Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Istorija Drzave i Prava Pitanja i Odgovori III Deo

Istorija Drzave i Prava Pitanja i Odgovori III Deo

Ratings: (0)|Views: 163 |Likes:
Published by Jovica Blazina

More info:

Published by: Jovica Blazina on Jan 13, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/13/2013

pdf

text

original

 
161.
 
Faktori nastajanja nacionalne svesti
Nacionalni pokreti koji su obelezili drugu polovinu XIX veka predstavljali su rezultat politickog procesaformiranja modernih evropskih nacija koji je tekao paralelno sa razvojem drustveno-ekonomskih odnosakapitalisticke obicajnosti u epohi liberalizma.Novonastale nacije bile su proizvod gostovo istovetnih istorijskihokolnosti na koje su pre svega delovali ekonomski i socijalni faktori.
Ekonomski faktor
-uslovio je drustvenu podelu rada,razvio robnu proizvodnju,prosirio trziste,uvecao razmenudobara i unapredio saobracaj.Dolazi do ubrzane komunikacije izmedju udaljenih regija i udaljenog stanovnistvai sasvim je prirodno da su se na pocetku ove komunikacije odvijale u teritorijalnim okvirima pravno povezanezajednice kje karakterise,jezik obicaji i tradica.Sa protokom vremena kod pripadnika ovakvih zajednica razvijase svest o kolektivnoj pripadnosti jednoj naciji.Prema savremenom sociologu
Edgaru Morenu
– 
 jedna nacijanastaje kroz kolektivno pamcenje
.
Socijalni factor-
ili sekundarni factor u stvaranju nacionalne drzave. Pod socijalne faktore podvodi se postojanjerazvijene gradjanske klase.-to jest srednjih slojeva drustva kao nosece snage u procesu stvaranja nacionalnedrzavei nacionalne inteligencije i mlade liberalne burzoazije.Zato se smatra da su svi oblici nacionalnogokupljanjaili politicko pravne provenciencije ukoliko nisu utemeljeni na ova dva faktora unapred vec osudjenina neuspeh.Talas stvaranja nacionalnih drzava zahvatio je sve evropske zemlje koje to nisu imale sa centrom u Nemackoj iu Italiji.Nemacka i Italija tog vremena odnosno sredine XIX veka su bile masa zemalja koje nisu zivele podistim krovom.Matica u prisajedinjavanju Nemackih zemalja bila je Pruska dok je u slucaju italije to kraljevinaPijemont ili Sardinija. Nakon konstituisanja ovih zaemalja sa zahtevima krecu i Cesi,Poljaci,Srbi(Vuk Karadzic,Svetozar Miletic),Hrvati(Josip Strosmajer) i Bugari.Zahtevi za rekonstrukciju postojecih,formiranih na Beckom kongresu, granica na nacionalnim principa bili su sve glasniji i nije se dugo cekalo u realizaciji ovoga.
162. Pojam nacije kod Adelunga i Fihtea
Kolevkom nacionalnih ideologija smatra se Nemacka – zemlja ciji je narod vekovima vodio borbu zanacionalno ujedinjenje.Polovinom XVIII veka na teritoriji danasnje Nemacke egzistiralo je 269 zasebnih:drzava,drzavica,gradova drzava i drugih administrativnih i teritorijalnih jedinica koje su imale samostalnu politicku upravu.Sasvim je prirodno sto se kod Nemaca
 jezik 
pojavio kao primarni integrativni faktor preko kogce se i formirati
nacionalna svest
.Jedan od tvoraca nemackog knjizevnog jezika
Johan Kristof Adelung
u
Gramaticko kritickom recnikuvisenemackog jezika
definisao je naciju kao jednorodno stanovnistvo neke zemlje koja bez obzira koliko im bilo udaljeno zajednicko poreklo,govori istim jezikom, a od drugih naroda se razlikuje po nacinu misljenja idelovanja i koje moze da zivi u jedinstvenoj drzavi, ali i podeljeno u vise njih.Znaci nacija nije politicka povezanost jednog naroda nego zajednicki jezik i svest o zajednickoj pripadnosti.Ovu ideju jos vise zaostrava Herder koji poput Sijajesa spaja naciju i narod ali ne na politicko-ekonomsoj,nego kulturno jezickoj osnovi.On kaze da granice nemacke zemlje prestaju tamo gde prestaje i nemacki jezik.1
 
