• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
 
0 1 0 0 01 1 1 0 0
พระสุตตันตปิฎก
2 1 1 0 0
 
เล่ม ๔
4 1 1 0 0
 
มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์
5 1 1 0 0
ขอน้อมแด่พระผู  ้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้ าพระองค์นัน
0 3 1 0 0
มูลปริยายวรรค๑
.
มูลปริยายสูตร  ว่ าด้ วยมูลเหตุแห่งธรรมทังปวง
-2 1 0 0 0 -110 9 0 0 0[
๑
]
ข้ าพเจ้ าได้สดับมาอย่ างนี
 
สมัยหนึง พระผู  ้มีพระภาคประทับอยู ่ณ โคนไม้พญารังในสุภควัน
 
เขตเมืองอุกกัฏฐา ณ ท  ีนันพระผู  ้มีพระภาคตรัสเรียกภิกษุทังหลายว่ า
 
ดูกรภิกษุทังหลาย ภิกษุเหล่ านันทูลรับ พระผู  ้มีพระภาคว่ า พระเจ้ าข้ า
 
พระผู  ้มีพระภาค ได้ตรัสพระพุทธพจน์นี ว่ า ดูกรภิกษุทังหลาย
 
เราจักแสดงปริยายอันเป็นมูลของธรรมทังปวงแก่พวกเธอ พวกเธอ
 
 จงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่ าวภิกษุเหล่ านันทูลรับพระผู  ้มีพระภาค
 
 ว่ า อย่ างนันพระเจ้ าข้ า
.
กำ าหนดภูมินัยที ๑ ด้ วยสามารถปุถุชน
-2 1 0 0 0 -120 123 0 0 0[
๒
]
พระผู  ้มีพระภาคได้ตรัสพระพุทธพจน์นี ว่ า ดูกรภิกษุทังหลาย
 
ปุถุชนในโลกนี ไ ม่ ได้สดับ ไม่ ได้เห็นพระอริยะ ไม่ฉลาดในธรรมของ
 
พระอริยะ ไม่ ได้รับแนะนำ าในธรรมของ พระอริยะ ไม่ ได้เห็นสัตบุรุษ
 
 ไม่ฉลาดในธรรมของสัตบุรุษ ไม่ ได้รับแนะนำ าในธรรมของสัตบุรุษ
 
ย่อมรู  ้ธาตุดินโดยความเป็นธาตุดิน ครันรู  ้ธาตุดินโดยความเป็นธาตุดิน
 
แล้ ว ย่อมสำ าคัญธาตุดิน ย่อมสำ าคัญในธาตุดิน ย่อมสำ าคัญโดยความ
 
เป็นธาตุดิน ย่อมสำ าคัญธาตุดินว่ า ของเรา ย่อมยินดีธาตุดิน ข้อนัน
 
เพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
.
ย่อมรู  ้ธาตุน้ ำ าโดยความเป็นธาตุน้ ำ า ครันรู  ้ธาตุน้ ำ าโดยความเป็นธาตุ
 
น้ ำ าแล้ ว ย่อมสำ าคัญ ธาตุน้ ำ า ย่อมสำ าคัญในธาตุน้ ำ า ย่อมสำ าคัญโดยความ
 
เป็นธาตุน้ ำ า ย่อมสำ าคัญธาตุน้ ำ าว่ า ของเรา ย่อมยินดีธาตุน้ ำ า ข้อนัน
 
เพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
.
ย่อมรู  ้ธาตุ ไฟโดยความเป็นธาตุ ไฟ ครันรู  ้ธาตุ ไฟโดยความเป็นธาตุ
 
 ไฟแล้ ว ย่อมสำ าคัญ ธาตุ ไฟ ย่อมสำ าคัญในธาตุ ไฟ ย่อมสำ าคัญโดยความ
 
เป็นธาตุ ไฟ ย่อมสำ าคัญธาตุ ไฟว่ า ของเราย่อมยินดีธาตุ ไฟ ข้อนันเพราะ
 
เหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
.
ย่อมรู  ้ธาตุลมโดยความเป็นธาตุลม ครันรู  ้ธาตุลมโดยความเป็นธาตุ
 
