• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
 
0 1 0 0 01 1 1 0 0
พระวินัยปิฎก
2 1 1 0 0
 
เล่ม ๒
4 1 1 0 0
 
มหาวิภังค์ทุติยภาค
5 1 1 0 0
ขอนอบน้อมแด่พระผู  ้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้ าพระองค์นัน
0 5 1 0 0
 
นิสสัคคิยกัณฑ์ท่ านทังหลาย อนึง ธรรมคือนิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐
 
สิกขาบทเหล่ านีแล มาสู ่อุเทศ
.
 
นิสสัคคิยปาจิตตีย์ วรรคที ๑ ๑
.
 จี วรวรรค สิกขาบทที๑ เรืองพระฉัพพัคคีย์
-2 1 0 0 0 -110 47 0 0 0[
๑
]
 โดยสมัยนันพระผู  ้มีพระภาคพุทธเจ้ าประทับอยู ่ ณ โคตมก
 
เจดีย์ เขตพระนคร เวสาลี
.
ครัง นันพระองค์ทรงอนุญาตไตรจี วรแก่
 
ภิกษุทังหลายแล้ ว พระฉัพพัคคีย์ทราบว่ า พระผู  ้มีพระภาคทรงอนุญาต
 
 ไตรจี วรแล้ ว จึงครองไตรจี วร เข้ าบ้ านสำ ารับหนึง อยู ่ ในอารามอีกสำ ารับ
 
หนึง สรงน้ ำ าอีกสำ ารับหนึง
. 
บรรดาภิกษุผู  ้มักน้อย สันโดษ มีความละอาย มีความรังเกียจ ผู  ้ ใคร่
 
ต่อสิกขา ต่ างก็เพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่ า ไฉนพระฉัพพัคคีย์ จึงได้
 
ทรงจี วร เกินหนึงสำ ารับเล่ า แล้ วกราบทูลเรืองนันแด่พระผู  ้มีพระภาค
. 
ประชุมสงฆ์ทรงสอบถาม
 
ลำ าดับนันพระผู  ้มีพระภาครับสังให้ประชุมภิกษุสงฆ์ ในเพราะ
 
เหตุเป็นเค้ ามูลนันใน เพราะเหตุแรกเกิดนันแล้วทรงสอบถามพระ
 
ฉัพพัคคีย์ ว่ า ดูกรภิกษุทังหลาย ข่ าวว่ าพวกเธอทรง จี วรเกินหนึงสำ ารับ  จริงหรือ
?
พระฉัพพัคคีย์ทูลรับว่ า จริง พระพุทธเจ้ าข้ า
.
ทรงติเตียน
 
พระผู  ้มีพระภาคพุทธเจ้ าทรงติเตียนว่ า ดูกรโมฆบุรุษทังหลาย การ
 
กระทำ าของพวกเธอนันไม่เหมาะ ไม่สม ไม่ควร ไม่ ใช่กิ จของสมณะ ใช้
 
 ไม่ ได้ ไม่ควรทำ า ไฉนพวกเธอจึงได้ทรงจี วรเกินหนึงสำ ารับเล่ า การ
 
กระทำ าของพวกเธอนันไม่เป็นไปเพือความเลือมใสของชุมชนทียังไม่
 
เลือมใส หรือเพือความเลือมใสยิงของชุมชนทีเลือมใสแล้ ว โดยทีแท้
 
การกระทำ าของพวกเธอ นันเป็นไปเพือความไม่เลือมใสของชุมชนท  ียัง
 
 ไม่เลือมใส และเพือความเป็นอย่ างอืนของชน บางพวกท  ีเลือมใสแล้ ว
.
ทรงบัญญัติสิกขาบท
 
