Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
0Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Cam Nang Trong Lan

Cam Nang Trong Lan

Ratings: (0)|Views: 97|Likes:
Published by mou777

More info:

Published by: mou777 on Dec 09, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/09/2012

pdf

text

original

 
C
m nang tr
ng lan
Page 1
CẨM NANG TRỒNG PHONG LAN
 
Việt Nam có điều kiện thời tiết khí hậu thích hợp cho sự phát triển của cây lan, là nơi có nhiều có nhiều giống lanquý hiếm hiện đang được trồng phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới như: Ngọc điểm tai trâu, Ngọc điểm đuôi cáo,Hoàng thảo thủy tiên…
 
Nghề trồng lan vốn dĩ là một thú chơi tao nhã, nhưng để trồng và tạo ra cây lan đẹp đòi hỏi người trồng lan phải thựcsự yêu thích, tỉ mỉ và tốn nhiều công sức đầu tư hơn những mặt hàng nông sản khác.Ngày nay phong lan đã được xuất khẩu và lưu thông như một ngành thương mại và nhanh chóng lan rộng trên phạmvi toàn thế giới. Nên việc trồng hoa lan đã đem lại hiệu quả kinh tế thiết thực và đã thu hút được nhiều người thamgia trồng.
 
Nhiều nước đã gây trồng, lai tạo được nhiều giống mới độc đáo bằng phương pháp công nghệ tiên tiến từnuôi cấy mô phân sinh dòng thuần theo ý muốn như: Australia, Anh, Pháp, Thái Lan…
PHẦN I
-
 ĐẶC ĐIỂM SINH VẬT HỌC
 
Tên khoa học:
Orchid sp.
Họ phong lan : Orchidaceac 
 
Bộ phong lan
: Orchidales 
Lớp một lá mầm : Monocotyledoneac 
 
 Đặc điểm sinh vật học cây hoa lan
 
1.1. Rễ
 
 -
Lan là họ sống phụ (bì sinh) bám, treo lơ lửng trên các cây thân gỗ khác. Các dạng thân gỗ nạc dài, ngắn, mập haymảnh mai đưa cơ thể bò đi xa hay chụm lại thành các bụi dày.
 -
Rễ làm nhiệm vụ hấp thu chất dinh dưỡng, chúng được bao bỡi lớp mô hút dày, ẩm bao gồm những lớp tế bàochết chứa đầy không khí, do đó nó ánh lên màu xám bạc. Với lớp mô xốp đó, rễ có khả năng hấp thu nước mưachảy dọc dài trên vỏ cây, lấy nước lơ lửng trên không kh
í.
1.2. Thân
 -
Lan có 2 loại thân: đa thân và đơn thân.
 -
Ở các loài lan sống phụ có nhiều đoạn phình lớn thành củ giả (giả hành). Đó là bộ phận dự trữ nước và các chấtdinh dưỡng để nuôi cây trong điều kiện khô hạn khi sống bám trên cao.
 -
Củ giả rất đa dạng: Hình cầu hoặc hình thuôn dài xếp sát nhau hay rải rác đều đặn hoặc hình trụ xếp chồng chấtlên nhau thành một thân giả.
 -
Cấu tạo củ giả: Gồm nhiều mô mềm chứa đầy dịch nhầy, phía ngoài là lớp biểu bì với vách tế bào dày, nhẵn bóngbảo vệ, tránh sự mất nước do mặt trời hun nóng. Đa số củ giả đều có màu xanh bóng, nên cùng với lá nó làm nhiệmvụ quang hợp.
 
1.3. Lá
 -
Hầu hết các loài phong lan là cây tự dưỡng, nó phát triển đầy đủ hệ thống lá.
 -
Hình dạng của lá thay đổi rất nhiều, từ loại lá mọng nước đến loại lá phiến mỏng.
 -
Phiến lá trải rộng hay gấp lại theo các gân vòng cung
 
hay chỉ gấp lại theo gân hình chữ V.
 -
Màu sắc lá thường xanh bóng, nhưng có trường hợp2 mặt lá khác nhau. Thường mặt dưới có màu xanh đậm hay tía, mặt trên lại khảm nhiều màu sặc sỡ.
 