ลมแล้ ว ย่อมสำ าคัญ ธาตุลม ย่อมสำ าคัญในธาตุลม ย่อมสำ าคัญโดยความ
 
เป็นธาตุลม ย่อมสำ าคัญธาตุลมว่ า ของเราย่อมยินดีธาตุลม ข้อนันเพราะ
 
เหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
.
ย่อมรู  ้สัตว์ โดยความเป็นสัตว์ครันรู  ้สัตว์ โดยความเป็นสัตว์แล้ ว
 
ย่อมสำ าคัญสัตว์ ย่อมสำ าคัญในสัตว์ ย่อมสำ าคัญโดยความเป็นสัตว์ ย่อม
 
สำ าคัญสัตว์ ว่ า ของเรา ย่อมยินดีสัตว์ข้อนันเพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
.
 
 
ย่อมรู  ้เทวดาโดยความเป็นเทวดา ครันรู  ้เทวดาโดยความเป็นเทวดา
 
แล้ ว ย่อมสำ าคัญเทวดา ย่อมสำ าคัญในเทวดา ย่อมสำ าคัญโดยความเป็น
 
เทวดา ย่อมสำ าคัญเทวดาว่ าของเรา ย่อมยินดีเทวดา ข้อนันเพราะเหตุ
 
อะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
. 
ย่อมรู  ้มารโดยความเป็นมาร ครันรู  ้มารโดยความเป็นมารแล้ ว ย่อม
 
สำ าคัญมาร ย่อมสำ าคัญ ในมาร ย่อมสำ าคัญโดยความเป็นมาร ย่อมสำ าคัญ
 
มารว่ า ของเรา ย่อมยินดีมาร ข้อนันเพราะ เหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
. 
ย่อมรู  ้พรหมโดยความเป็นพรหม ครันรู  ้พรหมโดยความเป็นพรหม
 
แล้ ว ย่อมสำ าคัญพรหมย่อมสำ าคัญในพรหม ย่อมสำ าคัญโดยความเป็น
 
พรหม ย่อมสำ าคัญพรหมว่ า ของเรา ย่อมยินดีพรหม ข้อนันเพราะเหตุ
 
อะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
. 
ย่อมรู  ้อาภัสสรพรหมโดยความเป็นอาภัสสรพรหม ครันรู  ้อาภัสสร
 
พรหมโดยความเป็น อาภัสสรพรหมแล้ ว ย่อมสำ าคัญอาภัสสรพรหม
 
ย่อมสำ าคัญในอาภัสสรพรหม ย่อมสำ าคัญโดย ความเป็นอาภัสสร
 
พรหม ย่อมสำ าคัญอาภัสสรพรหมว่ า ของเรา ย่อมยินดีอาภัสสรพรหม
 
ข้อนันเพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
.
ย่อมรู  ้สุภกิณหพรหมโดยความเป็นสุภกิณหพรหม ครันรู  ้สุภกิณห
 
พรหมโดยความเป็น สุภกิณหพรหมแล้ ว ย่อมสำ าคัญสุภกิณหพรหม
 
ย่อมสำ าคัญในสุภกิณหพรหม ย่อมสำ าคัญโดยความ เป็นสุภกิณหพรหม
 
ย่อมสำ าคัญสุภกิณหพรหมว่ า ของเรา ย่อมยินดีสุภกิณหพรหม ข้อนัน
 
เพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
. 
ย่อมรู  ้เวหัปผลพรหมโดยความเป็นเวหัปผลพรหม ครันรู  ้เวหัปผล
 
พรหมโดยความเป็น เวหัปผลพรหมแล้ ว ย่อมสำ าคัญเวหัปผลพรหม
 
ย่อมสำ าคัญในเวหัปผลพรหม ย่อมสำ าคัญโดยความ เป็นเวหัปผลพรหม
 
ย่อมสำ าคัญเวหัปผลพรหมว่ า ของเรา ย่อมยินดีเวหัปผลพรหม ข้อนัน
 
เพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
. 
ย่อมรู  ้อสัญญีสัตว์ โดยความเป็นอสัญญีสัตว์ครันรู  ้อสัญญีสัตว์ โดย
 
ความเป็นอสัญญี สัตว์แล้ ว ย่อมสำ าคัญอสัญญีสัตว์ ย่อมสำ าคัญใน
 
อสัญญีสัตว์ ย่อมสำ าคัญโดยความเป็นอสัญญีสัตว์ ย่อมสำ าคัญอสัญญี
 
สัตว์ ว่ า ของเรา ย่อมยินดีอสัญญีสัตว์ ข้อนันเพราะเหตุอะไร เรากล่ าว
 
 ว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
. 
ย่อมรู  ้อากาสานัญจายตนพรหมโดยความเป็นอากาสานัญจายตน
 
