• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • 2
    CommentGo Back
 
 
40 - 45 Illegaliteiten in en om Sint Pancras.
In onderstaand verslag wordt getracht een karakteristieke indruk tegeven van wat er in die jaren in en om Sint Pancras gebeurde. Dat ister minste de bedoeling. Het is geen compleet overzicht van hetonderwerp, wat ook moeilijk te verwerkelijken zou zijn. In de hoop datzij, die niet worden genoemd, dit kunnen verontschuldigen. Hoeobjectief men verder in deze materie ook wil zijn, een persoonlijkebelichting, analyse en waardering van de feitelijke gebeurtenissen isonvermijdelijk.Om zich een juister beeld van het gebeurde te kunnen vormen is het,vooral voor hen die het niet van nabij hebben meegemaakt, – en datworden er hoe langer hoe meer – misschien nuttig eerst even in hetkort de toenmalige situatie te herinneren.Rond vier uur in de morgen van de 10 mei 1940 wordt de nachtrust inonze contreien verstoord door het hevige lawaai van inslaandebommen. Al gauw blijkt dat het vliegveld Bergen het doelwit is. De radiozendt na de aankondiging bericht luchtwachtdienst, meldingen overaankomende vliegtuigen en dalende parachutisten uit, en ook waarDuitse troepen de Nederlandse grens hebben overschreden.Die morgen wordt een radiotoestel het Pancrasser gemeentehuisbinnengedragen. Wanneer iemand tegen hen opmerkt, dat Nederlandnu dus ook in de oorlog is betrokken, wordt hij ongelovig aangekeken.Want goed, er is wel gebombardeerd en de Duitsers zijn ons landbinnengevallen, maar dat dit ook meteen oorlog betekent leek wat al tegortig – ondanks het feit dat op 9 april daar voor, Noorwegen enDenemarken al even verraderlijk onder de voet waren gelopen.Geëvacueerden uit de streek van Renswoude en Veenendaal vinden inSint Pancras tot een dag of vier na het eind van de Mei-oorlog eenonderdak.De jacht op al dan niet vermeende parachutisten heeft tot gevolg dat op12 mei in ons dorp de eerste oorlogsgewonde wordt geteld: Strijbis isop de Twuyverweg door een Nederlandse soldaat, die met anderen opzoek is naar (ten onrechte) gemelde parachutisten, in zijn dijgeschoten, omdat hij om niet-verklaarde redenen geen gehoor gaf aande sommaties.
Nr. 10 - 1995Historische Vereniging- 148 -Oud Sint Pancras
 
Nadat Rotterdam in brand is gegooid wordt op 14 mei de capitulatiegetekend en ons land vanaf die dag door de Duitsers bezet. Tot 27 meivechten niettemin in Zeeland Nederlandse soldaten nog door.Dat de eerste, een paar dagen op het dorp aankomende Duitsesoldaten, door een huismoeder met koffie worden verwelkomd, mageen illustratie zijn van het totale onbegrip voor wat er eigenlijk aan dehand is.Op 17 mei wordt Sint Pancras bezet door 200 Duitsers en 180paarden.Men denkt aanvankelijk algemeen, dat met een paar weken de zaakwel bekeken zal zijn en de Engelsen en Fransen ons weer zullenhebben bevrijd. Maar die hoop vervliegt als Frankrijk op 22 juni ookcapituleert.Het lijkt er zelfs een hele tijd op, dat Duitsland de oorlog zal gaanwinnen; vooral als na de inval in de Sovjetunie op 20 juni 1941, deDuitse troepen er in het begin indringen als een mes in de boter. (Pasin februari 1943, na de slag om Stalingrad, zal het tij keren)Twee vooraanstaande Nederlanders hebben het intussen dan ooknodig gevonden om openbaar van hun geloof in een Duitseoverwinning te getuigen. De voormalige minister-president HendrikusColijn heeft in juni 1940 een brochure uitgegeven, waarin hij zegt dat"een nederlaag van Duitsland niet langer binnen de grens dermogelijkheden mag worden gerekend". De voormalige minister-pre-sident van de naar Londen uitgeweken Nederlandse regering, Dirk deGeer, komt begin 1941 heimelijk in Nederland terug, omdat hij het nietmeer ziet zitten. Deze feiten kunnen niet als een aanmoediging van hetNederlandse volk tot verzet worden gezien. Maar gelukkig zijn er ook,die een positiever kijk hebben.Een van de eerste Pancrassers die in verzet komt, is de hervormdedominee Krop. Hij verkondigt meteen aan ieder die het wil horen, enook aan anderen, dat men nu de duivel in levende lijve kanaanschouwen; hij draagt een Duits uniform. Duitsland moet dusvernietigd worden. Ds. Krop werkt ook aan de actie voor opvang vankinderen uit het zwaar geteisterde Rotterdam, een actie die niet alleenals menslievende hulp moet worden gezien, maar tevens als reactietegen de door de Duitsers als propaganda voor deze kinderengeorganiseerde vakantiereizen naar Duitsland.
Nr. 10 - 1995Historische Vereniging- 149 -Oud Sint Pancras
 