1.4. Hoa
-
Hoa đối xứng qua một mặt phẳng.
 -
Bên ngoài có 6 cánh hoa, trong đó 3 cánh ngoài cùng là 3 cánh đài, thường có màu sắc và kích thước giống nhau.Một cánh đài nằm ở phía trên hay phía sau của hoa gọi là cánh đài lý, hai cánh đài nằm ở 2 bên gọi là cánh đàicạnh. Nằm kề bên trong và xen kẽ với 3 cánh đài là 3 cánh hoa, chúng giống nhau về hình dạng, kích thước, màusắc. Cánh còn lại nằm ở phía trên hay phía dưới, có hình dạng và màu sắc khác hẳn với các cánh còn lại gọi là cánh
môi. Cá
nh môi quyết định giá trị thẩm mỹ của hoa lan.
 -
Ở giữa hoa có một trụ nổi lên, đó là bộ phận sinh dục của cây, giúp cây duy trì nòi giống. Trụ gồm nhị và nhuỵ. Saukhi thụ phấn, các cánh hoa héo, cuống hoa hình thành quả lan.
 
1.5. Quả và hạt
 -
Quả lan thuộc quả nang, nở ra theo 3
-
6 đường nứt dọc. quả có dạng cải dài đến hình trụ ngắn phình ở giữa. Khichin, quả nở ra và mảnh vỏ còn dính lại với nhau ở phía đỉnh và phía gốc.
 -
Hạt lan rất nhiều, hạt liti. Hạt chỉ cấu tạo bỡi một lớp chưa phân hoá, trên một mạng lưới nhỏ, xốp, chứa đầy khôngkhí. Hạt trưởng thành sau 2
- 18 tháng.
 
C
m nang tr
ng lan
Page 2
PHẦN II 
CÁC YÊU CẦU NGOẠI CẢNH 
 
2.1. Nhiệt độ
 
Nhiệt độ tác động lên cây lan thông qua con đường quang hợp. Thông thường cường độ quang hợp tăng khi nhiệtđộ
 
tăng. Chính vì vậy, khi nhiệt độ tăng cao làm tăng nhu cầu hấp thụ dinh dưỡng của cây lan, do vậy trong mùanắng cần tăng lượng phân bón để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng gia tăng. Nhiệt độ còn ảnh hưởng đến sự ra hoacủa một số loài lan. Tuy nhiên, nhiệt độ tăng quá cao làm cho quá trình quang hợp bị ngưng trệ. Nhiệt độ cao cùngvới ẩm độ cao tạo điều kiện thuận lợi cho các loại bệnh hại phát triển.
 
Mỗi loài lan chỉ sinh trưởng và phát triển trong một khoảng nhiệt độ thích hợp. Căn cứ vào nhu cầu nhiệt độ của từng
loài lan mà
người ta chia ra làm 3 nhóm:
 
+ Nhóm cây ưa lạnh
: Gồm những loài lan chịu nhiệt độ ban ngày không quá 140C, ban đêm không quá 130C.Những loài lan này thường xuất xứ từ vùng hàn đới, ôn đới và các khu vực núi cao vùng nhiệt đới. Ví dụ lan:
Lycaste, Cymbidiu
m…
 
+ Nhóm cây ưu nhiệt độ trung bình
: Gồm những loài lan thích hợp với nhiệt độ ban ngày không dưới 14,5 độ C,ban đêm không dưới 13,5 độ C. Ví dụ lan Vanda.
 
+ Nhóm cây ưa nóng
: Bao gồm những loài lan chịu nhiệt độ ban ngày không dưới 21 độ C, ban đêm không dưới18,5 độ C. Những loài lan này thường có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới. Đa số lan Dendrobium sp.hiện trồng ở thànhphố Hồ Chí Minh đều thuộc nhóm này.
 
