Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
3Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Τα ερμηνευτικά ελληνικά λεξικά

Τα ερμηνευτικά ελληνικά λεξικά

Ratings: (0)|Views: 742|Likes:
Published by kinolaitis
ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΤΑ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ (1976-2006) Γιώργος Τράπαλης Κέντρο Λεξικολογίας
ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΤΑ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ (1976-2006) Γιώργος Τράπαλης Κέντρο Λεξικολογίας

More info:

Categories:Types, Research
Published by: kinolaitis on Dec 08, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/26/2015

pdf

text

original

 
 
ΣΥΝΤΟΜΗ
 
ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ
 
ΤΗΣ
 
ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ
 
ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ
 
ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣ
:
ΤΑ
 
ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ
 
ΛΕΞΙΚΑ
(1976-2006)
Γιώργος
 
Τράπαλης
 
 Κέντρο
 
 Λεξικολογίας 
 trapalis@lexicon.gr 
Abstract
In this paper the term “Modern Greek Lexicography” is introduced and discussed, suggesting thatit covers the period 1976 up to today. Two main features define the lexicographic production of this period: the language described is the “Demotic”, and the dictionaries produced since the late’80s employ the principles of the international lexicographic theory and practice. The distinctivefeatures of four dictionaries published during the years 1995-1998, which also comprise thelandmarks of this period (i.e.
 Dictionary of Modern Demotic
by Kriaras, Tegopoulos-Fytrakis
  Major Greek Dictionary
,
 Dictionary of Modern Greek Language
 by Babiniotis and
 Dictionary of the Common Greek Language
by the Institute of Modern Greek Studies- The ManolisTriandafyllidis Foundation) are presented in short. Then it is argued that the titles chosen for eachdictionary are relevant to the attitude towards the Modern Greek language, concluding that theKriaras’ dictionary is the only one which tries to describe the so-called “Modern Demotic” as itshould be, while the other three accept more or less the strong presence in the modern language of older forms of the learned tradition. Finally, issues related to the lexicographic resources andevidence of the dictionaries above are discussed, reaching the conclusion that there is a lot of work still to be done, especially in the field of compiling bigger and richer linguistic corporagiving emphasis on the description of the oral language.
1.
Η
«
σύγχρονη
 
