Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
1Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
DİVÂN-I HARB-İ ÖRFÎ MAHKEMELERİNDE ERMENİ TEHCİRİ YARGILAMALARI

DİVÂN-I HARB-İ ÖRFÎ MAHKEMELERİNDE ERMENİ TEHCİRİ YARGILAMALARI

Ratings: (0)|Views: 130|Likes:
Published by Gültekin ÖNCÜ

More info:

Published by: Gültekin ÖNCÜ on Dec 30, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See More
See less

02/13/2014

pdf

text

original

 
D
İ
VÂN-I HARB-
İ
ÖRFÎ MAHKEMELER
İ
NDE ERMEN
İ
 TEHC
İ
R
İ
YARGILAMALARI
 Ferudun ATA
∗∗
 
ÖZET 
Ermenilerin, I. Dünya Sava
 ş
ı içinde Osmanlı Devleti’ne kar 
 ş
ı giri
 ş
mi
 ş
olduklarıisyan ve katliam hareketleri, onların sava
 ş
alanı dı
 ş
ında bir bölgeye sevk ve iskânedilmelerine yol açmı
 ş
tır. Devletin, kendi güvenli
 ğ 
ini sa
 ğ 
lamak için ba
 ş
vurdu
 ğ 
u bu yöntem, içeride ve dı
 ş
arıda çe
 ş
itli ele
 ş
tirilere sebep olmu
 ş
tur.Osmanlı Devleti’nin, I. Dünya Sava
 ş
ı’ndan ma
 ğ 
lup olarak çıkıp Mondros Mütarekesi’ni imzalamasıyla (30 Ekim 1918), bu ele
 ş
tiriler daha da artmı
 ş
tır. Özellikle
 İ 
tilâf Devletleri, bu sevk i
 ş
lemini Osmanlı Devleti üzerinde bir baskı unsuru olarak kullanarak, bunu gerçekle
 ş
tiren
 İ 
ttihat ve Terakki mensuplarının yargılanmalarınıistemi
 ş
lerdir.
 
 Mütareke hükümetleri de, bu baskılar sonucu
 İ 
stanbul’da ve Anadolu’nun de
 ğ 
i
 ş
ik vilâyetlerinde Divân-ı Harb-i Örfî Mahkemeleri kurmu
 ş
 ,
 İ 
ttihat ve Terakki mensuplarınave o dönemde görev almı
 ş
ki
 ş
ilere idam dahil a
 ğ 
ır cezalar vermi
 ş
tir.
 
 Bugün, i
 ş
gal altında ve baskı sonucu kurulan bu Divân-ı Harb-i Örfî mahkemelerinin verdi
 ğ 
i hükümler, Ermeni taraftarlarınca istismar edilmek istenmekteve verilen cezaları, Ermenilerin sevki sırasında yapıldı
 ğ 
ını iddia ettikleri sözde“katliamın” bir deliliymi
 ş
gibi sunma gayreti içindedirler.
 
Oysa Divân-ı Harb-i Örfî mahkemelerinin kurulu
 ş
u, i
 ş
leyi
 ş
i, mahkeme heyetinin yargılama sırasındaki tutumu, Ermeni ve Rum yalancı
 ş
ahitlerin mahkemedeki ifadelerive i
 ş
gal kuvvetlerinin baskıları, bu mahkemelerin tarafsız bir 
 ş
ekilde ve hukuk kurallarına göre çalı
 ş
madı
 ğ 
ını çok açık bir 
 ş
ekilde ortaya koymaktadır.
 ANAHTAR KEL
 İ 
 MELER
 Divân-ı Harb-i Örfî, Ermeni, Askerî Mahkeme, Yargılamalar, Tehcir.
THE JUDGEMENTS OF ARMENIAN DEPORTATION  AT THE MARTIAL COURT  ABSTRACT 
 