2.2. Ánh sáng
 
 
 Ánh sáng rất cần thiết cho sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng nói chung, lan nói
riêng.
Tuy nhiên, khi cây lan tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng trực xạ (vào giữa trưa) thường bị cháy lá, vì vậy khi trồng lancần phải làm giàn che để giảm bớt cường độ ánh sáng.
 
 Ánh sáng còn ảnh hưởng đến khả năng ra hoa của một số loài lan. Do đó, một số loài lan như Dendrobium,Oncidium,… cần ánh sáng để ra hoa nên một số nhà vườn đã phơi nắng chúng để ép cây ra hoa.
 
+ Nhóm ưa sáng
: Đòi hỏi ánh sáng nhiều, khoảng 100% ánh sáng trực tiếp như loài
 
Vanda lá hình trụ.
 
+ Nhóm ưa ánh sáng trung bình:
 
Bao gồm
 
các loài có nhu cầu ánh sáng khoảng 50% đến 80% như các loài của
Catleya, Dendrobium.
+ Nhóm ưa ánh sáng yếu
: Bao gồm các loài lan có nhu cầu ánh sáng khoảng 30% như các loài của Phalaenopsis,
Paphiopedilum.
Tuỳ theo nhu cầu ánh sáng của từng loại lan mà có cách thức làm giàn che cho phù hợp để đáp ứng nhu cầu ánhsáng của chúng.
 
Tuỳ theo tuổi lan, yêu cầu về ánh sáng cũng khác nhau: Cây lan con giai đoạn từ 0
-
12 tháng tuổi đang trong giaiđoạn tăng trưởng thân lá chỉ cần chiếu sáng 50%, lan nhỡ từ 12
-
18 tháng tuổi cần chiếu sáng 70% và thời điểm rahoa có thể cho chiếu sáng nhiều hơn.
 
Hướng chiếu sáng cũng rất quan trọng đối với lan. Cây lan đặt trồng ở hướng Đông sẽ nhận nhiều ánh sáng buổisáng tốt hơn nhiều so với cây lan đặt trồng ở hướng Tây nhận ánh nắng buổi chiều. Chính vì vậy, khi trồng lan trênsân thượng hay ban công ở phía Tây, cây lan kém phát triển và ít hoa. Khi trồng lan cần bố trí hàng theo hướng Bắc
-
Nam để cây nhận được ánh sáng phân bố đầy đủ nhất.
 
2.3. Ẩm độ
 
 
 Ẩm độ là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến sinh trưởng và phát triển của các loài lan. Các loài lan sống trong tự nhiên,sống nhờ vào nước mưa, hơi nước trong không khí. Do vậy, sự phân bố mưa trong năm có ảnh hưởng lớn đến đờisống của các loài lan. Nước từ các trận mưa, từ không khí ẩm vào rễ, đi qua thân lá, di chuyển trong thân và bốc hơiqua lá, sự di chuyển này giúp vận chuyển thức ăn trong cây. Lượng nước này đối với cây lan vô cùng quan trọngnên phải thường xuyên tưới nước cho cây. Nếu thiếu nước, quá trình quang hợp, hô hấp bị ngưng trệ. Chính vì vậy,việc chọn địa điểm thích hợp cho vườn lan sẽ giúp ta giảm được nhiều công sức chăm sóc cho cây lan. Trong vấnđề trồng lan, yếu tố ẩm độ là quan trọng nhất, trong tự nhiên chính ẩm độ là yếu tố chi phối việc phân bố các vùng cócây lan. Về yếu tố ẩm độ có 3 khu vực cần lưu ý:
 
+ Ẩm độ của vùng
: Là ẩm độ của khu vực rộng lớn, nơi thiết lập vườn lan. Ẩm độ này do điều kiện địa lý, địa hìnhquyết định. Nên chọn khu vực lập vườn lan có bờ mặt diện tích bằng phẳng, thoáng mát. Ví dụ vù
ng có sông ngòi,
kênh rạch, rừng cây sẽ có ẩm độ cao hơn vùng đồi trọc, đồng trống.
 
