Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
2 Faz Dengeleri

2 Faz Dengeleri

Ratings: (0)|Views: 134 |Likes:
Published by bilsenbesergil

More info:

Published by: bilsenbesergil on Dec 26, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/26/2012

pdf

text

original

 
 1
2. FAZ DENGELER 
İ
 
İ
ki faz dengeye geldi
ğ
inde madde transferi s
ı
n
ı
ı
na ula
ş
ı
l
ı
r ve net madde transferidurur. Yeterli bir üretim h
ı
z
ı
n
ı
n gerekti
ğ
i bir i
ş
lemde denge halinden kaç
ı
n
ı
l
ı
r;çünkü herhangi bir noktadaki kütle transfer h
ı
z
ı
, o noktada dengeden olan ayr 
ı
l
ı
ğ
ı
 belirten yürütme kuvveti ile orant
ı
l
ı
d
ı
r.Yürütme kuvvetini de
ğ
erlendirebilmek, fazlar aras
ı
ndaki denge bilgilerine dayan
ı
r.Dengeyi kontrol eden de
ğ
i
ş
kenler s
ı
cakl
ı
k, bas
ı
nç ve konsantrasyondur. Dengeverileri tablolar, e
ş
itlikler ve grafiklerde görülebilir.
a. Buhar-S
ı
v
ı
Dengeleri
Buhar ve s
ı
v
ı
aras
ı
ndaki dengede k
ı
smi bas
ı
nç kavram
ı
önemlidir. Bir gazkar 
ı
ş
ı
m
ı
ndaki A ve B bile
ş
enlerinin k
ı
smi bas
ı
nçlar 
ı
p
 A
ve p
B
, Y
 A
ve Y
B
molfraksiyonlar 
ı
ile a
ş
a
ğ
ı
daki ba
ğ
ı
nt
ı
dad
ı
r; P
T
, kar 
ı
ş
ı
m
ı
n toplam bas
ı
nc
ı
d
ı
r.a).p
 A
p
B
Y
 A
=
 ⎯⎯ 
Y
B
=
 ⎯⎯ 
(1)P
T
P
T
İ
ki bile
ş
enli bir kar 
ı
ş
ı
m için,p
 A
p
B
Y =
 ⎯⎯ 
1 – Y =
 ⎯⎯ 
(2)P
T
P
T
ş
eklinde verilir. K
ı
smi bas
ı
nçlar 
ı
n toplam
ı
, toplam bas
ı
nca e
ş
ittir.P
T
= p
 A
+ p
B
+ p
C
+....S
ı
v
ı
faz sadece bir madde içerirse, bu maddenin k
ı
smi bas
ı
nc
ı
, saf haldekibas
ı
nc
ı
na e
ş
ittir (ayn
ı
s
ı
cakl
ı
ktp
 A
= P
 A0
Etil eter-aseton kar 
ı
ş
ı
m
ı
n
ı
n 20
0
C deki k
ı
smi bas
ı
nç-konsantrasyon e
ğ
rileri
Ş
ekil-1’de görülmektedir. E
ğ
riler, denge halinde iki faz
ı
n analiz edilmesi ve p
 A
ve p
B
nin,Denklem(1) veya (2) ile hesaplanmas
ı
yla çizilmi
ş
tir.
 