พระผู  ้มีพระภาค ทรงติเตียนพระฉัพพัคคีย์ โดยอเนกปริยายดังนี
 
แล้ ว ตรัสโทษแห่งความ เป็นคนเลียงยาก ความเป็นคนบำ ารุงยาก ความ
 
เป็นคนมักมาก ความเป็นคนไม่สันโดษ ความคลุกคลีความเกียจคร้ าน
 
ตรัสคุณแห่งความเป็นคนเลียงง่ าย ความเป็นคนบำ ารุงง่ าย ความมักน้อย
 
ความสันโดษ ความขัดเกลา ความจำ ากัด อาการท  ีน่ าเลือมใส การไม่
 
สะสม การ ปรารภความเพียร โดยอเนกปริยาย ทรงกระทำ าธรรมีกถาที
 
สมควรแก่เรืองนันท  ีเหมาะสมแก่เรืองนันแก่ภิกษุทังหลาย แล้ วรับสัง 
 
กะภิกษุทังหลายว่ า
 
ดูกรภิกษุทังหลาย เพราะเหตุนันแล เราจักบัญญัติสิกขาบทแก่ภิกษุ
 
ทังหลาย อาศัย อำ านาจประโยชน์ ๑๐ ประการ คือ เพือความรับว่ าดีแห่ง
 
สงฆ์ ๑ เพือความสำ าราญแห่งสงฆ์๑ เพือข่มบุคคลผู  ้เก้อยาก ๑ เพืออยู ่
 
 
สำ าราญแห่งภิกษุผู  ้มีศีลเป็นทีรัก ๑ เพือป้องกันอาสวะอันจะบังเกิดใน
 
ปัจจุบัน๑ เพือกำ าจัดอาสวะอันจักบังเกิดในอนาคต ๑ เพือความเลือมใส
 
ของชุมชนทียังไม่เลือมใส ๑ เพือความเลือมใสย  ิงของชุมชนทีเลือมใส
 
แล้ ว ๑ เพือความตัง มันแห่งพระสัทธรรม ๑ เพือถือตามพระวินัย ๑
.
ดูกรภิกษุทังหลาย ก็แลพวกเธอพึงยกสิกขาบทนีขึ  นแสดงอย่ างนี  ว่ าดังนี
:
พระบัญญัติ
 
๒๐
.
๑
.
อนึง ภิกษุ ใดทรงอติเรกจี วร เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์
.
สิกขาบทนี ย่อมเป็นอันพระผู  ้มีพระภาคทรงบัญญัติแล้ วแก่ภิกษุ
 
ทังหลาย ด้ วยประการ ฉะนี
.
เรืองพระฉัพพัคคีย์ จบ
. 
พระอนุบัญญัติ
 
เรืองพระอานนท์
-2 1 0 0 0 -120 23 0 0 0[
๒
]
ก็ โดยสมัยนันแล อติเรกจี วรทีเกิดแก่ท่ านพระอานนท์มีอยู ่
 
และท่ านประสงค์ จะ ถวายจี วรนันแก่ท่ านพระสารีบุตร แต่ท่ านพระ
 
สารีบุตรอยู ่ถึงเมืองสาเกต จึงท่ านพระอานนท์มีความปริวิตกว่ า พระ
 
ผู  ้มีพระภาคทรงบัญญัติสิกขาบทไว้ ว่ า ภิกษุ ไม่พึงทรงอติเรกจี วร ก็นี
 
อติเรกจี วรบังเกิดแก่เรา และเราก็ ใคร่ จะถวายแก่ท่ านพระสารีบุตร
 
แต่ท่ านอยู ่ถึงเมืองสาเกต เราจะพึง ปฏิบัติอย่ างไรหนอ ครันแล้ วท่ าน พระอานนท์ ได้กราบทูลเรืองนันแด่พระผู  ้มีพระภาค
.
พระผู  ้มีพระภาคตรัสถามว่ า ดูกรอานนท์ ยังอีกนานเท่ าไร สารีบุตรจึงจักกลับมา
?
พระอานนท์กราบทูลว่ า จักกลับมาในวันที ๙ หรือวันท  ี ๑๐ พระพุทธเจ้ าข้ า
. 
ทรงอนุญาตอติเรกจี วร
 
