• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • 1
    CommentGo Back
 
"สอนหนังสือชุมชนจินตกรรมของครูเบ็น"
 
โดย เกษียร เตชะพีระ
(เรียบเรียงจากคำาอภิปรายของผู  ้เขียนในงานเปด ตัวหนังสือ "ชุมชนจินตกรรมของศาสตราจาร ย์เบเนดิก แอนเดอร์สัน" ในงานตลาดวิชา มหาวิทยาลัยชาวบ้าน "ว่าด้วยชุมชน ศิลปะและ ชาตินิยม" จัดโดยมูลนิธิโครงการตำารา สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ณ คณะ ศิลปศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ท่าพระ จันทร์, 18 มกราคม พ.ศ.2552)
เกริ ่นนำ
“ผมดีใจ 3 ต่อ
ที ่หนังสือ "ชุมชนจินตกรรม" พากย์ไทยของศาสตราจารย์เบเนดิก แอนเดอร์สัน หรือที ่ประดาลูกศิษย์ลูกหาเราเรียกขานวา "ครูเบ็น" ได้แปลและจัดพิมพ์สำาเร็จเปนรูปเลม”
1) ต่อแรก ก่อนอื นผมดีใจเพราะผมเคารพรักครูเบ็นมาก ทั งในแง่ส่วนตัวที ท่านมีพระคุณ ต่อผม สนับสนุนให้คนออกจากปาอย่างผมได้ไปเรียนต่อเมืองนอกและช่วยเหลือด้านต่างๆ จนเรียน จบ อีกทั งในแง่ปญญาความรู  ้ที ท่านเปนครูหนึ งในสี คนที ช่วยเปลี ยนวิธีมอง โลกของผม - ได้แก่ครู ชาญวิทย์, ครูชัยวัฒน์, ครูเบ็น และครูนิธิ  ฉะนั น เมื อผลงานชิ นเอกของครูที เปนเพชรนำ าหนึ งในวงวิชาการสังคมศาสตร์ของโลก ได้ จุติในเมืองไทย ทันให้ครูเบ็นได้เห็นและชื นชมลูกสัญชาติไทยของครูเล่มนี ในวาระอายุครูครบ 6 รอบพอดีผมจึงยินดีมาก 2) ผมดีใจต่อที สองเพราะผมเปนอดีตสมาชิกทีมแปลที ล้มเหลว ได้เคยพยายามร่วมทีมแปล งานชิ นนี แต่ด้วยเหตุนานัปการ ผมแปลล่าช้าเกินกำาหนด ไปไม่ตลอดรอดฝ  ง จนต้องบอกศาลาและ รู  ้สึกผิดในใจเสมอมา เมื อเห็นงานชิ นนี สำาเร็จลุล่วงในที สุดด้วยความเพียรพยายาม มานะอุตสาหะ ของทีมแปลและอาจารย์ชาญวิทย์บรรณาธิการ ก็ดีใจเปนธรรมดา 3) สุดท้าย ผมดีใจเพราะผมใช้หนังสือเล่มนี ของครูเบ็นเปนตำาราสอนวิชาว่าด้วยความเปน ชาติ-ชาตินิยมและการเมืองเปรียบเทียบในระดับปริญญาโท-เอกที คณะรัฐศาสตร์ธรรมศาสตร์ และ ที อื นๆ ในเมืองไทยมาหลายป 
 
จากประสบการณ์ ผมพบว่าความที นอกจากเนื อหาตำาราลึกซึ งกว้างขวางมากแล้ว การที มัน เปนภาษาอังกฤษ นักศึกษาไทยจึงมีปญหาทับซ้อนทวีคูณในการเข้าถึงเนื อหาเพราะอุปสรรคด้าน ภาษา ต้องมัวเสียเวลาฝาด่านภาษาเพื อทำาความเข้าใจว่าหนังสือเขียนว่าอะไรกันแน่เปนหลัก ทำาให้ ไม่มีโอกาสเวลาและพลังงานไปครุ ่นคิดถกเถียงอภิปรายเจาะลึกเนื อหาของ มันในชั นเรียนเท่าที ควร บัดนี เมื อมีฉบับพากย์ไทยก็จะทำาให้การสอนเรื องนี ของผมต่อไปข้างหน้าง่าย ดายขึ นมาก ผมขอ ขอบคุณทีมแปลและบรรณาธิการแทนนักศึกษาของผมไว้ในที นี ด้วย ผมอยากอภิปรายเปดตัวหนังสือ "ชุมชนจินตกรรม" ของครูเบ็นวันนี ไม่ใช่ในฐานะผู  ้ใช้มัน ไปเข้าใจและวิเคราะห์วิจารณ์ชาติไทย-ชาตินิยมไทย-ความ เปนไทยดังที เคยทำามา เพราะนึกอะไร ใหม่ๆ เกี ยวกับเรื องนั นไม่ออก ปรากฏการณ์ชาตินิยมในการเมืองไทยระยะหลังมานี ทำาให้ผมรู  ้สึกคล้ายที Michael Palin ตลกปญญาชนชื อดังของอังกฤษซึ งระยะหลังหันมาเอาดีด้านถ่ายทำาและเขียนสารคดีท่องเที ยวทั ว โลก แกรำาพึงซำ าแล้วซำ าอีกในฉากจบซำ าแล้วซำ าอีกของรายการตลกทีวีMonty Python"s Flying Circus ตอนที 16 ซึ งแพร่ภาพทางสถานีโทรทัศน์BBC เมื อ 29 กันยายน ค.ศ.1970 ว่า : -
"I have this terrible feeling of deja vu..." ("ผมรู  ้สึกแยมากคล้ายกับวาเคยเห็นเรื ่องแบบนี มากอนแล้ว...")
นอกจากนี ผมเชื อว่าผู  ้อภิปรายท่านอื นคงจะพูดถึงเรื องนี อยู ่แล้ว ก็เลยอยากลองหันมาพูด ถึง "ชุมชนจินตกรรม" ในฐานะคนสอนหนังสือเล่มนี บ้างว่าเท่าที ทำามาได้ประสบการณ์แง่คิดอะไร พอมา เล่าสู ่กันฟง
 