The Armenian attempts of massacre and rebellion against the Ottoman Empire at the First World War caused Ottoman to send the Armenian to anywhere out of battlefield and to get them to dwell there. However, that method to which the
Bu çalı
ş
ma, Selçuk Üniversitesi Bilimsel Ara
ş
tırma Projeleri (BAP) Koordinatörlü
ğ
ütarafından 99/071 numara ile desteklenen
 Divân-ı Harb-i Örfiler ve Ermeni TehciriYargılamaları
adlı doktora tezinin özetidir.
∗∗
Ar
ş
. Gör. Dr., Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü.É-mail: fata@selcuk.edu.tr
 
Ferudun ATA298
Government referred for its security resulted in lots of critiques both at home and abroad.The number of critiques increased more and more when Ottoman signed the Armistice of Mondros (30th October 1918) because of being defeated at war. Especially,the Allies regarded sending of the Armenian as a chance to put pressure on Ottomanand requested members of the Union and Progress, who had sent the Armenian, to betried.Therefore the governments of armistice founded the Martial Court in Istanbuland in the other Anatolian provinces, then condemned members of the Union and Progress and others who were appointed in that period to various grave punishments,including capital punishment.Today, Armenian partisans want to abuse the sentences which were passed bythe Martial Court, founded under military occupation because of the pressure, and theytry to show punishments, given by trials of the Martial Court, as an evidence of so-called Armenian massacre during sending process.Yet, the foundation of the Martial Court, its function, the attitude of trialcommitte during judgement, testimonies of liar Greek and Armenian witnesses and the pressures of the Allies clearly show the fact that these trials of the Martial Court did not run impartially according to the judicial laws.
  KEY WORDS
Court Martial, Armenian, Military Court, Judgements, Deportation.
G
İ
R
İŞ
 
Ermeniler, Türk idareleri altında bulundukları ilk devirlerden itibarengenelde huzurlu bir hayat sürdürmü
ş
lerdir. Selçuklular ve daha sonra Osmanlılarzamanında Türk idarecilerinin ve Türk halkının, Ermenilere kar
ş
ı göstermi
ş
 oldukları ho
ş
görü ve sa
ğ
lamı
ş
oldukları geni
ş
fırsatlar, Ermeni milletininkendilerini koruyup geli
ş
tirmelerinde önemli bir etken olmu
ş
tur. Ayrıca budurum, Ermenilerin Müslüman halkla iç içe ya
ş
amalarını da sa
ğ
lamı
ş
, günlükhayatta birbirlerinden ayırt edilemeyecek ölçüde kayna
ş
ş
lardır
1
.Osmanlı toplumu içinde, di
ğ
er milletlere nazaran, iktisadî, ticarî, mimarî ve sanat yönünden de zengin bir zümreyi olu
ş
turan Ermeniler, özellikle XVIII.
1
Mehmet Ersan, “Türk Yönetim Tarzı, Ermenilerin Türk
İ
daresini Kabulü ve KendilerineTanınan Haklar”,
Uluslar arası Türk-Ermeni
 İ 
li
 ş
kileri Sempozyumu,
 
İ
stanbul 2001, s. 5-12;Erol Kürkçüo
ğ
lu, “Tarihi Süreçte Selçuklu-Ermeni
İ
li
ş
kileri”,
Ermeni Ara
 ş
tırmaları, 1.Türkiye Kongresi Bildirileri
, I, Ankara 2003, s. 337-340; Recep
Ş
ahin,
Tarih Boyunca Türk 
 İ 
darelerinin Ermeni Politikaları
,
İ
stanbul 1988, s. 30-60; Ali Sevim,
 Anadolu’nun FethiSelçuklular Dönemi
, Ankara 1993, s. 104; Nejat Göyünç,
Osmanlı
 İ 
daresinde Ermeniler 
,
İ
stanbul 1983, s. 150.
 
