Dutch Press Article May-9-2006

Embed Doc
Copy Link
Readcast
Collections

CommentGo Back

deVerdieping

| dossiers | 09-06-2006

Macedonië, een draadloze natie

door Nicole Lucas

Macedonië is voor velen een onbeduidend staatje, voortgekomen uit de Joegoslavië-oorlog. Maarzeker op één terrein loopt het voorop in Europa: je kunt in het hele land draadloos internetten.De dossiers van Ivan Krstevski zijn nog van papier. „Als ik over een paar jaar met pensioen ga, koopik een computer en ga ik alles leren”, lacht de directeur van de lagere school in het dorpje Rakotinci,idyllisch gelegen in de bergen ten oosten van de Macedonische hoofdstad Skopje.Maar voor het geval we de verkeerde indruk mochten krijgen: internetten kan hij al. „Laatst vond ikop een Canadese website een bouwtekening voor een vakantiehuis. Ik heb het eigenhandignagemaakt. Iedereen hier is jaloers.” Aleksandar Bilbilov (31) is allang blij dat de goedgemutste onderwijzer zo eerlijk is toe te geven dathij nog niet veel afweet van de virtuele wereld. „Je ziet ook wel dat directeuren een computerinpikken die bestemd is voor de leerlingen. En vervolgens staat dat apparaat dan alleen maar stof teverzamelen op hun bureau.” Het Macedonische whizzkid – „In 1984 kreeg ik mijn eerste computer, ik was negen” – werkt bijMacedonia Connects, een door het Amerikaanse USAID gefinancierd project met het doel alle scholenin het land aan de computer en op het internet te krijgen. „En dat is ons gelukt”, grijnst de bedrijfseconoom, die met zijn gespierde uiterlijk absoluut nietvoldoet aan het stereotiepe beeld van een nerd. „We hebben in korte tijd een enorme sprongvoorwaarts gemaakt.” De basis voor het project werd gelegd door de in 2004 bij een vliegtuigongeluk omgekomenMacedonische president Boris Trajkovski. Bilbilov: „Hij zag heel goed in dat het landcomputervaardigheden nodig heeft. Dat het meer zin heeft te investeren in ict dan te proberen grotetextielbedrijven of autofabrikanten hierheen te lokken om de economie weer op te krikken.” Een gift van zes miljoen dollar van China besloot Trajkovski in computers om te zetten. In alle 460lagere en middelbare scholen in het land, tot in de meest afgelegen plaatsen toe, kwamen snellepc’s. Microsoft leverde de software. „Dat was een mooie deal. Bij iedere licentie die de overheid kocht, kreeg ze er een cadeau”, aldusBilbilov. En USAID zorgde er vervolgens voor dat de computers in locale netwerken werdenverbonden.Restte nog slechts de aansluiting met de rest van de wereld, via internet. „En dat bleek het grootsteprobleem.” Een abonnement bij telecommunicatie-monopolist Maktel –half staatsbedrijf, half Hongaars– kostte 120 euro per maand, de helft van een gemiddeld maandinkomen. „Niet te doen dus, bovendien waren de verbindingen heel langzaam en kwam Maktel lang nietoveral.” USAID verzon een list; het besloot de internetverbinding voor alle scholen te betalen tot september2007, op voorwaarde dat een bedrijf zou investeren in een dekkend netwerk om Maktel te omzeilen.Bilbilov: „Het ging ons er niet om een bepaalde onderneming te ondersteunen, maar om concurrentiete bevorderen zodat de prijs van internet omlaag zou gaan.”

Page 1of 3Trouw, deVerdieping| dossiers - Macedonië, een draadloze natie5/11/2006http://www.trouw.nl/deverdieping/dossiers/article309375.ece/Macedoni%EB%2C+een+dr...

De jonge internetprovider On.net ging er met de opdracht vandoor. Het omzeilde Maktelsinfrastructuur door de aanleg van een draadloos breedband-netwerk, daarbij dankbaargebruikmakend van het bergachtige Macedonische landschap.Begin mei 2005 gingen de eerste twee scholen on line, inmiddels doen ze allemaal mee. Ooktientallen zeer afgelegen gemeentes zijn aangesloten.In het computerlokaal van de school in Rakotinci is het deze middag stil.Juf Dalida heeft die ochtend de oudste leerlingen geleerd hoe met Powerpoint een presentatie temaken. Bilbilov maakt van de gelegenheid gebruik om op een van het dozijn aanwezige computerseen site op te roepen die bijhoudt hoe intensief de scholen van internet gebruikmaken. „Kijk”, wijsthij enthousiast, „dit is een school die ligt op een volstrekt afgelegen plek in de bergen en kijk eenshoeveel ze het web opgaan.” Directeur Krstevski moet het, het lijkt een beetje zijns ondanks, toegeven: „We waren hier natuurlijkniet achterlijk, maar door internet gaat er toch een heel nieuwe wereld open.” En de kinderen zijn er nieuwsgierig naar. Zo is de ervaring hier, zo is de ervaring elders. Bilbilov: „Zepakken het razendsnel op. Je denkt dat je ze nog moet uitleggen wat een muis is en dan hebben zeintussen al even een hotmailadres aangevraagd.” Eén belangrijk doel heeft Macedonia Connects al bereikt: de prijs van internetaansluitingen is door deconcurrentie scherp gedaald, het aantal gebruikers aanzienlijk gestegen. Ook zijn er fors meerMacedonische websites: met 7500 is hun aantal in zes maanden nagenoeg verdubbeld.Het nieuwe netwerk betekent bovendien dat in 98 procent van het land, ook in de meest afgelegenregio’s, mensen een draadloze aansluiting kunnen nemen. „En dat is echt uniek.” Inmiddels, zegt Bilbilov, maakt ruim een kwart van de bevolking min of meer regelmatig gebruik vaninternet. Tevreden is de gedreven Macedoniër daarmee nog lang niet. „Voor mij is internet eeneerste levensbehoefte.” Hij snapt eigenlijk niet dat een deel van zijn landgenoten dat (nog) andersvoelt.

Zoeken naar inkomsten

Het uiteenvallen van het oude Joegoslavië betekende eenklap voor de economie van het toch al niet rijkeMacedonië. Het toerisme kwam jarenlang nagenoeg totstilstand, traditionele industrieën (kleding en dergelijke)kregen zware klappen door het wegvallen van leveranciersuit en afzetgebieden in het oude Joegoslavië.Politieke perikelen (VN-sancties tegen Servië troffen ookMacedonië, dat zichzelf geboycot zag door de Griekenvanwege de naam) maakten de situatie voor de 2 miljoeninwoners niet makkelijker. Volgens officiële cijfers is 40procent van de bevolking werkloos en het gemiddeldeinkomen 250 euro per maand. Door de grote grijze enzwarte economie is de situatie overigens iets minderdramatisch.Macedonië moet nog zeer wennen aan het idee datgrootschalige, zware industrie een gepasseerd station is.De eerste signalen dat ook dit land mee kan doen in hetinformatietijdperk zijn er echter. Zo maakt FX3X, een kleinbedrijf uit Skopje, commercials voor Hilton enproduceerde het de speciale effecten voor de film TheAviator.

Page 2of 3Trouw, deVerdieping| dossiers - Macedonië, een draadloze natie5/11/2006http://www.trouw.nl/deverdieping/dossiers/article309375.ece/Macedoni%EB%2C+een+dr...

of 00

Leave a Comment