TOPONIMIA GALEGA
1
Τόπος
é un termo grego que significa “lugar” e
ὄνομα
( de onde deriva*onimia) significa “nome”.
Toponimia
é, polo tanto, o conxunto dos nomes de lugar,unha parte da Onomástica como a Antroponimia. O estudo da toponimia é moiinteresante xa que nos permite saber que significaba orixinalmente
Vigo
ou tratar decomprender por que se chamaba así
Ferrol
. Os topónimos veñen de moi antigo e, nonsendo os nomes das rúas das vilas, son a parte máis conservadora do idioma: por iso ostopónimos conservan información sobre o noso pasado que doutro xeito xa nonteríamos:
Cebreiro
e
Oseira
son indicios de que neses lugares houbo respectivamenteasnos bravos/acevos (??) e osos.A toponimia galega é a máis abondosa da Península, quizás pola dispersión da poboación e polo minifundio: hai quen afirma que temos máis de tres millóns detopónimos. Adóitase dividir a toponimia galega en dúas grandes etapas: antes de Romae despois de Roma, cada unha delas coas súas características propias.I. A prerromana é:
•
Menos abundante.
•
Poucas veces conectada coa lingua actual.
•
Escura no seu significado.
•
Cunha raíz pouco alterada e fácil de identificar.
•
Adoitan ser orónimos e hidrónimos.II. A posromana presenta características opostas ás mencionadas antes.Dentro de cada unha destas etapas non sempre é fácil determinar os distintosestratos. Así na etapa prerromana, canto máis lonxe esteamos de Roma, menoscomprometedora aparece a nomenclatura. Os nomes celtas que aparecen nas inscriciónslatinas están pouco estudados, pero menos se sabe aínda de lígures, ambróns e ilirios. Éconveniente, como principio de orde e método, agrupalos en series, tanto polas súasterminacións en –
obre
/–
ebre
(
Sillobre
,
Alcabre
), –
ove
(
Lestrove
), –
oña
/–
oño
(
Baroña
,
Ledoño
), –
año
/–
aña
(
Meaño
,
Moraña
); como pola sílaba inicial do radical (
Lestedo
,
Lestido
;
Silleda
,
Silleiro
,
Arnoia
,
Arnego
, etc.)Despois de Roma o camiño é ben diferente e son moitas as referencias, xa que olatín é unha lingua ben estudada. Así poden formarse grupos que se refiren a formas deestablecemento humano ou tipos de poboación (
Castrelo
), á fundacións ou edificacións(
Castro, Moimenta
), a establecementos industriais (
Fornelos
,
Telleira
), á topografía ouconfiguración do chan (
Insua)
, á constitución do terreo (
Lousada
), á hidrografía(
Caldas
,
Fonsagrada
,
Ribadavia
), á flora e cultivos (
Carballiño
,
Freixeiro
,
Louredo,Maceda
), á fauna e animais domésticos (
Leboreiro
,
Lobeira
,
Oseira
), a vías de
1
Cf. Moralejo Laso, A.,
Toponimia Gallega y Leonesa
. Santiago de Compostela, 1977; Rivas Quintas,E.,
Toponimia de Marín
. Santiago de Compostela, 1982; Cabeza Quiles, F.,
Os nomes de lugar
. Vigo,1992; Ferro, X. et alii
, De onte a hoxe
. Latín II BUP. Vigo, 1993; Almeida Fernandes, A. de,
Toponímia portuguesa.
Arouca, 1999; Navaza Blanco, G.,
Fitotoponimia galega
. A Coruña, 2006; Cabeza Quiles,F.,
Toponímia de Galicia
. Vigo, 2008.
Leave a Comment
Moitisimas grazas por compartires este estupendo traballo. Tamén os outros documentos que colgaches estanme a servir de moita axuda para o traballo da aula en 2º de bacharelato. Gracias de verdade, pensaches en formar parte da wiki do grupo Chiron para a selectividade en Galicia? (http://www.chironweb.org/wiki/index.p... Un saúdo. Ana M. Peña (ies as mariñas de Betanzos)