• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
 
0 1 0 0 01 1 1 0 0
พระสุตตันตปิฎก
2 1 1 0 0
 
เล่ม ๕
4 1 1 0 0
 
มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์
5 1 1 0 0
ขอนอบน้อมแด่พระผู  ้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้ าพระองค์นัน
0 3 1 0 0
คหบดี วรรค๑
.
กันทรกสูตรประทานพระโอวาทแก่กันทรกปริพาชก
0 1 0 0 0 -2 1 0 0 0 -110 18 0 0 0[
๑
]
ข้ าพเจ้ าได้สดับมาอย่ างนี
: 
สมัยหนึง พระผู  ้มีพระภาคประทับอยู ่ ณ ฝังสระโบกขรณี ชือ
 
คัคครา เขตนครจำ าปา พร้อมด้ วยภิกษุสงฆ์หมู ่ใหญ่
.
ครัง นันบุตรนาย
 
หัตถาจารย์ชือเปสสะ และปริพาชกชือกันทรกะ เข้ าไปเฝ้าพระผู  ้มี
 
พระภาคถึงทีประทับ ครันแล้ ว นายเปสสหัตถาโรหบุตรถวายบังคม
 
พระผู  ้มีพระภาค แล้ วนังณ ท  ีควรส่ วนข้ างหนึง
.
ส่ วนกันทรก
 
ปริพาชกได้ปราศรัยกับพระผู  ้มีพระภาค ครันผ่ านการปราศรัยพอให้
 
ระลึกถึงกันไปแล้ ว ได้ยืนอยู ่ ณ ท  ีควรส่ วนข้ างหนึง
.
แล้ วเหลียวดู
 
ภิกษุสงฆ์ผู  ้นิงเงียบอยู ่ แล้ วได้กราบทูลพระผู  ้มีพระภาคว่ า
 
น่ าอัศจรรย์ ท่ านพระโคดม ไม่เคยมีท่ านพระโคดม เพียงเท่ านี ท่ านพระโคดมชือว่ าทรงให้ภิกษุสงฆ์ปฏิบัติชอบแล้ วท่ านพระโคดม
 
พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้ าเหล่ าใด ได้มีแล้ วในอดีตกาล แม้
 
พระผู  ้มีพระภาคเหล่ านันก็ทรงให้ภิกษุสงฆ์ปฏิบัติชอบเป็นอย่ างยิง
 
เพียงเท่ านี เหมือนท่ านพระโคดมทรงให้ภิกษุสงฆ์ปฏิบัติชอบในบัดนี
 
พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้ าเหล่ าใด จักมี ในอนาคตกาล แม้พระ
 
ผู  ้มีพระภาคเหล่ านันก็ จักทรงให้ภิกษุสงฆ์ปฏิบัติชอบเป็นอย่ างยิง
 
เพียงเท่ านันเหมือนท่ านพระโคดม ทรงให้ภิกษุสงฆ์ปฏิบัติชอบ  ในบัดนี
.-2 1 0 0 0 -120 21 0 0 0[
๒
]
พระผู  ้มีพระภาคตรัสว่ า ดูกรกันทรกะ ข้อนีเป็นอย่ างนัน
 
ดูกรกันทรกะ ข้อนีเป็นอย่ างนันพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้ าเหล่ าใด
 
 ได้มีแล้ วในอดีตกาล แม้พระผู  ้มีพระภาคเหล่ านันก็ทรงให้ภิกษุสงฆ์
 
ปฏิบัติชอบเป็นอย่ างยิง เพียงเท่ านี เหมือนเราให้ภิกษุสงฆ์ปฏิบัติชอบ  ในบัดนี
. 
ดูกรกันทรกะ พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้ าเหล่ าใด จักมี ใน
 
อนาคตกาล แม้พระผู  ้มีพระภาคเหล่ านันก็ จักทรงให้ภิกษุสงฆ์ปฏิบัติ
 
ชอบเป็นอย่ างยิงเพียงเท่ านี เหมือนเราให้ภิกษุสงฆ์ปฏิบัติชอบในบัดนี
. 
ดูกรกันทรกะ ก็ ในภิกษุสงฆ์นี ภิกษุทังหลายผู  ้อรหันตขีณาสพ
 
