Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
4Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Nota Morfologi

Nota Morfologi

Ratings: (0)|Views: 717|Likes:
Published by Adam Faiz
blog
blog

More info:

Published by: Adam Faiz on Feb 12, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, DOC, TXT or read online from Scribd
See More
See less

08/14/2013

pdf

text

original

 
STPM 910/1 BAHASA MELAYU IMORFOLOGI
MORFOLOGI
Definisi Morfologi:Morfologi 
ialah bidang ilmu bahasa yang mengkajistruktur, bentuk, dan pengolongan kata.
Struktur kata
ialah susunan bentuk bunyi ujaranatau lambang (tulisan) yang menjadi unit bahasa yang bermakna.
Bentuk kata
ialah rupa unit tatabahasa sama adaberbentuk tunggal atau hasil daripada proses pengimbuhan, pemajmukan, dan penggandaan.
Penggolongan kata
ialah proses menjeniskan perkataan berdasarkan keserupaan, bentuk, ataufungsi kata berdasarkan golongan tertentu.
Morfem
. Unsur yang membentuk perkataan ialahmorfem iaitu unit terkecil dalam bahasa yangmempunyai fungsi gramatis atau menjalankan tugasnahu. Proses pembentukan kata ialah proses penyusunan morfem mengikut peraturan sistemmorfologi bahasa itu.
Morfem boleh bersifat bebas atau terikat.Morfem bebas
terdiri daripada kata dasar atau kata yang tidak menerima sebarang imbuhan. Morfembebas ialah morfem yang dapat berdiri sendirisebagai satu kata atau sebagai ayat yang palingminimal. Contoh morfem bebas : sekolah, ajar,cantik, dan sebagainya.
Morfem terikat 
ialah morfem yang memerlukanmorfem lain untuk membentuk perkataan. Morfemterikat terdiri daripada kata imbuhan iaitu awalan,akhiran, ,sisipan, kata akar. Morfem terikat tidak boleh wujud bersendirian.Contoh morfem terikat 
: ber, pem, ke, maha, panca, sub, anti, wan kan, i, el, in, em, er,wati. ah, in, an,tawa, tari, tani,tapa,
dansebagainya.Sesuatu perkataan itu dibentuk daripada satumorfem atau lebih. Perkataan
aba
i” terdiridaripada satu morfem, manakala perkataan“ter 
aba
i” mengandungi dua morfem iaitu “
ter”
dan
“abai”.
“keterabaian” mengandungi empat morfemiaitu “
ke”, “ter”, “abai”,
dan
“an”.Perkataan
ialah kata bentuk bebas yangbermakna dan dapat berdiri sendiri,contohnya :
Cawan,kereta,pembeli,perikanan,makan,tidur.
 Perbezaan antara perkataan dengan morfemterletak pada sifat bebasnya. Semua perkataanbersifat bebas iaitu dapat berdiri sendiri.
Oleh itu, perkataan terdiri daripada morfem tetapi tidak semua morfem itu perkataan.(imbuhandan kata akar itu bukan perkataan)
Proses pembentukkan kata dalam bahasa Melayuialah proses penyusunan morfem menuru peraturan sistem morfologi (tatabahasa) bahasaitu kerana kebanyakan proses pembentukan perkataan dalam bahasa Melayu melibatkan pengimbuhan iaitu bahasa yang bersifat aglutinatif atau derivatif. Jenis bahasa yang sedemikian pembentukkan perkataannya adalah melalui proses pengimbuhan atau pengabungan morfemkata dasar dengan morfem terikat sama adaimbuhan itu mendahului, menyisip atau akhiran pada kata dasar tersebut Bentuk perkataan yang tidak menerima sebarangimbuhan seperti perkataan
ajar,
digolongkansebagai kata tunggal, manakala bentuk yangmenerima imbuhan seperti,
belajar, ajaran, pembelajaran
disebut sebagai kata terbitan.Selain kata terbitan, perkataan juga dibentuk dari proses penggandaan kata dasar, sama ada penggandaan secara menyeluruh atau hanyasebahagian kata dasar tersebut. Penggandaansecara menyeluruh bermakna kesemua kata dasar itu diulang tanpa sebarang perubahan kata dasar.Contohnya,
budak-budak, mereka-mereka,mata-mata, dan
 
masing-masing
. Pengandaansebahagian kata dasar bermaksud hanyasebahagian kata dasar itu diulang, biasanya sukukata awal ,suku kata akhir atau pengulanganberentak. Contohnya
lelangit, lelaki, sesama,segala-gala, merata-rata.
Bentuk kata inidikenali sebagai kata ganda.Kata ganda sisisipkandengan tanda sempang.Satu lagi bentuk perkataan ialah bentuk yangditerbitan melalui penggabungan dua kata dasa
MNASIR75
1
 