Jedan od najvecih protagonista okupljanja nemaca u jednu zajednicku drzavu svakako je
Johan Gotlib Fihte
 predstavnik nemackog klasicnog idealizma.On je svoje ideje najpotpunije izlozio u delu
Govori nemackojnaciji.
 Njegova koncepcija se zasniva na naciji kao zajednici ljudi koja se odlikuje odredjenim nacionalnimkarakteristikama( jezikom,verom,kulturom,obicajima,istorijom) koje se same po sebi razlikuju od drugihzajednica.Konstituisanje nacionalne drzave najbolje je sredstvo za unapredjenje specificnosti nacije.Nacionalno jedinstvo je jedinstvo misli,morala i interesa i narod je jaci ako mu je jedinstvo cvrsce.Cvrstina nacionalnog jedinstva po Fihteu najvise zavisi od jezika kao glavnog obelezja nacije.I on za nemacki jezik kaze da jenajsamostalniji i najizvorniji , to jest da je primio najmanje stranih reci u sebe kao i da je nemacka nacija u poredjenju sa ostalima duhovno najstabilnija.
163.Pojam nacije kod Macinija
Nacionalnu ideologiju kod Italijana najsnaznije zastupa Djuzepe Mancini , koji osnovu za konstituisanjadrzave nalazi u podizanju nacionalne revolucije i izgradnji demokratske republike.Za Mancinij je nacijaDuhovno-istorijska kategorija a ne teritorijalna i jezicka pojava i smatra da su teritorijalna i jezicka pripadnostsamo predznak postojanja nacionalne svesti.On kaze:
 Naciju cini svest ljudi jedne teritorije da joj sudbinski  pripadaju, a ona se stice iskljucivo dugotrajnim zajednickim zivljenjem i navikavanjem jednih na druge.
Pledirajuci na stvaranje nacionalne svesti, medjuljudskog uvazavanja , kosmopolizma i tolerancije kaoosnovnih moralnih principa.On prorocanski predvidja buduce sinteze razlicitih nacija, govori o ujedinjenimegropskim drzavama, predvidja brz raspad austrougarske,turske i rusije.Mancinijev pristup nacionalnom pitanju bio je utemeljen na duhovno-istorijskoj osnovi i kao takav jos jednom potvrdio primat ekonomskog faktora u konstituisanju nacionalne drzave.
164. Ujedinjenje Italije
Padom Napoleona i odlukama Beckog kongresa izvrsena je restauracija Italije koja je ponovo bila rascepkanana tri poluzavisne kraljevine.Kraljevinu Obeju ( napulj i Sicilija) , Kraljevinu Lombardiju ( venecija ) iKraljevinu Pijemont ( Sardinija ) , autonomnu papsku drzavu i cetiri vojvodstva –Toskanu,Denovu,Modenu iParmu.I vise manje sve su pod uticajem Austrije i politike koju sprovodi knez Meternih i SvetaAlijansa..Restauracija se nije odnosila samo na granice , nego je i vracen crkveni porez-desetina.Medjutim probudjeno rodoljublje protkano liberalizmom o politickim slobodama i gradjanskoj jednakosti, pravo naroda na suverenitet i demokratiju sve vise zaokupljaju italijansku mladu burzoaziju i intiligencijuAli niovde kao uostalom ni kod drugih naroda , nije postojala jedinstvena saglasnost o vodjenju nacionalne politike i putevima ujedinjenja i stvaranja zajednicke drzavesu cinili Djuzepe mancini i Djuzepe Garibaldi pod parolom
Italija ce se sama izboriti.
Ova ideja privukla je sebi sve osim najbrojnijeg stanovnistva- seljastva.Drugi pravacinicirao je Kavur preko lista
 IL RISORGIMENTO
- preporod. Koji se zalagao za monarhiju pod patronatomPijemonta.Ishod revolucije iz 1848 doneo je prednost Kavurovim modelu.Prolece naroda nije zaobislo ni Italiju, uzroci revolucionarnog bunta leze u dubokoj privrednoj i socijalnojkrizi u kojoj se nalazila teritorijalno nejedinstvena Italija.Pod pritiskom dogadjaja sve Italijanske drzave donoseustav po ugledu na Belgijski da bi na kraju i sam papa doneo
Temeljni statut svetovne vlade crkvene drzave.
2
 