Divân-ı Harb-i Örfî Mahkemelerinde Ermeni Tehciri Yargılamaları299
yüzyılın ortalarından itibaren, XIX. yüzyıl ortalarına kadar çok parlak bir devirgeçirmi
ş
ler, âdeta “
altın devirlerini
” ya
ş
amı
ş
lardır
2
.Ancak Türk-Ermeni ili
ş
kileri, özellikle Osmanlı-Rus sava
ş
ından sonraimzalanan Ayastefanos (3 Mart 1878) ve Berlin Antla
ş
malarıyla (13 Temmuz1878) çok ciddi bir dönüm noktasına girmi
ş
tir. Bu antla
ş
malarla Ermenimeselesi ilk defa uluslar arası bir hüviyet kazanmı
ş
tır
3
. Buna göre; OsmanlıDevleti, Ermenilerin bulundukları vilâyetlerde ıslahat yapmayı ve güvenliklerinisa
ğ
lamayı taahhüt ediyordu. Ancak, devletin Ermenilerle ilgili ıslahat çabaları,emperyalist devletler tarafından bir türlü yeterli görülmemi
ş
ve bu talepleriniBirinci Dünya Sava
ş
ı’na kadar sürdürmü
ş
lerdir
4
. Böylece nihai hedefleri Do
ğ
uAnadolu’da muhtar bir Ermeni idaresi kurmak olan Ermeniler, Rusya’nın vebatılı devletlerin de destekleriyle 1890 yılından itibaren isyan hareketlerinegiri
ş
mi
ş
ler ve devletle mücadeleye ba
ş
lamı
ş
lardır
5
. Kurmu
ş
oldukları Hınçak veTa
ş
nak cemiyetleri vasıtasıyla ülkenin her tarafında isyana kalkı
ş
ş
lar ve Bâb-ıâli Baskını, Van isyanı, Osmanlı Bankası baskını gibi çe
ş
itli kanlı olayları tertipetmi
ş
lerdir
6
.Ermeniler, II. Me
ş
rutiyetin ilanıyla ayrılıkçı dü
ş
üncelerindenvazgeçtiklerini ve Osmanlı Devleti’nin siyasî ba
ğ
ımsızlı
ğ
ını kabul ettikleriniaçıkladıysalar da, bu sun’î barı
ş
devresi çok kısa sürmü
ş
tür. Nitekim,Ermenilerin 1909 yılında Adana’da Müslümanlara kar
ş
ı yaptıkları katliâm vedaha sonra ülkenin de
ğ
i
ş
ik bölgelerindeki ihtilâl hazırlıkları niyetlerini açıkçaortaya koymu
ş
tur.Özellikle I. Dünya Sava
ş
ı’nın ba
ş
laması ve Osmanlı Devleti’nin busava
ş
a dahil olmasıyla, Ermeniler isyan ve ihtilâl çabalarını artırmı
ş
lar,savunmasız insanları öldürmeye ba
ş
lamı
ş
lardır. Aldıkları gizli karar gere
ğ
i de,Osmanlı topraklarına kar
ş
ı Rus ordusu harekete geçti
ğ
i zaman ayaklanacaklarve silâhları ile birlikte Rus ordusuna katılacaklardı. Ayrıca Rus,
İ
ngiliz, Fransız
2
Rh. Y. G. Çark,
Türk Devleti Hizmetinde Ermeniler, 1453-1953
,
İ
stanbul 1953, s. 8; EsatUras,
Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi
,
İ
stanbul 1976, s. 149.
3
Cevdet Küçük,
Osmanlı Diplomasisinde Ermeni Meselesinin Ortaya Çıkı
 ş
ı, 1878-1897 
,
İ
stanbul 1986, s. 106.
4
Islahat hakkında geni
ş
bilgi için bkz. Ali Karaca,
 Anadolu Islahatı ve Ahmet 
Ş 
akir Pa
 ş
a(1838-1899)
,
İ
stanbul 1993, s. 37-40; Süleyman Beyo
ğ
lu, “1915 Tehciri ve Soykırım
İ
ddiaları”.
Uluslar arası Türk-Ermeni
 İ 
li
 ş
kileri Sempozyumu,24-25 Mayıs 2001,
 
İ
stanbul2001, s. 172.
5
E. Uras,
Tarihte Ermeniler 
, s. 431-441.
6
E. Uras,
Tarihte Ermeniler 
, s. 431-441; Erdal
İ
lter,
Ermeni Kilisesi ve Terör 
, Ankara 1999, s.23-25.

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->