STPM 910/1 BAHASA MELAYU IMORFOLOGI
atau lebih dipanggil sebagai kata majmuk. .Contohnya,
balai raya, lampin pakai buang,cahaya mata, buruk siku, susu pekat manis,dan sebagainya.PROSES PEMBENTUKAN KATA
Perkataan yang tidak menerima sebarang imbuhan(morfem terikat) atau tidak mengalami penggandaandan perangkaian (majmuk) dikenali sebagai katatunggal. Terdapat dua jenis kata tunggal iaitu katatunggal yang mengandungi hanya satu sukukata(ekasuku) sama ada mengikut struktur pola sukukata
kv, vk 
atau
kvk,
dan kata tunggal yangmengandungi dua suku kata atau lebih.Struktur polasuku katanya terdiri daripada v,vk,kv,dan kvk.Terdapat kata tunggal yang tidak boleh menerima-apa-apa imbuhan seperti
ini, itu, sini, situ, dansana
, namun kebanyakan kata tunggal mempunyai potensi untuk diperluaskan dan menjadi bentuk kataterbitan.
Kata tunggal satu suku kata.
Terdapat hanya kurang lebih 500 kata tunggal dalambahasa Melayu yang mempunyai satu suku kata. Adaantaranya merupakan kata pinjaman daripadabahasa Arab dan Inggeris. Pola gabungan konsonan-vokal dalam kata tunggal bahasa Melayu adalahseperti berikut :
KV 
contohnya :
yu, ru, yaVK 
contohnya :
amKVK 
contohnya :
cat, bah, wang,yang, Sen, jong, tin, lap
Pola-pola satu suku kata
KKVK,KVKK.KKKV,
dan
KKKVK 
merupakan pola penyukuan bahasa pinjaman : Contoh perkataan
trak, gred, stor.teks, bank, golf, zink, dan teks. Skru, Skrip,spring, straw.Kata tunggal dua suku kata
Sebahagian daripada perkataan dalam bahasaMelayu terdiri daripada dua suku kata: iaitumengikut pola :
V + KV 
aku, apa ,iri, uda
V + KVK 
adik,alas, ikan
VK + KV 
undi,unta,ufti,inti
VK + KVK 
umpan,indah
KV +
doa, tua, bau
KV + VK 
tuah, kuil,diam
KV + KV 
jala, pasu, buku
KV + KVK 
kapal, telur mulut 
KVK + KV 
lampu, sunti, sendi
KVK + KVK 
bangsal,jemput, sandar.
KATA TUNGGAL TIGA-EMPAT-LIMA SUKUKATA.
Terdapat sebilangan kecil kata tunggal yang terdirilebih dari tiga suku kata atau lebih. Kebanyakan perkataan tersebut ialah kata pinjaman. 
Tiga suku kata :
cuaca, tuala, usia, setia, seluar, tempias, utama,ijazah asmara, misteri, ilmiah, akuan, teratak,martabat, cendawan, royalti, sempurna,belimbing, pelantar.
Empat , lima, enam suku kata;
Keluarga, sementara, manjakani, seigala, panorama, masyarakat, generator, muzakarah,kapitalis, sentimeter, dispensari, nasional,universiti,Maharajalela,cenderawasih,kosmopolitan.
Kata akronim
juga tergolong ke dalam katatunggal. Akronim ialah kata singkatan yang terbentuk dengan menggabungkan kombinasi huruf awal atauhuruf awal suku kata, dan suku kata daripada saturangkai kata, dan ditulis serta dilafaz sebagai kata yang wajar.Kata akronim boleh ditulis dengan tiga cara. Akronim yang terbentuk daripada gabunganbeberapa huruf awal rangkai kata yang disingkatkan,keseluruhanya ditulis dengan huruf besar jika kataitu nama khas. Contoh :
LUTH
Lembaga Urusan Tabung Haji
EON
- Edaran Outomobil Nasional
TEN
- Tenaga Eleterik Nagara Akronim yang terbentuk daripada gabungan huruf awal/atau suku kata ditulis dengan huruf kecilkeseluruhannya jika bukan kata nama khas. Contoh :
Tadika
- Taman didikan kanak-kanak 
Pawagam
- Panggung wayang gambar 
Bernas
- Beras Nasional
Petronas
- Petroleum Nasional
Proton
- Perusahan Otomobil Nasional Akronim yang terbentuk mengikut sesedap sebutan .Contoh:
Berdikari 
- Berdiri di atas kaki sendiri
Perhilitan
- Perlindungan hidupan liar dan hutan
 Jengkaut 
- jentera kaut 
 Jentolak – jentera tolak 
MNASIR75
2
 