อยู ่ จบพรหมจรรย์แล้ วมีกิ จท  ีควรทำ า ทำ าเสร็ จแล้ ว ปลงภาระเสียแล้ ว มี
 
ประโยชน์ตนถึงแล้ ว มีสังโยชน์ ในภพสินรอบแล้ ว หลุดพ้นแล้ ว
 
เพราะรู  ้ โดยชอบ มีอยู ่ ดูกรกันทรกะ อนึง ในภิกษุสงฆ์นี ภิกษุทัง
 
หลาย ผู  ้ยังต้องศึกษา มีปกติสงบ มีความประพฤติสงบ มีปัญญาเลียง
 
ชีพด้ วยปัญญามีอยู ่ เธอเหล่ านันมี จิตตัง มันดีแล้ ว ในสติปัฏฐาน ๔ สติ
 
 
ปัฏฐาน ๔ เป็นไฉน ดูกรกันทรกะ ภิกษุ ในธรรมวินัยนี พิ จารณาเห็น
 
กายในกายอยู ่ มีความเพียร มีสติ มีสัมปชัญญะ กำ าจัดอภิชฌา และ
 
 โทมนัสในโลกเสียได้ พิ จารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู ่ มีความเพียร มี
 
สติ มีสัมปชัญญะ กำ าจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ พิ จารณา
 
เห็นจิตในจิตอยู ่ มีความเพียร มีสติ มีสัมปชัญญะ กำ าจัดอภิชฌาและ
 
 โทมนัสในโลกเสียได้ พิ จารณาเห็นธรรมในธรรมอยู ่ มีความเพียร มี
 
สติ มีสัมปชัญญะกำ าจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้
.-2 1 0 0 0 -130 28 0 0 0[
๓
]
เมือพระผู  ้มีพระภาคตรัสอย่ างนีแล้ ว นายเปสสหัตถาโรห
 
บุตรได้กราบทูลพระผู  ้มีพระภาคว่ า น่ าอัศจรรย์ พระพุทธเจ้ าข้ า ไม่
 
เคยมี พระพุทธเจ้ าข้ า สติปัฏฐาน ๔ นีพ ระองค์ทรงบัญญัติ ไว้ดีแล้ ว
 
เพือความบริสุทธิของสัตว์ทัง หลาย เพือก้ าวล่ วงความโศกและความ
 
ร่ ำ าไร เพือความดับแห่งทุกข์และโทมนัส เพือบรรลุญายธรรม เพือ
 
ทำ าให้แจ้งซึงพระนิพพาน ที จริงแม้พวกข้ าพระพุทธเจ้ าเป็นคฤหัสถ์
 
นุ ่งผ้ าขาว ก็ยังมี จิตตัง มันดีแล้ วในสติปัฏฐาน ๔ เหล่ านีอยู ่ตามกาล
 
ท  ีสมควร ขอประทานพระวโรกาส พวกข้ าพระพุทธเจ้ าพิ จารณาเห็น
 
กายในกายอยู ่ มีความเพียรมีสติ มีสัมปชัญญะ กำ าจัดอภิชฌาและ
 
 โทมนัสในโลกเสียได้ พิ จารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู ่ มีความเพียร
 
มีสติ มีสัมปชัญญะ กำ าจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสียได้ พิ จารณา
 