+ Ẩm độ của vườn:
 
Là ẩm độ của chính vườn lan. Chọn nơi lập vườn lan gần nguồn nước tưới…Những vùng trồngmới có nhiệt độ khu vực cao như Củ Chi có thể trồng cây, dây leo, trang bị hệ thống tưới quanh vườn lan để nângcao ẩm độ vườn, thích hợp cho cây phát triển.
 
+ Ẩm độ trong chậu lan:
 
Gọi là ẩm độ cục bộ, do cấu tạo của giá thể, thể tích chậu, chế độ tưới nước quyết định.Ví dụ trong vùng khô hạn ta có thể sử dụng xơ dừa để trồng lan, tăng số lần tưới và lượng nước tưới. Tuy nhiên, ẩmđộ cục bộ cao sẽ không có lợi cho cây lan vì dễ gây úng thối cây. Sự hài hoà về ẩm độ vùng trồng, ẩm độ vườn sẽgiúp cho sự sinh trưởng của cây lan tốt hơn, hay nói cách khác, nó góp phần quyết định vào sự thành công của khuvườn. Do đó, chọn địa điểm vườn thiết kế trồng lan phù hợp sẽ giúp ta giảm rất nhiều chi phí trong khâu chăm sóc
cây lan.
2.4. Độ thông thoáng
 
 Độ thông thoáng cũng là yếu tố cần thiết giúp cây lan sinh trưởng. Nếu vườn lan không thông thoáng, nhiệt độ và ẩmđộ trong vườn cao sẽ làm cho cây lan dễ bệnh. Ngược lại, vườn quá thông thoáng, gió nhiều sẽ làm lượng nước bốc
 
C
m nang tr
ng lan
Page 3
hơi nhiều; ẩm độ vườn thấp, cây lan sẽ sinh trưởng kém, lá nhăn nheo. Vì vậy, ở những nơi trồng quá thông tho
áng
như sân thượng, đồng trống cần che lưới, trồng cây xung quanh.
 
2.5. Nước tưới
 
-
Nước tưới cho lan nhất thiết phải sạch
, không nhiễm phèn, mặn. Độ pH thích hợp từ 6.5
-
7.0 Có thể sử dụngnhiều nguồn nước như nước mưa, nước máy, nước giếng… nhưng phải đạt yêu cầu về độ pH như trên.
 
-
 Đối với nước máy
: Cần chú ý đến lượng Clo trong nước máy không tốt cho cây lan. Do vậy, cần phải xây hồ chứanước cho lượng Clo trong nước bay đi rồi mới sử dụng tưới cho cây.
 
-
 Đối với nước giếng
: Cần chú ý đến độ cứng, độ
 
phèn, mặn, và pH nước và có cách xử lý thích hợp để tưới chocây lan. Vì thế cũng cần xây dựng hệ thống hồ lắng, lọc rồi mới sử dụng nguồn nước đó tưới cho cây.
 
Tuỳ vào ẩm độ, sự thông thoáng của vườn, giá thể, loài hoa, mùa tăng trưởng, nhiệt độ, ánh sán
g và tình hình cây
lan mà điều chỉnh lượng nước tưới nhiều hay ít.
 
PHẦN III
-
KỸ THUẬT TRỒNG
 
3.1. GIỐNG
 
Loài thích hợp cho trồng lan kinh doanh là Dendrobium, Mokara, Vanda, Phalaenopsis, Oncidium, Cattleya…đây lànhững loài cho hoa khoẻ, đẹp và bền cây,
 
cho thu hoạch liên tục. Tuỳ theo mục đích trồng để cắt cành hay trồngchậu và tuỳ theo điều kiện khí hậu của vùng trồng, chọn giống trồng phù hợp thì mới có hiệu quả.
 
3.1.1. Nhân giống
 
Có 2 phương pháp nhân giống lan đó là: nhân giống hữu tính và vô tính
 
* Nhân giống hữu tính
 
Chọn những quả lan có kích thước to, tròn, không dị dạng, không sâu bệnh để làm hạt giống. Trong thực tế phươngpháp này khó thành công vì phần lớn hạt thường bị chết do khó gặp nấm cộng sinh cần thiết để nẩy nầm. Trong điềukiện ẩm ướt (rừng già) hay vùng nhiệt đới mới đủ điều kiện cho hạt lan nẩy mầm.
 