พรหม ครันรู  ้อากาสานัญจายตนพรหมโดยความเป็นอากาสานัญจาย
 
ตนพรหมแล้ ว ย่อมสำ าคัญอากาสานัญจายตนพรหม ย่อม สำ าคัญในอา
 
กาสานัญจายตนพรหม ย่อมสำ าคัญโดยความเป็นอากาสานัญจายตน
 
พรหม ย่อมสำ าคัญอากาสานัญจายตนพรหมว่ า ของเรา ย่อมยินดีอากา
 
สานัญจายตนพรหม ข้อนันเพราะเหตุอะไรเรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้ กำ าหนดรู  ้
. 
ย่อมรู  ้ วิญญาณัญจายตนพรหม โดยความเป็นวิญญาณัญจายตน
 
พรหม ครันรู  ้ วิญญาณัญจาย ตนพรหมโดยความเป็นวิญญาณัญจายตน
 
พรหมแล้ ว ย่อมสำ าคัญวิญญาณัญจายตนพรหม ย่อมสำ าคัญ ในวิญญา
-
 
ณัญจายตนพรหม ย่อมสำ าคัญ โดยความเป็นวิญญาณัญจายตนพรหม
 
ย่อมสำ าคัญวิญญาณัญ จายตนพรหมว่ า ของเรา ย่อมยินดี วิญญาณัญจาย
 
ตนพรหม ข้อนันเพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ าเพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
. 
ย่อมรู  ้อากิญจัญญายตนพรหม โดยความเป็นอากิญจัญญายตน
 
พรหม ครันรู  ้อากิญจัญญาย ตนพรหมโดยความเป็นอากิญจัญญายตน
 
พรหมแล้ ว ย่อมสำ าคัญอากิญจัญญายตนพรหม ย่อมสำ าคัญ ในอากิญจัญ
 
ญายตนพรหม ย่อมสำ าคัญโดยความเป็นอากิญจัญญายตนพรหม ย่อม
 
สำ าคัญ อากิญจัญญายตนพรหมว่ า ของเรา ย่อมยินดีอากิญจัญญายตน
 
พรหม ข้อนันเพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
. 
ย่อมรู  ้เนวสัญญานาสัญญายตนพรหมโดยความเป็นเนวสัญญานา
 
 
สัญญายตนพรหม ครันรู  ้ เนวสัญญานาสัญญายตนพรหมโดยความเป็น
 
เนวสัญญานาสัญญายตนพรหมแล้ ว ย่อมสำ าคัญเนวสัญญานาสัญญาย
 
ตนพรหม ย่อมสำ าคัญในเนวสัญญานาสัญญายตนพรหม ย่อมสำ าคัญ
 
 โดยความเป็นเนวสัญญานาสัญญายตนพรหม ย่อมสำ าคัญเนวสัญญานา
 
สัญญายตนพรหมว่ า ของเรา ย่อม ยินดีเนวสัญญานาสัญญายตนพรหม
 
ข้อนันเพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
.
ย่อมรู  ้รูปท  ีตนเห็นโดยความเป็นรูปท  ีเห็น ครันรู  ้รูปทีตนเห็นโดย
 
ความเป็นรูปท  ีตนเห็นแล้ ว ย่อมสำ าคัญรูปทีตนเห็น ย่อมสำ าคัญในรูปที
 
ตนเห็น ย่อมสำ าคัญโดยความเป็นรูปทีตนเห็นย่อมสำ าคัญรูปทีตนเห็น
 
 ว่ า ของเรา ย่อมยินดีรูปท  ีตนเห็น ข้อนันเพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
. 
ย่อมรู  ้เสียงทีตนฟังโดยความเป็นเสียงท  ีตนฟัง ครันรู  ้เสียงทีตนฟัง
 