ลำ าดับนันพระผู  ้มีพระภาคทรงกระทำ าธรรมีกถา ในเพราะเหตุเป็น
 
เค้ ามูลนันในเพราะเหตุ แรกเกิดนันแล้ วรับสัง  กะภิกษุทังหลายว่ า
 
ดูกรภิกษุทังหลาย เราอนุญาตให้ทรงอติเรกจี วรไว้ ได้ ๑๐ วันเป็น อย่ างยิง
.
อนึง พวกเธอพึงยกสิกขาบทนีขึ  นแสดงอย่ างนี ว่ าดังนี
: 
พระอนุบัญญัติ
 
๒๐
.
๑
.
ก
.
 จี วรสำ าเร็ จแล้ ว กฐินอันภิกษุเดาะเสียแล้ ว พึงทรงอติเรก
 
 จี วรได้๑๐ วันเป็นอย่ างยิง ภิกษุ ให้ล่ วงกำ าหนดนันไป เป็นนิสสัคคิย ปาจิตตีย์
.
เรืองพระอานนท์จบ
. 
สิกขาบทวิภังค์
-2 1 0 0 0 -130 15 0 0 0[
๓
]
บทว่ า จี วรสำ าเร็ จแล้ ว ความว่ า จี วรของภิกษุทำ าสำ าเร็ จแล้ วก็ดี
 
หายเสียก็ดี ฉิบหายเสียก็ดี ถูกไฟไหม้เสียก็ดี หมดหวังว่ าจะได้ทำ าจี วร ก็ดี
. 
คำ าว่ า กฐิน
...
เดาะเสียแล้ ว คือ เดาะเสียแล้ วด้วยมาติกาอันใดอัน
 
หนึงในมาติกา ๘ หรือสงฆ์เดาะเสียในระหว่ าง
. 
บทว่ า ๑๐ วันเป็นอย่ างยิง คือ ทรงไว้ ได้ ๑๐ วันเป็นอย่ างมาก
.
ทีชือว่ า อติเรกจี วร ได้แก่ จี วรทียังไม่ ได้อธิษฐาน ยังไม่ ได้ วิกัป
.
ทีชือว่ า จี วร ได้แก่ผ้ า ๖ ชนิด ชนิดใดชนิดหนึง ซึงเข้ าองค์กำ าหนด แห่งผ้ าต้องวิกัปเป็นอย่ างต่ ำ า
.
คำ าว่ า ให้ล่ วงกำ าหนดนันไป เป็นนิสสัคคีย์ ความว่ า เมืออรุณที๑๑
 
 
ขึ  นมา จี วรนันเป็นนิสสัคคีย์ คือเป็นของจำ าต้องเสียสละแก่สงฆ์ คณะ
 
หรือ บุคคล
.
ดูกรภิกษุทังหลาย ก็แลภิกษุพึงเสียสละจี วรนันอย่ างนี
: 
 วิธีเสียสละ
 
เสียสละแก่สงฆ์
-2 1 0 0 0 -140 10 0 0 0[
๔
]
ภิกษุรูปนันพึงเข้ าไปหาสงฆ์ ห่มผ้ าอุตราสงค์เฉวียงบ่ า
 
กราบเท้ าภิกษุผู  ้แก่พรรษากว่ า นังกระโหย่ง ประนมมือ กล่ าวอย่ างนี ว่ า
 
ท่ านเจ้ าข้ า จี วรผืนนีของข้ าพเจ้ า ล่ วง ๑๐ วัน เป็นของจำ าจะสละ
 
ข้ าพเจ้ า สละจี วรผืนนีแก่สงฆ์
.
ครันสละแล้ วพึงแสดงอาบัติ ภิกษุผู  ้ฉลาด ผู  ้สามารถ พึงรับอาบัติ
 
