• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
 
1
EUSKARAREN IRAKASKUNTZAEUROPAKO ERREFERENTZIA MARKOAREN BAITAN
Abel CamachoPedro Lonbide
LABURPENA
Europako Kontseiluaren ekimenez dugu aurreneko aldiz Europako hizkuntzak ikasi,irakatsi eta bi prozesuok ebaluatzeko tresna:
Erreferentzi Marko Europar Bateratua
(EMEB). Tresna nagusi horretatik
Hizkuntzen Portfolio Europarra
(HPE) izenekoa sortuda. Bi tresnek ikaragarrizko aukerak eskaintzen dizkiete euskararen irakaskuntzan aridiren profesionalei; baina, aukera guztien artean, badira hainbat arrisku eta zailtasun.Aukerak baliatu eta zailtasunei aurre egiteko derrigorrezkoa da Erreferentzi Markoa etaPortfolioa ezagutu eta lantzea. Artikulu honetan horiek zertan diren, euskararenikaskuntza-irakaskuntzari zer dakarkioten eta aurrerantzean nondik nora jo beharko denaztertzen da, lehen hurbilketa bat egin nahian.
In
Hizpide
aldizkaria60. alea, 200569-82 orr.
 
2
SARRERA
Europako Kontseiluaren eginkizunetako bat hizkuntzen ikaskuntza eta irakaskuntzareningurukoa da. Ekarpen ugari egin ditu alor horretan etengabe eta horren adibide batazaltzearren, hizkuntzen irakaskuntzarako mugarri izan zen proiektu bat aipatu behar da: 70kohamarkadan Atalase Maila definitu zuenean edozein hizkuntza ikasteko eta irakasteko orduanikaslea hizkuntza horretan gutxieneko trebeziaz moldatzeko lortu behar zituen ezagutzak etatrebetasunak definitu zituen.Azken urteotan hainbat eta hainbat aldaketa jasan du Europak arlo guztietan (politika,ekonomia, moneta...). Erabateko aldaketak izan dira kasu askotan eta, zalantzarik ez dago,horien eragina aipatu arloak gainditu egiten dituela eta, besteak beste, alderdi linguistikoan etakulturalean duela isla.Aldaketa eta eragin horien ondorioz, Europako Kontseiluak hainbat printzipio nagusi garatu ditukulturaz, hizkuntzen ikaskuntzaz eta irakaskuntzaz. Hona hemen garrantzizko batzuk (2001):
§
Europako kultura eta hizkuntzen ondarea balio handiko baliabidea da, babestu eta garatubeharrekoa, eta ezinbestekoa da hezkuntzan ahaleginak egitea aberastasun hori, orain artebezala komunikaziorako oztopo izan ordez, elkar aberasteko eta ulertzeko tresna izandadin.
§
Europako hizkuntza modernoak hobeto ezagutuz, elkar ulertuz eta elkarlanean arituz,aurreiritziak eta diskriminazioa alde batera baztertuz, eta ez bestela, lortuko dira ama-hizkuntza desberdinak darabiltzaten europarren arteko komunikazioa eta harremanegokiak, hau da, Europa barruko mugikortasuna.
§
Europako estatu kideek batasun handiagoa lor dezakete hizkuntza modernoen ikaskuntzaneta irakaskuntzan politika nazionalak erabili edo prestatzeko, baldin eta politika horiekelkarlanaren eta koordinazioaren bidez finkatzeko hitzarmen egokiak lortzen badituzte.Printzipio horiek betetzeko asmoz, hainbat eskakizun eta neurri jarri dira martxan azkenurteotan. Horien guztien lorpenerako lan-tresna nagusia, dudarik gabe, Europako Kontseiluak2001ean argitaratutako
Erreferentzi Marko Europar Bateratua, Hizkuntzen ikaskuntzarako,irakaskuntzarako eta ebaluaziorako
(EMEB) izeneko dokumentua da. Beste maila batekoa badaere, ez du garrantzia gutxiago, lan-tresna horretatik eratorritako eta Erreferentzi markoarenondorio zuzena den beste baliabide batek:
Hizkuntzen Portfolio Europarra
(HPE).EMEBk, tituluan adierazten duen bezala, hizkuntzen ikaskuntzarako, irakaskuntzarako etaebaluaziorako marko orokor eta bateratu bat eskaintzen du. Edozein hizkuntzaren ikaskuntza-irakaskuntza prozesuetan ari denak bertan aurkituko du hainbat printzipio orokor. Helburunagusietako bat “... profesionalen arteko komunikazio-langak gainditzea” da. Horretarako “... eraintegratzailean azaltzen du hizkuntz ikasleek zer egin behar duten komunikazioan hizkuntzaerabiltzeko eta zein ezagutza eta gaitasun garatu behar dituzten eraginkortasunez jarduteko gaiizan daitezen”. Era berean, “hizkuntzaren gaitasun-maila zehazten du, urrats bakoitzean etabizitza osoan zehar ere neurtzeko”. “Oinarri bateratu bat eskaintzean, Erreferentzi Markoakikastaroak, programak eta emaitzak gardenago azaltzen laguntzen du”. Bestalde, “hizkuntzarengaitasun-maila neurtzeko irizpide objektiboak jartzeak asko erraztuko du ikaskuntzakotestuinguru desberdinetako titulazioen aitorpena burutzeko”.Bederatzi ataletan banatuta dago. Lehenengoan printzipioen definizioa egiten du eta Markoarenberaren izaera deskribatzen; bigarrenean, hautatutako ikusmoldeaz ari da; hirugarrenean, mailabateratuak zertan diren azaltzen du; laugarrenean, hizkuntz erabilera eta erabiltzailea definitukoditu; bosgarrenean, ikaslearen edota erabiltzailearen gaitasunak azaltzen ditu; seigarrenean,hizkuntzen ikaskuntza eta irakaskuntzaz ari da; zazpigarrenean, atazek hizkuntzenirakaskuntzan duten funtzioa azaltzen du; zortzigarrenean, dibertsifikazio linguistikoa etakurrikuluari buruz hitz egiten du eta bederatzigarrena, ebaluazioari eskaintzen dio. Atarikooharretan adierazten denez, “1971. urteaz geroztik lantzen ari den prozesu baten azken urratsada” Markoa eta beraz oso ondo landutako, aztertutako eta garatutako lanabesa dela esan behar da.
 