เห็นธรรม ในธรรมอยู ่มีความเพียร มีสติ มีสัมปชัญญะ กำ าจัดอภิชฌา
 
และโทมนัสในโลกเสียได้น่ าอัศจรรย์ พระพุทธเจ้ าข้ า ไม่เคยมี
 
พระพุทธเจ้ าข้ า เพียงเท่ านี พ ระพุทธเจ้ าข้ าพระผู  ้มีพระภาคชือว่ า
 
ย่อมทรงทราบประโยชน์และมิ ใช่ประโยชน์ของสัตว์ทัง หลาย ในเมือ
 
มนุษย์รกชัฎเป็นไปอยู ่อย่ างนี ใ นเมือมนุษย์เดนกากเป็นไปอยู ่อย่ างนี
 
 ในเมือมนุษย์ โอ้อวด เป็นไปอยู ่อย่ างนี ก ็ ส  ิงทีรกชัฏคือมนุษย์สิงท  ีตืน
 
คือสัตว์ พระพุทธเจ้ าข้ า ด้ วยว่ าข้ าพระพุทธเจ้ าสามารถ จะให้ช้ างท  ี
 
พอฝึกแล้วแล่นไปได้ ช้ างนันจักทำ านครจำ าปาให้เป็นท  ี ไปมาโดย
 
ระหว่ างๆ จักทำ าความ โอ้อวด ความโกง ความคด ความงอ นัน
 
ทังหมดให้ปรากฎด้ วย ส่ วนมนุษย์ คือทาส คนใช้หรือกรรมกรของ
 
ข้ าพระพุทธเจ้ า ย่อมประพฤติด้ วยกายเป็นอย่ างหนึง ด้ วยวาจาเป็น
 
อย่ างหนึงและจิตของเขาเป็นอย่ างหนึง น่ าอัศจรรย์ พระพุทธเจ้ าข้ า
 
 ไม่เคยมี พระพุทธเจ้ าข้ า เพียงเท่ านีพระพุทธเจ้ าข้ า พระผู  ้มีพระภาค
 
ชือว่ าย่อมทรงทราบประโยชน์และมิ ใช่ประโยชน์ ในเมือมนุษย์ รกชัฏ
 
เป็นไปอยู ่อย่ างนี ใ นเมือมนุษย์เดนกากเป็นไปอยู ่อย่ างนี ใ นเมือ
 
มนุษย์ โอ้อวดเป็นไปอยู ่อย่ างนี ก ็ ส  ิงทีรกชัฏคือมนุษย์สิงทีตืนคือสัตว์
. 
บุคคล ๔ จำ าพวก
-2 1 0 0 0 -140 17 0 0 0[
๔
]
พ
.
ดูกรเปสสะ ข้อนีเป็นอย่ างนันดูกรเปสสะ ข้อนีเป็น
 
อย่ างนันก็สิงทีรกชัฏ คือมนุษย์ สิงทีตืน คือสัตว์ ดูกรเปสสะบุคคล
 
๔ จำ าพวกนีมีอยู ่ หาได้อยู ่ในโลก ๔ จำ าพวกนันเป็นไฉน
?
ดูกรเปสสะ
 
บุคคลบางคนในโลกนี ท ำ า ตนให้เดือดร้อนประกอบการขวนขวายใน การทำ าตนให้เดือดร้อน
. 
ส่ วนบุคคลบางคนในโลกนี ท ำ า ผู  ้อืนให้เดือดร้อนประกอบ
 
ความขวนขวาย ในการทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน
. 
บุคคลบางคนในโลกนี ท ำ า ตนให้เดือดร้อนและประกอบ
 
ความขวนขวายในการทำ าตนให้เดือดร้อน ทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อนและ
 
ประกอบความขวนขวาย ในการทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน
 
ส่ วนบุคคลบางคนในโลกนี ไ ม่ทำ าตนให้เดือดร้อนไม่
 
 
ประกอบความขวนขวาย ในการทำ าตนให้เดือดร้อน ไม่ทำ าผู  ้อืนให้
 
เดือดร้อน ไม่ประกอบความขวนขวาย ในการทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน
. 
บุคคลผู  ้ ไม่ทำ าตนให้เดือดร้อน ไม่ทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อนนันไม่มี
 
ความหิ ว ดับสนิทเป็นผู  ้เย็น เสวยแต่ความสุข มีตนเป็นดังพรหมอยู ่
 
 ในปัจจุบัน ดูกรเปสสะ บรรดาบุคคล ๔จำ าพวกนี จ ำ าพวกไหนจะยัง  จิตของท่ านให้ยินดี
?-2 1 0 0 0 -150 15 0 0 0[
๕
]
เป
.
พระพุทธเจ้ าข้ า บุคคลผู  ้ทำ าตนให้เดือดร้อน ประกอบ
 
ความขวนขวายในการทำ าตนให้เดือดร้อนนี ไ ม่ยังจิตของข้ าพระพุทธ
 
เจ้ าให้ยินดี ได้ แม้บุคคลผู  ้ทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน ประกอบความ
 
ขวนขวายในการทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน ก็ ไม่ยังจิตของข้ าพระพุทธเจ้ า
 
 ให้ยินดี ได้ แม้บุคคลทำ าตนให้เดือดร้อน และประกอบความขวนขวาย
 
 ในการทำ าตนให้เดือดร้อน ทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน และประกอบความ
 
ขวนขวายในการทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน ก็ ไม่ยังจิตของข้ าพระพุทธเจ้ า
 
 ให้ยินดี ได้ ส่ วนบุคคลผู  ้ ไม่ทำ าตนให้เดือดร้อน ไม่ประกอบความ
 
ขวนขวายในการทำ าตนให้เดือดร้อน ไม่ทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน ไม่ ประกอบความขวนขวายในการทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อนบุคคลผู  ้ ไม่ทำ าตน
 
 ให้เดือดร้อน ไม่ทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน ไม่มีความหิ ว ดับสนิท เป็นผู  ้เย็น
 
เสวยแต่ความสุข มีตนเป็นดังพรหมอยู ่ในปัจจุบัน บุคคลนีย่อมยังจิต ของข้ าพระพุทธเจ้ าให้ยินดี
. 
ดูกรเปสสะ ก็เพราะเหตุ ไรเล่ า บุคคล ๔ จำ าพวกนี จ ึงยังจิต ของท่ านให้ยินดี ไม่ ได้
?-2 1 0 0 0 -160 22 0 0 0[
๖
]
พระพุทธเจ้ าข้ า บุคคลผู  ้ทำ าตนให้เดือดร้อน ประกอบ
 
ความขวนขวายในการทำ าตนให้เดือดร้อนนี เขาย่อมทำ าตนซึงรักสุข
 
เกลียดทุกข์ ให้เดือดร้อน เร่ าร้อน ด้ วยเหตุนีบุคคลนี จึงไม่ยังจิตของ
 
ข้ าพระพุทธเจ้ าให้ยินดี ได้ แม้บุคคลผู  ้ทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน ประกอบ
 
ความขวนขวายในการทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน เขาก็ย่อมทำ าผู  ้อืนซึงรักสุข
 
เกลียดทุกข์ ให้เดือดร้อนเร่ าร้อน ด้ วยเหตุนี บุคคลนี จึงไม่ยังจิตของ
 
ข้ าพระพุทธเจ้ าให้ยินดี ได้ แม้บุคคลผู  ้ทำ าตนให้เดือดร้อนและประกอบ
 
ความขวนขวายในการทำ าตนให้เดือดร้อน ทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน และ
 
ประกอบความ ขวนขวายในการทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน เขาก็ย่อมทำ าตน
 
และผู  ้อืนซึงรักสุข เกลียดทุกข์ให้เดือดร้อนเร่ าร้อน ด้ วยเหตุนี บุคคลนี
 
 จึงไม่ยังจิตของข้ าพระพุทธเจ้ าให้ยินดี ได้ ก็แลบุคคลผู  ้ ไม่ทำ าตนให้เดือด
 
ร้อน ไม่ประกอบความขวนขวายในการทำ าตนให้เดือดร้อน ไม่ทำ าผู  ้อืน
 
 ให้เดือดร้อน ไม่ประกอบความขวนขวายในการทำ าผู  ้อืนให้เดือดร้อน
 
เขาไม่ทำ าตนให้เดือดร้อน ไม่ทำ าให้ผู  ้อืนเดือดร้อน ไม่มีความหิ ว ดับ
 
สนิท เป็นผู  ้เย็น เสวยแต่ความสุข มีตนเป็นดังพรหมอยู ่ ในปัจจุบันนี
 
ด้ วยเหตุนี บ ุ คคลนีย่อมยังจิตของข้ าพระพุทธเจ้ าให้ยินดี ได้พระพุทธ
 
เจ้ าข้ า ข้ าพระพุทธเจ้ าจะไป ณ บัดนี ข ้ าพระพุทธเจ้ ามีกิ จมากมีธุระที ต้องทำ ามาก
.
ดูกรเปสสะ บัดนี ท่ านจงทราบกาลอันควรเถิด
.
ลำ าดับนันนายเปสสหัตถาโรหบุตร ชืนชม อนุ โมทนาภาษิต
 
พระผู  ้มีพระภาค ลุกจากอาสนะถวายบังคมพระผู  ้มีพระภาค กระทำ า
 
ประทักษิณ แล้ วหลีกไป
.-2 1 0 0 0 -170 13 0 0 0[
๗
]
ครัง นันเมือนายเปสสหัตถาโรหบุตรหลีกไปไม่นาน
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...