พึงคืนจี วรท  ีเสียสละ ให้ด้ วยญัตติกรรมวาจา ว่ าดังนี
: 
ท่ านเจ้ าข้ า ขอสงฆ์ จงฟังข้ าพเจ้ า จี วรผืนนีของภิกษุมีชือนีเป็นของ
 
 จำ าจะสละ เธอสละแล้ วแก่สงฆ์ ถ้ าความพร้อมพรังของสงฆ์ถึงท  ีแล้ ว
 
สงฆ์พึงให้ จี วรผืนนี แก่ภิกษุมีชือนี
.
เสียสละแก่คณะ
-2 1 0 0 0 -150 11 0 0 0[
๕
]
ภิกษุรูปนันพึงเข้ าไปหาภิกษุหลายรูป ห่มผ้ าอุตราสงค์
 
เฉวียงบ่ า กราบเท้ าภิกษุผู  ้แก่ พรรษากว่ า นังกระโหย่ง ประนมมือ
 
กล่ าวอย่ างนี ว่ า
 
ท่ านเจ้ าข้ า จี วรผืนนีของข้ าพเจ้ า ล่ วง ๑๐ วัน เป็นของจำ าจะสละ ข้ าพเจ้ าสละจี วรผืนนีแก่ท่ านทังหลาย
. 
ครันสละแล้ วพึงแสดงอาบัติ ภิกษุผู  ้ฉลาด ผู  ้สามารถ พึงรับอาบัติ
 
พึงคืนจี วรท  ีเสีย สละให้ด้ วยญัตติกรรมวาจา ว่ าดังนี
: 
ท่ านทังหลาย ขอจงฟังข้ าพเจ้ า จี วรผืนนีของภิกษุมีชือนี เป็นของ
 
 จำ าจะสละ เธอสละแล้วแก่ท่ านทังหลาย ถ้ าความพร้อมพรัง  ของท่ าน
 
ทังหลายถึงทีแล้ ว ท่ านทังหลายพึงให้ จี วรผืนนีแก่ภิกษุมีชือนี
. 
เสียสละแก่บุคคล
-2 1 0 0 0 -160 8 0 0 0[
๖
]
ภิกษุรูปนันพึงเข้ าไปหาภิกษุรูปหนึง ห่มผ้ าอุตราสงค์เฉวียง
 
บ่ า นังกระโหย่งประนมมือ กล่ าวอย่ างนี ว่ า
 
ท่ าน จี วรผืนนีของข้ าพเจ้ าล่ วง ๑๐ วัน เป็นของจำ าจะสละ ข้ าพเจ้ า
 
สละจี วร ผืนนีแก่ท่ าน
. 
ครันสละแล้ วพึงแสดงอาบัติ ภิกษุผู  ้รับเสียสละนันพึงรับอาบัติ
 
พึงคืนจี วรท  ีเสียสละ ให้ด้ วยคำ าว่ า ข้ าพเจ้ าให้ จี วรผืนนีแก่ท่ าน ดังนี
.
บทภาชนีย์
 
นิสสัคคิยปาจิตตีย์
-2 1 0 0 0 -170 28 0 0 0[
๗
]
 จี วรล่ วง ๑๐ วันแล้ ว ภิกษุสำ าคัญว่ าล่ วงแล้ ว เป็นนิสสัคคีย์ ต้องอาบัติปาจิตตีย์
. 
 จี วรล่ วง ๑๐ วันแล้ ว ภิกษุสงสัย เป็นนิสสัคคีย์ ต้องอาบัติปาจิตตีย์
. 
 จี วรล่ วง ๑๐ วันแล้ ว ภิกษุสำ าคัญว่ ายังไม่ล่ วง เป็นนิสสัคคีย์ ต้อง อาบัติปาจิตตีย์
.
 จี วรยังไม่ ได้อธิษฐาน ภิกษุสำ าคัญว่ าอธิษฐานแล้ ว เป็นนิสสัคคีย์ ต้องอาบัติปาจิตตีย์
.
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...