หนังสือ "Imagined Communities" ในสยตอจรย์ฝรั ่ง
Fred Halliday
แรงบันดาลใจให้ผมอยากหันมาอภิปรายในฐานะคนสอนหนังสือเล่มนี มา จากบทความชิ น หนึ งของศาสตราจารย์Fred Halliday ชื อ "The revenge of  ideas : Karl Polanyi and Susan Strange", openDemocracy, 24 September2008, www.opendemcoracy.netFred Halliday เปนอดีตอาจารย์ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศชื อดังที  London School of  Economics and Political Science แห่งมหาวิทยาลัยลอนดอน, อดีตสมาชิกกองบรรณาธิการ New Left Review อันขึ นชื อว่าเปนวารสารวิชาการฝายซ้ายชั นนำาของโลกที ยืนนานมาร่วมกึ ง ศตวรรษ, เขาเปนเพื อนร่วมชาติชาวไอริชของครูเบ็นและปจจุบันเปนศาสตราจารย์ทำางาน วิจัยอยู ่ที The Barcelona Institute for International Relations ในสเปนอันที จริงบทความของ Halliday ชิ นนี มุ ่งอภิปรายความคิดของนักเศรษฐศาสตร์การเมืองชั น นำาผู  ้ล่วงลับไปแล้ว 2 ท่านได้แก่ Karl Polanyi (ค.ศ.1886-1964) กับ Susan Strange (ค.ศ.1923- 1998) ซึ งต่างก็บุกเบิกการวิเคราะห์วิจารณ์เศรษฐกิจทุนนิยมตลาดเสรีโดยเฉพาะภาค การเงินทั งใน ระดับประเทศและโลกอย่างสำาคัญ ซึ งความคิดดังกล่าวกลับมาสอดรับกับสถานการณ์วิกฤต เศรษฐกิจโลกปจจุบันอย่าง เหมาะเจาะสาสมยิ ง ทว่าบังเอิญตอนต้นบทความนั น Halliday ได้เล่า ประสบการณ์สอนหนังสือ 20 กว่าปของเขาประกอบอย่างน่าสนใจด้วยว่า : -  
" มีหนังสืออยู  3 เลมที ่ผมสอนแล้วอิ ่มเอมใจยิ ่งเพราะแตละเลมทำาสิ ่งที ่การศึกษาทั งหลาย ทั ง ปวงควรทำาในแบบของมันเอง นั ่นคือท้าทายบรรดาสมมติ ฐานที ่มาจากสามัญสำานึก... "เลมแรกคืองานคลาสสิคของ E.H. Carr เรื ่อง The Twenty Years" Crisis (ค.ศ.1939)? "งานยิ ่งใหญที ่ปลุกกระตุ  ้นความคิดเลมสามคือ The Great Transformation : The Political  and Economic Origins of Our Time (ค.ศ.1944) ของ Karl Polanyi..."สวนหนังสือสำาคัญเลมสองนั นได้แก Imagined Communities (ค.ศ.1983) ของเบเนดิก แอนเดอร์สัน อันเปนงานศึกษาวาอารมณ์ความรู  ้สึกและความเกี ่ยวดองเชื ่อมโยงของบรรดาผู  ้คน ที ่ เอาเข้าจริงไมเคยประสบพบพานหรือติดตอกันโดยตรงเลยนั นมันรวมกันกอตัว เปนเอกลักษณ์รวม ที ่พวกเขาเข้าใจวาเปนเอกลักษณ์แหงชาติได้อยางไร, และยังศึกษาเนื อแท้ที ่มีลักษณะพลการและ ประดิดประดอยขึ น (แม้บอยครั งจะเหลือวิสัยจะไปยับยั งทัดทานได้) ของการนับเนื ่องสังกัดที ่เพิ ่ง ปรากฏขึ นนี ...
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
yanac

ช่วยเปิดให้ดาวน์โหลดได้มั๊ยครับ?

reply04 / 06 / 2010
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...