ελληνική
 
λεξικογραφία
».
 1.1
Θα
 
μπορούσαμε
 
 να
 
πούμε
 
ότι
 
η
 
περίοδος
 
αυτή
 
ξεκινά
 
από
 
τη
 
μεταπολίτευση
 
και
 
πιο
 
συγκεκριμένα
 
από
 
την
 
καθιέρωση
 
της
 
δημοτικής
 
ως
 
επίσημης
 
γλώσσας
 
του
 
ελληνικού
 
κράτους
 (1976).
Κι
 
αυτό
,
διότι
 
από
 
τη
 
χρονική
 
αυτή
 
αφετηρία
 
αρχίζει
 
η
 
συστηματική
 
παραγωγή
 
ερμηνευτικών
 
λεξικών
 
των
 
οποίων
 
κύριος
 
σκοπός
 
είναι
 
η
 
λεξικογραφική
 
περιγραφή
 
της
 
δημοτικής
 
και
 
μόνο
 
γλώσσας
,
ενώ
 
μέχρι
 
τότε
 
τα
 
περισσότερα
 
και
 
πιο
 
γνωστά
 
λεξικά
 
ήταν
 
λεξικά
 
και
 
της
 
καθαρεύουσας
.
Επιπλέον
,
η
 
γλώσσα
 
των
 
ορισμών
 
είναι
 
η
 
δημοτική
,
ενώ
 
πριν
 
κυριαρχούσε
 
η
 
καθαρεύουσα
.
Τέλος
,
στην
 
περίοδο
 
αυτή
,
από
 
τα
 
τέλη
 
της
 
δεκαετίας
 
του
’80,
παρουσιάζονται
 
λεξικογραφικά
 
έργα
 
που
 
 υιοθετούν
 
αρχές
 
και
 
πρακτικές
 
της
 
διεθνούς
 
1149
 
 
λεξικογραφίας
,
σε
 
μια
 
προσπάθεια
 
ποιοτικότερης
,
πιστότερης
 
και
 
συστηματικότερης
 
περιγραφής
 
της
 
σύγχρονης
 
γλωσσικής
 
πραγματικότητας
.1.2
Από
 
τον
 
ευρύ
 
χώρο
 
της
 
λεξικογραφικής
 
δραστηριότητας
,
θα
 
περιοριστώ
 
στην
 
αιχμή
 
του
 
δόρατος
,
τα
 
μεγάλα
 
ερμηνευτικά
 
λεξικά
(
θα
 
άξιζε
 
πάντως
 
σε
 
ειδική
 
μελέτη
 
 να
 
παρουσιαστούν
 
έργα
 
της
 
λοιπής
 
λεξικογραφικής
 
παραγωγής
,
διότι
 
 υπάρχουν
 
αξιόλογα
 
λεξικά
 
σε
 
όλες
 
τις
 
κατηγορίες
).
Κομβικά
 
σημεία
 
αυτής
 
της
 
περιόδου
,
κατά
 
την
 
προσωπική
 
μου
 
εκτίμηση
,
αλλά
 
έχοντας
 
σταθμίσει
 
πολλά
 
δεδομένα
,
όπως
 
τις
 
λεξικογραφικές
 
αρχές
,
την
 
 υλοποίησή
 
τους
,
τα
 
διακριτικά
 
χαρακτηριστικά
,
τις
 
καινοτομίες
 
κυρίως
,
τις
 
εκπεφρασμένες
 
ή
 
λανθάνουσες
 
λεξικογραφικές
 
θεωρίες
,
αλλά
 
και
 
την
 
απήχηση
 
και
 
την
 
επίδραση
 
που
 
καθένα
 
από
 
τα
 
λεξικά
 
άσκησε
,
θεωρώ
 
ότι
 
είναι
 
τα
 
εξής
:
Πίνακας
1.
Λεξικογραφικοί
 
σταθμοί
 
 Έτος
 
Λεξικογραφικό
 
έργο
 
1987
Τεύχος
-
δείγμα
(
Ζ
,
Η
,
Θ
,
Ι
)
Λεξικό
 
της
 
 Νέας
 
Ελληνικής
(
βλ 
.
ΛΚΝ
)1988
Λεξικό
 
της
 
Ελληνικής
 
Γλώσσας
(
κατόπιν
:
Ελληνικό
 
Λεξικό
)
Τεγόπουλου
-
Φυτράκη
 (=
ΕΛ
)1994
Ολοκλήρωση
 
της
 
εγκυκλοπαίδειας
 
Πάπυρος
-
Λαρούς
-
Μπριτάνικα
(61
ος
 
τόμος
)1995
 Νέο
 
Ελληνικό
 
Λεξικό
 
της
 
Σύγχρονης
 
Ελληνικής
 
Δημοτικής
 
Γλώσσας
(
Εμμ
.
Κριαρά
)(=
 ΝΕΛ
)1997
Μείζον
 
Ελληνικό
 
Λεξικό
 
Τεγόπουλου
-
Φυτράκη
(
 υπεύθ
.
Μ
.