 โดยความเป็นเสียง ทีตนฟังแล้ ว ย่อมสำ าคัญเสียงทีตนฟัง ย่อมสำ าคัญ
 
 ในเสียงทีตนฟัง ย่อมสำ าคัญโดยความเป็นเสียงทีตนฟัง ย่อมสำ าคัญเสียง
 
ท  ีตนฟังว่ า ของเรา ย่อมยินดีเสียงท  ีตนฟัง ข้อนันเพราะเหตุอะไร เรา
 
กล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
. 
ย่อมรู  ้อารมณ์ทีตนทราบโดยความเป็นอารมณ์ทีตนทราบ ครันรู  ้
 
อารมณ์ท  ีตนทราบโดยความ เป็นอารมณ์ท  ีตนทราบแล้ ว ย่อมสำ าคัญ
 
อารมณ์ท  ีตนทราบ ย่อมสำ าคัญในอารมณ์ทีตนทราบ ย่อมสำ าคัญโดย
 
ความเป็นอารมณ์ทีตนทราบ ย่อมสำ าคัญอารมณ์ทีตนทราบว่ า ของเรา
 
ย่อมยินดีอารมณ์ ทีตนทราบ ข้อนันเพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
.
ย่อมรู  ้ธรรมารมณ์ทีตนรู  ้แจ้งโดยความเป็นธรรมารมณ์ทีตนรู  ้แจ้ง
 
ครันรู  ้ธรรมารมณ์ทีตน รู  ้แจ้งโดยความเป็นธรรมารมณ์ทีตนรู  ้แจ้งแล้ ว
 
ย่อมสำ าคัญธรรมารมณ์ทีตนรู  ้แจ้ง ย่อมสำ าคัญในธรรมารมณ์ทีตนรู  ้แจ้ง
 
ย่อมสำ าคัญโดยความเป็นธรรมารมณ์ทีตนรู  ้แจ้ง ย่อมสำ าคัญธรรมารมณ์
 
ท  ีตน รู  ้แจ้งว่ า ของเรา ย่อมยินดีธรรมารมณ์ท  ีตนรู  ้แจ้ง ข้อนันเพราะ
 
เหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขา ไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
.
ย่อมรู  ้ความทีสักกายะเป็นอันเดียวกัน โดยความเป็นอันเดียวกัน
 
ครันรู  ้สักกายะเป็นอันเดียวกัน โดยความเป็นอันเดียวกันแล้ ว ย่อม
 
สำ าคัญความทีสักกายะเป็นอันเดียวกัน ย่อม สำ าคัญในความทีสักกายะ
 
เป็นอันเดียวกัน ย่อมสำ าคัญโดยความทีสักกายะเป็นอันเดียวกัน ย่อม
 
สำ าคัญความทีสักกายะเป็นอันเดียวกันว่ า ของเรา ย่อมยินดีความที
 
สักกายะเป็นอันเดียวกัน ข้อนันเพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะ เขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
.
ย่อมรู  ้ความทีสักกายะต่ างกันโดยความเป็นของต่ างกัน ครันรู  ้ความ
 
ท  ีสักกายะต่ างกันโดย ความเป็นของต่ างกันแล้ ว ย่อมสำ าคัญความท  ีสัก
 
กายะต่ างกัน ย่อมสำ าคัญในความทีสักกายะต่ างกันย่อมสำ าคัญโดยความ
 
ท  ีสักกายะต่ างกัน ย่อมสำ าคัญความท  ีสักกายะต่ างกันว่ า ของเรา ย่อมยิน
 
ดี ความทีสักกายะต่ างกัน ข้อนันเพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขา  ไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
.
ย่อมรู  ้สักกายะทังปวงโดยความเป็นสักกายะทังปวง ครันรู  ้สักกายะ
 
ทังปวง โดยความ เป็นสักกายะทังปวงแล้ ว ย่อมสำ าคัญสักกายะทังปวง
 
ย่อมสำ าคัญในสักกายะทังปวง ย่อมสำ าคัญ โดยความเป็นสักกายะทัง
 
ปวง ย่อมสำ าคัญสักกายะทังปวงว่ าของเรา ย่อมยินดีสักกายะทังปวง ข้อ
 
นันเพราะเหตุอะไร เรากล่ าวว่ า เพราะเขาไม่ ได้กำ าหนดรู  ้
. 
ย่อมรู  ้พระ
9 1 -1 0 0
นิพพาน
0 1 -1 0 0
 
 โดยความเป็นพระนิพพาน ครันรู  ้พระนิพพาน
0 6 0 0 0
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...