
ebekelerde, 20000 - 30000 MW’l
õ
k kurulu güçlere eri
ş
ilece
ğ
i tahmin edilmektedir. Bugeli
ş
me sonucunda güç üretiminde 30000 MW’lar mertebesinde daha büyük güçsantralleri ortaya ç
õ
kmas
õ
beklenmektedir. Halen geli
ş
tirilmekte olan k
õ
sa devres
õ
n
õ
fland
õ
rma tekniklerine ra
ğ
men sistem stabilitesi bak
õ
m
õ
ndan, 1 periyotta kesen veempedans de
ğ
i
ş
imi, ak
õ
m s
õ
n
õ
õ
ile senkronize edilmi
ş
çok güçlü kesicilere ihtiyaçolabilece
ğ
i tahmin edilmektedir. Türkiye enterkonnekte
ş
ebekesi bugün yakla
ş
õ
k olarak20000 MW’l
õ
k bir kurulu gücü sahiptir. Bu nedenle Türkiye enterkonnekte
ş
ebekesinin butür problemlere uzak oldu
ğ
u söylenebilir. Fakat, ülkemizin geli
ş
me sürecinde oldu
ğ
u veelektrik enerjisine olan ihtiyac
õ
n h
õ
zla artaca
ğ
õ
göz önüne al
õ
nd
õ
ğ
õ
nda ülkemizin de bu tür konulara
ş
imdiden e
ğ
ilmesi yararl
õ
olacakt
õ
r.Günümüzde daha çok kullan
õ
lmakta olan SF6’l
õ
ve vakumlu kesicileri inceleyelim:
SF6’l
õ
Kesiciler 
Günümüzde yayg
õ
n olarak kullan
õ
lmakta olan gaz yal
õ
t
õ
ml
õ
kesiciler, 1950-1960 y
õ
llar 
õ
aras
õ
nda ya
ğ
ve bas
õ
nç kombinasyonu olarak gerçekle
ş
tirildi. 1960’l
õ
y
õ
llarda Fransa’dayap
õ
lan ara
ş
t
õ
rmalarda bazen SF6 gaz
õ
bazen de bas
õ
nçl
õ
hava kullan
õ
ld
õ
. Ara
ş
t
õ
rmalar 
õ
nsonuncunun imalatç
õ
lar 
õ
tatmin etmesi üzerine bugün çok geni
ş
kullan
õ
m alan
õ
na sahipolan SF6 gazl
õ
kesicileri do
ğ
mu
ş
oldu.SF6 aç
õ
k ad
õ
sülfür heksaflorid olan bir gazd
õ
r. SF6, 18.yy. ba
ş
lar 
õ
nda Paris’teMoissanve Lebeu taraf 
õ
ndan ilk defa flor gaz
õ
içinde kükürdün yak
õ
lmas
õ
ile eldeedilmi
ş
tir. 1937’de Cooper SF6 gaz
õ
n
õ
n yal
õ
tkan olarak kullan
õ
lmas
õ
konusundaara
ş
t
õ
rmalar yapm
õ
ş
ve SF6’n
õ
n yal
õ
t
õ
m gaz
õ
olarak kullan
õ
labilece
ğ
ini saptam
õ
ş
t
õ
r.1938’de Alman Panent Grosse elektrik ark
õ
n
õ
söndürmek amac
õ
yla SF6 gaz
õ
n
õ
kulland
õ
.Sanayile
ş
mesi 1948’de Amerika’da ba
ş
lad
õ
ve SF6 gazl
õ
ilk güç
ş
alteri 1960’da buradaüretildi. 1966’da ise ilk gaz yal
õ
t
õ
ml
õ
 
ş
alt tesisi yap
õ
ld
õ
. 1970’den itibaren SF6 gerek ortagerilimde gerek ise yüksek gerilim güç kesicilerinde ya
ğ
ve bas
õ
nçl
õ
havan
õ
n yerini ald
õ
.SF6 gaz
õ
, delinme dayan
õ
m
õ
n
õ
n havan
õ
n 2 ila 3 kat
õ
olmas
õ
, kimyasal kararl
õ
l
õ
ğ
õ
,
õ
s
õ
liletkenli
ğ
inin iyi olmas
õ
, alev almamas
õ
ve ark söndürme karakteristi
ğ
inin iyi olmas
õ

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->