Sa gradjanskim dvodomnim parlamentom cije odluke je na kraju ipak verifikovao kolegijum kardinala.UPijemontu kralj Alberto Savojski donosi oktroisani Pijemontski statut koji ce kasnije postati ustav ujedinjeneItalije.Povrh toga objavljuje rat Austriji zbog esti da su u Lombardiji izbili nemiri.Sukobi su najozbiljniji uMilanu i Veneciji gde borba dobija oblik borbe za nacionalno oslobodjenje.Medjutim kako to biva na povrsinuizbija sumnja da je rat u stvari u korist Pijemonta i da on ima teritorijalne pretenzije prema drugimdrzavama.Nakon toga papa povlaci svoju vojsku uz obrazlozenje da se neide u rat protiv zastitnika katolickevere-Austrije i Pijemont i Venecija ostaju sami.Austrija ovo koristi i vrsi surovu represiju.Na vlast dolazi Viktor EmanuelII jednostavan i porodican covek pun razumevanja za novo vreme koje dolazi.Zahvaljujuci njemu iKavurovim reformama u Pijemontu dolazi do ukidanja feudalnih odnosa i liberalizacije drustva.Prilika za uvlacenje medjunarodnog faktora u resavanje Italijanskog pitanja nadjena je u ucescu malenogPijemonta u Krimskom ratu.Kao nagrada za ucesce i zrtvu nekoliko desetina njenih vojnika u ovom sukobuotvoreno je pitanje okupljanja italijana.Odluke Pariske mirovne konferencije predstavljaju lekciju malimnarodima kako da se ponasaju u sukobu velikih sila, odnosno da se njihova nacionalna pitanja mogu resiti samou okviru politike velikih sila.Nakon upoznavanja evropske javnosti sa svojim zahtevima Kavur trazi saveznika-velikog brata i nalazi ga uFrancuskom caru NapoleonuIII.koji je pokazao spremnost da pomogne Viktoru Emanuelu u borbi protivAustrije.Ali pokusaj italijanskog revolucionara Orsinija na Napoleona zaustavio je ovaj proces.Reci nesudjenogubice-
Ucinite nesto za Italiju,
uticale su da ubrzo dodje dosporazuma Francuske i Pijeminta.Dogovoreno je da posle pobede nad Austrijom Pijemont dobije Lombardiju i Veneciju a Francuska Nicu i Savoju.AngazovanjemDjuzepea Garibaldija rat sa Austrijom je sve izvesniji.Istorija je pripremljena-pristupimo trpezi bile su reciKavura iz 1859 godine.Nakon pocetnih pobeda revolucionara sledi katastrofalan poraz Francuza u bitci kodSolferina.Posle uzasnog krvoprolica Napoleon i Francuska sa jedne i Austrija sa druge strane sklapaju separatnimir i to bas u trenutku kada Garibaldi belezi pobedu za pobedom.Mirom je dogovoreno da se stanovnici spornih pokraina referendumom izjasne za prisajedinjenje maticnim drzavamaa Pijemontu i Francuskoj ili ostanak uHazburskoj monarhiji.Naravno ogromna vecina u svim spornim oblastima glasa za otcepljenje i stvara se
Kraljevina Severna Italija
.Za oslobadjanji i prikljucenje ostalih delova najvise zasluga ima revolucionarni putGaribaldijeve HILJADE .Ova formacije je do 1861 godine uspela da objedini gotovo sve Italijanske drzave podkrunom Savojske dinastije.Posle ujedinjenja kavur govori recenicu – 
 Stvorili smo Italiju-napravimo Italijane.
 Nedostaju jos Venecija,Rim,Juzni Tirol i Trst pa da san italijana o ujedinjenju postane realnost.Ni na to se nijedugo cekaloU svim buducim ratovima Italija uspeva da prosiri drzavu .Kao posledicu sukoba Austrije i Pruskedobija Veneciju 1866.Pet godina kasnije Italijanske trupe su umarsirale u Rim jer su se Francuzi koji su gacuvali povukli da brane Pariz, dok Juzni Tirol i Trst bivaju dati Italiji posle I svetskog rata.
165. Ustavno uređenje ujedinjene Italije
Ustavno uredjenje jedinstvene Italije temelji se na Pijemontskom statutu iz 1848 godine oktroisanom odAlberta Savojskog.Iako taj akt nije usvojen od strane zakonodavnog tela pokazao se kao dugotrajan i prilagodljiv novonastalim situacijama.Izvrsna vlast je bila paralelno u rukama kralja i vlade ,s`tim sto je vlada bila odgovornaq kralju i parlamentu dok je kraljeva licnost proglasene neprikoslovena.Zakonodavna vlast je urukama kralja i dvodomnog parlamenta koji se sastoji iz Senata i Skupstine.Sva tri organa imaju pravozakonodavne inicijative, pravo tumacenja zakona i pravo veta.Kralj ima ekskluzivno pravo potvrdjivanja iobjavljivanja zakona.Sastav skupstine je biran na neposrednim izborima sa mandatom od 5 godina.Sudstvo jenezavisno ukaze o postavljanju sudija potpisivao je kralj , tako da je suveren indirektno imao veliki uticaj nasudstvo.Aktivno biracko pravo bilo je ograniceno imovinskim cenzusom.3

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->