In juli 1940 trekt een aantal communisten in bij contactadressen in SintPancras. Zoals Henk en Mien Sneevliet, die na de overval in hunwoning al op 19 mei 1940, moeten onderduiken – een term die al snelin zwang is. Het meest verblijven zij bij Klaas Barten, zoon van devoormalige Pancrasser veldwachter-gemeentebode Hermanus Barten.In 1920 was Klaas Barten met zijn vrouw naar Amerika geëmigreerd,en in het begin van de crisisjaren, in 1932 met hun zoontje Charly weerteruggekeerd. Door Simon Zeegers hadden zij hun huis aan deAchterweg (huidige A.V.H. Destréelaan) laten bouwen.Behalve Sneevliet, alias Henk Bos, vinden ook Menist, van Driesten, enDolleman bij Barten, aanvankelijk met hun vrouwen, onderdak.Sneevliet, vooroorlogs leider van de RSAP (Revolutionair SocialistischeArbeiders Partij) treft met andere voormannen de voorbereidingen voorde opbouw van het MLL (Marx – Lenin - Luxemburg) - Front, de illegalevoortzetting van de RSAP. De voorlopige doelstelling is: het uitgevenvan clandestiene bladen en onderlinge hulpverlening.Eind juli 1940 verschijnt het veertiendaagse MLL-Bulletin (later Bulletinvan het MLL-Front), in januari 1941 opgevolgd door Spartacus, metbenadrukking van de anti-imperialistische instelling bij de strijd tegende bezetter.Klaas Barten verzorgt, tot september 1941, het drukken van Spartacus.Daarna alleen het zetwerk, dat vervolgens naar de drukker Witteveenin Oterleek wordt overgebracht. Dat doet Remmert van Graft, die alssergeant het bombardement van Rotterdam heeft meegemaakt, enbegin juni 1940 uit krijgsgevangenschap is teruggegekeerd. Van Graftverzorgt ook de verspreiding van het drukwerk, levert dat o.a. inAmsterdam af.Maar in februari 1942 zal in het district Alkmaar het MLL-Front eeneinde nemen.Cor Gerritsen uit Haarlem wordt verraden en gearresteerd. Gevolgddoor Jan Edel, de drukker Witteveen en een van zijn dochters, op 2maart Remmert van Graft, Klaas Barten, Menist, Dolleman, enz. enz...Ook Sneevliet valt in handen van de Duitsers.Op 9 april 1942 worden acht onder hen ter dood veroordeeld. KlaasBarten, aan wie geen organisatorisch werk ten laste kan wordengelegd, wordt van de lijst van beklaagden afgevoerd, maar metRemmert van Graft gevangen gehouden.
Nr. 10 - 1995Historische Vereniging- 150 -Oud Sint Pancras
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
reusp

Of de oorzaak hiervan lag bij de collaborateurs die na de oorlog bij de Rijkspolitie in dienst konden komen of nog waren, óf dat de opkomende Koude Oorlog (verzetsmensen zijn communisten) deze vijandigheid creëerde, is een aparte studie waard.

reply03 / 29 / 2010
reusp

Mijn dochter Michelle Reus vond dit artikel toen zij op het internet zocht naar haar opa, mijn vader, Piet Reus. Het verzetswerk in en rond St Pancras en Oudorp waar mijn vader aan deelnam is hier grondig verwoord. Ik kan hier beamen dat mijn vader mij vertelde dat hij destijds bij de Rijkspolitie mensen aantrof, die verzetsmensen géén warm hart toedroegen.

reply03 / 29 / 2010
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...