Μανδαλά
) (=
ΜΕΛ
)1998 (
Απρίλιος
)
Λεξικό
 
της
 
 Νέας
 
Ελληνικής
 
Γλώσσας
(
Γ
.
Μπαμπινιώτη
) (=
ΛΝΕΓ
1)1998 (
 Νοέμβριος
)
Λεξικό
 
της
 
Κοινής
 
 Νεοελληνικής
(
ΙΝΣ
 
 Ίδρυμα
 
Μανόλη
 
Τριανταφυλλίδη
) (=
ΛΚΝ
)2002
ΛΝΕΓ
2 (=
Β΄
 
έκδ
.
αναθεωρημένη
 
και
 
συμπληρωμένη
)2004
Λεξικό
 
για
 
το
 
Σχολείο
 
και
 
το
 
Γραφείο
(
Γ
.
Μπαμπινιώτη
) (=
ΛΣΓ
)
Ασφαλώς
 
την
 
περίοδο
 
αυτή
 
εκδίδονται
 
πολλά
 
λεξικά
.
Ορισμένα
 
από
 
αυτά
,
τα
 
οποία
 
δεν
 
περιλαμβάνονται
 
παραπάνω
,
θα
 
άξιζαν
 
ειδική
 
μνεία
,
όπως
 
το
 
 Μεγάλο
 
 Λεξικό
 
της 
 
 Νεοελληνικής 
 
 Γλώσσας 
 
του
 
Γεωργοπαπαδάκου
[
Α
έκδ
. 1978
και
 
επανεκδόσεις
 
το
1979,1980, 1981
βάσει
 
της
 
σχολικής
 
γραμματικής
,
και
1984
σε
 
μονοτονικό
 
σύστημα
.
 Έκτοτε
,
έκανε
 
πολλές
 
επανεκδόσεις
 (=
ανατυπώσεις
)],
που
 
χρησιμοποιήθηκε
 
ευρέως
,
ή
 
το
 
 Σύγχρονο
 
 Λεξικό
 
της 
 
 Νεοελληνικής 
 
 Γλώσσας 
 ,
εκδ
.
Πατάκη
[
επιμ
.
Άννας
 
Ιορδανίδου
 
και
 
Βικτώριας
 
Μπατζόγλου
,
Α΄
 
έκδ
. 1991
και
 
πολλές
 
ανατυπώσεις
 
έκτοτε
],
ωστόσο
,
παρά
 
τα
 
ποιοτικά
 
χαρακτηριστικά
 
τους
,
δεν
 
αποτελούν
 
σταθμούς
 
στη
 
λεξικογραφική
 
παραγωγή
 
των
 
ερμηνευτικών
 
λεξικών
,
επειδή
 
έχουν
 
περιορισμένο
 
λημματολόγιο
 
και
 
περιορίζονται
 
κυρίως
 
στον
 
ερμηνευτικό
 
τομέα
·
στο
 
λεξικό
 
του
 
Πατάκη
 
1150
 
 
προστίθενται
 
ορθογραφικές
 
και
 
μορφολογικές
 
σημειώσεις
 
για
 
επιλεγμένα
 
λήμματα
 
στο
 
τέλος
 
του
 
λεξικού
).
Δεν
 
θα
 
γίνει
 
εξαντλητική
 
παρουσίαση
 
των
 
έργων
 
που
 
περιλαμβάνονται
 
στον
 
Πίνακα
1,
δεν
 
θα
 
ήταν
 
δυνατόν
 
εξάλλου
,
ούτε
 
σκόπιμο
 
στο
 
πλαίσιο
 
αυτής
 
της
 
εισαγωγικής
 
ανακοίνωσης
.
Σκοπός
 
μου
 
είναι
 
κυρίως
 
 να
 
προβάλω
 
τις
 
καινοτομίες
 
ή
 
τη
 
συγκυριακή
 
σπουδαιότητα
 
και
 
την
 
επίδραση
 
που
 
άσκησαν
 
τα
 
έργα
 
αυτά
(
αιτιολογώντας
 
έτσι
 
και
 
την
 
επιλογή
 
τους
).
Εξάλλου
,
λεπτομέρειες
 
για
 
τη
 
δομή
 
τους
 
και
 
τις
 
επιλογές
 
τους
 
μπορεί
 
 να
 
βρει
 
κανείς
 
στα
 
ίδια
 
τα
 
λεξικά
 
και
 
σε
 
έγκυρους
 
διαδικτυακούς
 
τόπους
(
π
.
χ 
. www.greek-language.gr).1.3
Το
 
δειγματικό
 
τεύχος
 
του
 
 υλικού
 
των
 
γραμμάτων
 
Ζ
,
Η
,
Θ
,
Ι
 
του
 
 Λεξικού
 
της 
 
 Νέας 
 
 Ελληνικής 
 (
του
 
μελλοντικού
 
 Λεξικού
 
της 
 
 Κοινής 
 
 Νεοελληνικής 
 
-
ΛΚΝ
)
του
 
Ιδρύματος
 
Τριανταφυλλίδη
 
παρουσιάζεται
 
το
1987
και
 
με
 
τα
 