3
Portfolioa hizkuntza ikasten ari denari ikas-prozesua hobetzen laguntzea da eta baita kulturaeta hizkuntzaren inguruko ezagutzak besteri erakustea. Portfolioan erabiltzen diren mailak, jakina, EMEBk zehaztutakoak dira. Hiru atal ditu: hizkuntzen pasaportea, hizkuntza-biografiaeta dosierra.Lehenengoak “hizkuntzetan [ikasleak] dituen esperientziak eta trebetasunak jasotzeko bildumalaburra da”. Aldian-aldian egunerako beharko du ikasleak eta bertan jasotzen dira ziurtagiri etadiplomak; aldi berean, autoebaluazioa egiteko aukera ere ematen du. Bigarrenak, biografiak,hizkuntza ikastean egindako ibilbidea jasotzen du; ikasleari helburuak zehazten lagunduko dioeta hausnarketa bultzatu nahi du. Hirugarrena, dosierra, hizkuntza-trebetasunak etaesperientziak erakusteko ziurtagiri eta lanen bildumak osatzen du.Gorago aipatutako lanen ondorio dira biok. Ez, ordea, egin beharreko azken lana. Hurrengoa,horien zabalkundea eta erabilera izango da. Izan ere, erabiltzen den neurrian hartuko dubenetako balioa Europa osorako baliagarri den lan-tresna honek.Zabalkunde-lan horretan laguntzeko asmoz, Santurtziko Udal Euskaltegiak (SUE) HizkuntzenPortfolio
 
Europarra ezagutzera emateko kanpaina antolatu zuen 2004-2005 ikasturtean zehar,Eusko Jaurlaritzaren Kanpo Harremanetarako Idazkaritza Nagusiaren laguntzarekin
1
. Horrenbarruan hainbat hitzaldi eskaini ziren Portfolioaren izariaz eta ezaugarriez (Camacho, 2004).Hitzaldi-sorta horren ostean, SUEren plataforma telematikoan burutu zen mintegi birtuala,ondoko helburuak lortzeko asmoz:
§
Erreferentzia Markoaren analisi laburra egitea
§
HEOKetik Erreferentzia Markora: nolako bidea dagoen aztertzea
§
Hizkuntzen Portfolio Europarra nolako tresna den aztertzea
§
Aurrekoen argitan euskararen irakaskuntzari begirako ondorioak formulatzeaMintegi birtualean, oro har, Helduen Euskalduntzeko profesionalak bildu ginen (AEKkoak,IKAkoak, Nafarroako Gobernukoak, zenbait udal euskaltegitakoak, beste euskaltegihomologatutakoak...) baina baita EAEko Berritzeguneetako zenbait aholkulari ere. Denera,berrogei bat lagun bildu ginen, kezka nagusi bat genuela: Erreferentzi Markoaren nahizPortfolioaren ustezko aplikazioek gurean izan ditzaketen inplikazioak eta ondorioak zein direnaztertzea (Erreferentzi mailak zertan diren eta gure mailekin nola pareka daitezkeen, praktikannola gauzatuko den Portfolioaren erabilera, gure jarduera zertan alda dezakeen, gelan zeinerabilera eman dakiokeen, gurean zein ondorio izango dituen...).Artikulu honetan, beraz, mintegian zehar burutu genituen jarduera eta eztabaidetatikeratorritako ondorioak azaltzen dira, hiru atalen inguruan. Argi dago, hortaz, gaur eguneuskararen irakaskuntzan ari diren profesionalen ekarpenek interesgarriago bihurtzen dituztelaondoriok; izan ere, profesional horiek izango dira lan-tresna hauen erabiltzaile zuzenak. Honahemen, ondorioak azaltzeko hiru atalak:
§
Erreferentzi Markoaren ekarpenak
§
Erreferentzi mailak eta gureak
§
Portfolioa ikasgelan: aribide metodologikoak
1
 
Ikus: 
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...