STPM 910/1 BAHASA MELAYU IMORFOLOGI
KATA TERBITAN
Kata terbitan ialah bentuk perkataan yang dihasilkanmelalui proses pengimbuhan, iaitu proses yangmenggandingkan imbuhan pada kata dasar. Imbuhanterdiri daripada morfem terikat sementara kata dasar ialah bentuk morfem bebas yang dapat menerimaimbuhan. Terdapat segelintir kata dasar yangmerupakan morfem terikat yang disebut kata akar.
Kata akar ialah bentuk morfem terikat yangbukan imbuhan
. Contoh kata;
tawa, tapa tani, tari, mudi,tua, dan sebagainya.
Imbuhan ialah bentuk 
morfem terikat 
yang tidaboleh hadir bersendirian dalam ayat, iaitu harusdiimbuhkan pada bentuk yang lain yang merupakankata dasar.Imbuhan dapat dibahagikan kepada empat jenis,iaitu:
 Awalan
: yang hadir sebelum kata dasar 
 Akhiran
: yang hadir sesudah kata dasar 
 Apitan
; yang hadir secara mengapit kata dasar,iaitu dua bahagian imbuhan hadir serentak di awaldan di akhir kata dasar.
Sisipan
; yang hadir dicelah kata dasar.
Kata terbitan berawalan
 Awalan dapat wujud dalam kata nama terbitan, katakerja terbitan, dan kata adjektif terbitan
 Awalan kata nama
Pe- pelari, perakus, penyapuPem- pembawa, pembuat, pembukaPen- pengebom, pengetin, pengelapPel-pelajar,Pen -pendatang, pendua, pendermaPeng- penggali, penggubal, penggunaPenge - pengelola,pengetuaPe- pesara, pesakit, petaniPer- perasap, perbara, pertapaKe- ketua, kelepek  Juru-juruwang, juruterbangMaha-Maharaja, mahasiswa,mahaguruTata- tatabahasa, tatacaraPra- prakata, prasejarahSub- subkelas, substandardBi- bilazim.binormalEka- ekametra, ekabahasaDwi- dwifungsi, dwi bahasa
 Awalan kata kerja
Me- melawak, menyikat, merasaMem- menfitnah, membilang, membawaMen- mentadbir, menari, mendakiMeng- menggali, mengikut, mengajar Menge- mengecat, mengekodMemper-memperisteri,memperhamba,Ber- berjalan, berlari, bersertaBe- beraja, berasa, berupaBel- belajar, belunjur Ter-terbentuk,terlajak Di- ditikam, diatur, dipujuk Diper- dipercepat, diperoleh
 Awalan kata adjektif 
Ter-terbesar, terjernih,tercerahTe-teruncing,terendah, teringanSe-secantik,secerah, senipis
Kata terbitan berakhiran
Akhiran dalam bahasa Melayu hanya dapat wujuddalam kata nama terbitan dan kata kerja terbitansahaja
 Akhiran kata nama
an pakaian, mainan, alatanwanusahawan,sastrawanmanbudiman, senimanwatiseniwatiismenasionalisme, sosialismeinhadirin, musliminathadirat, muslimaahustazah,qariah
 Akhiran kata kerja
“kan”lakukan, gerakkan, tinggikaniikuti, dekati,duduki
Kata terbitan berapitan
 Apitan wujud dalam kata nama terbitan, kata kerjaterbitan, dan kata adjektif terbitan.
 Apitan kata nama
Pe-an perasaan, penyiaranPem-an pembuatan, pembinaanPen-an pendapatan, pencarianPeng-an pengguguran,pengairanPenge-an pengesyoranPe-an pesisiran,peperanganPer-an persalinan, perkuburanPel-an PelajaranKe-an kelainan, kelebihan
MNASIR75
3

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->