 2
Henry Kanunu
ş
ük konsantrasyonlarda, p
 A
X
e
grafi
ğ
i orijinden geçer ve e
ğ
rilmeden öncek
ı
sa bir mesafede do
ğ
ru
ş
eklindedir. Etil eter için bu mesafe X
e
= 0 ile X
e
> = 0.15aras
ı
ndad
ı
r. Çözeltide ayr 
ı
ş
an elektrolitler d
ı
ş
ı
nda, bu davran
ı
ş
geneldir vemaddelerin seyreltik çözeltilerdeki temel özelli
ğ
idir. K
ı
sm
ı
bas
ı
nç,p
 A
= H
 A
X
e
(3)e
ş
itli
ğ
i ile verilir H
 A
= Henry Kanunu sabiti s
ı
cakl
ı
ğ
a, çözücüye ve biraz da bas
ı
ncaba
ğ
l
ı
bir sabit, X
e
= çözeltideki A bile
ş
eninin dengedeki mol fraksiyonudur. Bue
ş
itlik Henry Kanunu olarak bilinir; de
ğ
eri ve sabit kald
ı
ğ
ı
konsantrasyon aral
ı
ğ
ı
 sadece deneylerle saptanabilir.
Rault Kanunu
Bir çözeltide A n
ı
n mol fraksiyonu çok yüksekse (saf maddeye yak
ı
nsa, X
e
= 1),k
ı
smi bas
ı
nc
ı
konsantrasyonu ile orant
ı
l
ı
d
ı
r.p
 A
= K X
e
K = orant
ı
sabitidir. X
e
= 1 oldu
ğ
unda, p
 A
= P
 A0
, K = P
 A0
olaca
ğ
ı
ndan,p
 A
= P
 A0
X
e
(4)olur. Ayn
ı
kural ikili çözeltideki B bile
ş
eni için de geçerlidir.p
B
= P
B0
(1 – X
e
) (4)Denklem(4) ve (5), Rault Kanununun matematiksel ifadesidir: "bir çözeltideki bir bile
ş
enin k
ı
smi bas
ı
nc
ı
, saf haldeki buhar bas
ı
nc
ı
ve mol fraksiyonunun çarp
ı
m
ı
nae
ş
ittir".
Ş
ekil-1’deki noktal
ı
hatlar Rault Kanununu gösterir. Çözeltideki bile
ş
enler-den biri için Henry Kanununun geçerli oldu
ğ
u konsantrasyon bölgesi, di
ğ
er bile-
ş
en için Rault Kanununa uygunluk gösterir. Çünkü Henry Kanunu çok seyreltikhalleri, Rault Kanunu çok konsantre halleri tan
ı
mlar.
Ş
ekil-1’de apsis ekseni sa
ğ
ado
ğ
ru artan etil eter konsantrasyonunu, sola do
ğ
ru artan aseton konsantrasyonu-nu göstermektedir. Bu durumda aa aral
ı
ğ
ı
nda etil eterin mol fraksiyonu çok dü
ş
ük(Henry Kanunu), asetonunki çok yüksektir (Rault Kanunu). Keza bb aral
ı
ğ
ı
nda etileter Rault Kanununa, aseton Henry Kanununa uyar.
 
 3
0 0.2 0.4 0.6 0.8 1.0X
e
, etil eterin mol fraksiyonu6005004003002001000
   K
   ı
  s  m   i   b  a  s
   ı
  n  ç ,  p
   A
 ,  m  m    H  g
p
 A
p
B
bbaa
 
Ş
ekil-1: Etil eter-aseton kar 
ı
ş
ı
m
ı
n
ı
n 20 
C deki k 
ı
smi bas
ı
nç-konsantrasyon e
ğ 
rileri 
İ
deal Çözeltiler
Rault Kanunu baz
ı
kar 
ı
ş
ı
mlarda, tüm konsantrasyon aral
ı
ğ
ı
nda (0-1.0) her bile
ş
e-ne uygulanabilir. Bu tip kar 
ı
ş
ı
mlara "ideal kar 
ı
ş
ı
mlar" denir. K
ı
smi bas
ı
nç-konsantrasyon e
ğ
rileri,
Ş
ekil-1’de noktal
ı
çizgilerle gösterildi
ğ
i gibi düz hatlar 
ş
ek-lindedir.
İ
deal çözeltilerde Henry ve Rault Kanunlar 
ı
birbirine e
ş
ittir; bir bile
ş
eninHenry Kanunu sabiti (H), saf haldeki buhar bas
ı
nc
ı
na (P
 A0
veya P
B0
) e
ş
it olur.Gerçekte ideal olan çözeltiler çok azd
ı
r.
İ
zotop kar 
ı
ş
ı
mlar 
ı
idealdir. Ayni tip veyakla
ş
ı
k ayn
ı
büyüklüklerdeki (baz
ı
homolog hidrokarbonlar) non-polar moleküller ideal çözelti kanununa yakla
ş
ı
rlar. Benzen, toluen, ksilenler, dü
ş
ük molekül a
ğ
ı
r-l
ı
kl
ı
parafinler kar 
ı
ş
ı
m
ı
, normal s
ı
cakl
ı
klarda Rault Kanununa uyarlar. Su, alkol,elektrolitler gibi polar yap
ı
l
ı
bile
ş
ikler ideal çözelti kanunundan önemli derecedesapar.
İ
ki-bile
ş
enli bir kar 
ı
ş
ı
mda bile
ş
enlerden biri ideal kanuna uygunluk göster-di
ğ
inde di
ğ
eri de uyar.
İ
deal çözelti kanununda çözelti üzerindeki gaz faz
ı
n
ı
n ideal gaz oldu
ğ
u kabul e-dilmi
ş
tir; dolay
ı
s
ı
yla bir bile
ş
enin k
ı
smi bas
ı
nc
ı
(p
 A
, p
B
gibi) ideal gaz yorumunadayan
ı
r. K
ı
smi bas
ı
nç, taneciklerinin çözeltiden gaz faz
ı
na geçme e
ğ
ilimini göste-rir. Bir çözeltideki A bile
ş
eni, buhar 
ı
ile dengededir (buhar-s
ı
v
ı
dengelerine termo-dinamik ba
ğ
ı
nt
ı
lar uygulan
ı
r).

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->