ποιοτικά
 
του
 
χαρακτηριστικά
 
δίνει
 
τον
 
τόνο
 
για
 
το
 
τι
 
πρόκειται
 
 να
 
ακολουθήσει
 
λεξικογραφικά
.
Αποτέλεσε
 
καθοριστικό
 
πρόδρομο
 
της
 
μεγάλης
 
λεξικογραφικής
 
εκδοτικής
 
έκρηξης
 
του
 
διαστήματος
1995-1998
και
 
εγκαινίασε
 
ουσιαστικά
 
τη
 
 νέα
 
λεξικογραφική
 
εποχή
,
αφού
 
εξέθεσε
 
 υλοποιημένες
 
σύγχρονες
 
λεξικογραφικές
 
αρχές
 
και
 
μεθόδους
.
Χαρακτηριστικά
 
και
 
καινοτομίες
 
του
 
αναφέρονται
 
παρακάτω
 
στην
 
αναφορά
 
στο
 
ΛΚΝ
.(
λεπτομερή
 
βιβλιοκρισία
 
από
 
τον
Burke 1989).1.4
Το
1988
εκδίδεται
 
το
 
από
 
δωδεκαετίας
 
συντασσόμενο
 
από
 
τη
 
φιλόλογο
 
Μαρία
 
Μανδαλά
 
 Λεξικό
 
της 
 
 Ελληνικής 
 
 Γλώσσας 
 
Τεγόπουλου
-
Φυτράκη
(
από
 
την
 
επόμενη
 
έκδοση
 
κυκλοφόρησε
 
ως
 
 Ελληνικό
 
 Λεξικό
 
και
 
με
 
αυτόν
 
τον
 
τίτλο
 
καθιερώθηκε
).
Αποτελεί
 
επίσης
 
κομβικό
 
σημείο
 
διότι
 
είναι
 
το
 
πρώτο
 
εκδεδομένο
 
λεξικό
 
της
 
μεταπολιτευτικής
 
περιόδου
 
στο
 
οποίο
 
επιχειρήθηκε
 
η
 
εκκαθάριση
 
του
 
λημματολογίου
 
από
 
στοιχεία
 
που
 
είχαν
 
από
 
καιρού
 
πάψει
 
 να
 
χρησιμοποιούνται
 
και
 
ο
 
εμπλουτισμός
 
του
 
με
 
πλήθος
 
λέξεων
 
από
 
τη
 
σύγχρονη
 
γλωσσική
 
πραγματικότητα
 
και
 
δη
 
της
 
τεχνολογίας
 
και
 
του
 
δημοσιογραφικού
 
λόγου
(
παρά
 
την
 
ασάφεια
 
στα
 
κριτήρια
 
επιλογής
).
Χαρακτηριστικά
 
αναφέρεται
 
στις
 
πρώτες
 
σελίδες
 
του
:«
Το
 
 Λεξικό
 
της 
 
 Ελληνικής 
 
 Γλώσσας 
(…)
φιλοδοξεί
 
 να
 
καλύψει
 
τις
 
ανάγκες
 
του
 
σύγχρονου
 
 Έλληνα
 
ο
 
οποίος
 
κάθε
 
μέρα
 
βρίσκεται
 
αντιμέτωπος
 
με
 
τις
 
καινούριες
 
λέξεις
 
που
 
δημιουργούν
 
η
 
πρόοδος
 
της
 
τεχνολογίας
 
και
 
των
 
επιστημών
 
και
 
οι
 
σύγχρονες
 
κοινωνικές
 
συνθήκες
.
Η
 
οικολογία
,
η
 
πληροφορική
,
η
 
διαστημική
,
το
 
δίκαιο
 
και
 
οι
 
άλλες
 
επιστήμες
,
οι
 
διεθνείς
 
σχέσεις
 (
ΕΟΚ 
,
τα
 
ελληνοτουρκικά
 
κλπ
.)
και
 
η
 
κοινωνική
 
ζωή
(
ισότητα
 
των
 
φύλων
 
κλπ
.)
επισσωρεύουν
 (sic)
στον
 
καθημερινό
 
λόγο
 
 νέους
 
όρους
 
και
 
λέξεις
.
Ακόμη
,
εκτός
 
από
 
τη
 
δημιουργία
 
 νέων
 
λέξεων
 
η
 
πρόοδος
 
των
 
επιστημών
 
δίνει
 
 νέες
 
έννοιες
 
σε
 
λέξεις
 
ήδη
 
γνωστές
.
Η
 
αγγειοπλαστική
,
π
.
χ 
.
εκτός
 
από
 
την
 
τέχνη
 
του
 
αγγειοπλάστη
,
σήμερα
 
σημαίνει
 
και
 
τη
 
σύγχρονη
 
μέθοδο
 
διάνοιξης
 
1151

Activity (3)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->