* Nhân giống bằng phương pháp vô tính
 
Nhân giống bằng cách tách chiết
 
 Đối với lan đơn thân: Tiến hành cắt chiết khi cây được 8
-
10 tháng tuổi, có nhiều tầng rễ. Khử trùng dụng cụ, cắtngang phần gốc, để lại ít nhất từ 1 hoặc 2 đôi lá gần gốc, phần ngọn đảm bảo có 2
-
3 tầng rễ. Đối với hoa Mokara,Vanda... trong điều kiện cây cao 0,8
-
1 m mới tiến hành cắt chiết thì khả năng đâm tược mới càng nhanh và mạnh.Phần ngọn sau khi cắt nhúng vào dung dịch thuốc trừ nấm Benlat C 1/2000 và dung dịch kích thích ra rễ NAA(Naphtalen Acetic Acid) 0,5ppm sau đó đem trồng vào chậu hoặc trồng lên luống.
 
Phần gốc sau một thời gian sẽ mọc 1
- 3
tược (chồi) mới gần chỗ cắt. Những tược
 
này sau đó lớn lên, ra rễ. Có thểtiếp tục cắt phần ngọn các tược này đem trồng hoặc để đến khi ra hoa.
 
 Đối với lan đa thân: Tiến hành tách cây con (giả hành) khi cây cao khoảng 15
- 20 cm.
+ Ngâm chậu lan vào thau nước trong vòng 30 phút.
 
+ Gở rễ bám ngoài chậu bứng cây ra khỏi chậu.
 
+ Gở bỏ chất trồng củ, mục. Cắt rễ hư thúi.
 
+ Dùng đèn cồn để khử trùng dụng cụ cắt chiết.
 
+ Cắt từng đơn vị 2
-
3 giả hành ở vị trí thích hợp.
 
+ Sau đó nhúng vào dung dịch nấm bệnh và kích thích ra rễ rồi trồng vào chậu.
 
+ Trồng từng đơn vị vào chậu mới.
 
* Nhân giống bằng nuôi cấy mô
 
Nuôi cấy mô là phương pháp nhân giống phổ biến hiện nay được áp dụng trên cây lan và nhiều loại cây khác. Do ưuđiểm là cây con sạch bệnh, khả năng nhân gống nhanh.
 
Vật liệu nuôi cấy có thể từ đỉnh sinh trưởng của cây con được ươm từ hạt hoặc cây đã trưởng thành. Các giai đoạnnuôi cấy: khử trùng mẫu, đưa cấy vào môi trường MS (môi trường cơ bản nuôi sống cây), môi trường nhân chồi, môitrường tạo rễ, đem ra trồng. Toàn bộ quá trinh từ khi bắt đầu đến khi đưa cây con ra trồng là khoảng 6 tháng. Càngvề sau thời gian sản xuất cây con càng nhanh.
 
3.1.2. Một số loài lan đang trồng phổ biến hiện nay
 
3.1.2.1. Nhóm lan Dendrobium  
 Đây là giống rất phong phú về dạng cây, dạng hoa. Lan Dendrobium có hơn 1600 loài nguyên thủy, tập trung nhiềunhất ở vùng Đông Nam Á và châu Úc.
 
Lan Dendrobium thuộc loại đa thân, mọc bụi, giả hành thường rất dài, hình trụ, có hai hàng lá mọc 2 bên giả hành, láthường hình xoan hẹp.
 
Giả hành có thể cho nhiều lần hoa, hoa ra quanh năm. Hoa mọc thành chùm hay từng hoa. Hiện nay, đa phần cácvườn lan ở TP.HCM cũng như một số tỉnh lân cận đều trồng các giống lan Dendrobium đã được lai tạo nhập từ TháiLan, Singapore… những giống này cho hoa có màu sắc đẹp, lâu tàn, cây cho nhiều hoa quanh năm rất thích hợp vớinhu cầu chưng lan cắt cành như hiện nay.
 

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->