• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • 1
    CommentGo Back
 
Karapatang Pantao: Mga Uri
Ang mga karapatang pantao o “human rights” ay mga karapatang kumikilala sa pagkatao natin at sa ating pangangailangan na umunlad nang buo at ganap.
-Bagama’t ang salitang “human rights” ay nagkaroon ng unibersal na paggamitnito lamang pagkatapos ng ikalawang digmaang pandaigdig, ang konsepto ngkarapatang pantao na nagmumula naman sa paniniwala sa dignidad atkahalagahan ng tao ay matagal nang kinikilala.-Ang dignidad, kahalagahan at mga karapatan ng tao ay itinuro na sa atin noon pang mga relihiyon tulad ng Budismo, Islam, at Kristiyanismo.
 Nagkaroon din ng mga deklarasyon tungkol sa mga karapatan ng mga tao sa mgasumusunod na dokumento:
o
Magna Carta (1215)
o
French Declaration of the Rights of Man (1789)
o
US Bill of Rights (1791)
 Nagkaroon ng mga pagsisikap na maalis ang pang-aalipin o “slavery”.
Ang ideya ng karapatang pantao ay lumakas pagkatapos ng ikalawang digmaang pandaigdig.
-Ang buong mundo ay nasindak sa pagpatay ng 6 na milyong Hudyo (Jews) atmga presong pulitikal sa Alemanya sa ilalim ng mga Nazi.
 Nagkaroon ng matinding pagnanais na mapangalagaan ang karapatang mabuhay,maging malaya, magkaroon ng pagkain at iba pa.Ang
Universal Declaration of Human Rights
Ang mga kinatawan sa bagong tatag na United Nations ay nagkais na tutulongupang mapalaganap ang paggalang sa mga karapatang pantao.-Itinatag ang isang Commission on Human Rights sa pamumuno ni
Eleanor Roosevelt
na inatasang bumuo ng isang listahan ng mgakarapatan.-Ginawa ang “Universal Declaration of Human Rights” na tinanggapnaman ng lahat ng mga kasapi ng U.N. maliban sa 8 bansa, noong 1948.
Ang Universal Declaration of Human Rights ay isang dokumento na kumikilalasa dignidad at pantay na karapatan ng tao bilang pundasyon ng katarungan atkapayapaan.-Ang U.N. ay walang kapangyarihang magpatupad ng mga prinsipyo nanapapaloob sa deklarasyon.-Bagamat ang kapangyarihan ng deklarasyon ay limitado dahil wala itongimpluwensyang legal, ang impluwensya nito ay malaki. Maraming bansaang nabigyang inspirasyon ng dokumentong ito. Ang deklarasyon ay isangtawag at hamon sa lahat tungo sa katarungan para sa buong mundo.1
 
Pinaikling artikulo na napapaloob sa
Universal Declaration of Human Rights
Artikulo 1: Karapatang maging pantay-pantayArtikulo 2: Kalayaan laban sa diskrimisnasyonArtikulo 3: Karapatan sa buhay, kalayaan at kapanatagan sa sariliArtikulo 4: Kalayaan laban sa pang-aalipinArtikulo 5: Kalayaan laban sa malupit at di-makataong parusaArtikulo 6: Karapatang kilalanin bilang tao sa harap ng batasArtikulo 7: Karapatang maging pantay-pantay sa harap ng batasArtikulo 8: Karapatan sa mabisang lunas ng mga hukumang pambansaArtikulo 9: Kalayaan laban sa di-makatwirang pagdakip o pagpapataponArtikulo 10: Karapatan sa makatarungang paglilitisArtikulo 11: Karapatang ituring na walang sala hanggang hindi napapatunayangnagkasalaArtikulo 12: Kalayaan laban sa di-makatwirang panghihimasok sa pananahimik, pamilya at pakikipagsulatanArtikulo 13: Kalayaan sa pagkilos at paninirahan sa loob ng mga bansaArtikulo 14: Karapatang magtamasa ng pagpapakupkop laban sa pag-uusig (asylum)Artikulo 15: Karapatan sa isang pagkamamamayan (citizenship)Artikulo 16: Karapayang mag-asawa at magpamilyaArtikulo 17: Karapatang mag-angkin ng ari-arianArtikulo 18: Kalayaan sa pag-iisip at relihiyonArtikulo 19: Kalayaan ng pagkukuro at pagpapahayagArtikulo 20: Kalayaan sa mapayapang pagpupulong at pagsasamahanArtikulo 21: Karapatang makilahok sa pamahalaan at sa malayang pagbotoArtikulo 22: Karapatan sa kapanatagang panlipunanArtikulo 23: Karapatan sa paggawa at pag-anib sa unionArtikulo 24: Karapatan sa pamamahinga at paglilibangArtikulo 25: Karapatan sa sapat na kalusugan, pagkain, pananamit at paninirahanArtikulo 26: Karapatan sa edukasyonArtikulo 27: Karapatang makilahok sa buhay pangkalinanganArtikulo 28: Karapatan sa kaayusang panlipunan kung saan ang pahayag na ito aymaisasakatuparanArtikulo 29: Tungkulin ng pamayanan tungo sa ganap na pagkaunlad ng taoArtikulo 30: Kalayaan laban sa pagsira ng pahayag na ito mula sa alin mang Estado o pangkat2
 
Artikulo III:
 Katipunan ng mga Karapatan
(buod mula sa Filipiniana.net
1
)SEKSYON 1.
Hindi dapat alisan ng buhay, kalayaan, or ariarian ang sino mang tao nang hindi sakaparaanan ng batas, ni pagkaitan ang sino mang tao ng pantay na pangangalaga ng batas.
SEKSYON 2.
Ang karapatan ng mga taong-bayan na magkaroon ng kapanatagan sa kanilang sarili, pamamahay, papeles, at mga bagay-bagay laban sa hindi makatwirang paghahalughog at pagsamsam sa ano mang layunin ay hindi dapat labagin, at hindi dapat maglagda ngwarant sa paghalughog o warant sa pagdakip maliban kung may malinaw na dahilan na personal na pagpapasyahan ng hukom matapos masiyasat ang mayhabla at ang mgatestigong maihaharap niya sa ilalim ng panunumpa o patotoo, at tiyakang tinutukoy anglugar na hahalughugin, at ang mga taong darakpin o mga bagay na sasamsamin.
SEKSYON 3.
(1) Hindi dapat labagin ang pagiging lihim ng komunikasyon at korespondensya malibansa legal na utos ng hukuman, o kapag hinihingi ang naiibang kaligtasan o kaayusan ng bayan ayon sa itinakda ng batas.(2) Hindi dapat tanggapin para sa ano mang layunin sa alin mang hakbangin sa paglilitisang ano mang ebidensya na nakuha nang labag dito o sa sinusundang seksyon.
SEKSYON 4.
Hindi dapat magpatibay ng batas na nagbabawas sa kalayaan sa pananalita, pagpapahayag, o ng pamahayagan, o sa karapatan ng mga taong-bayan na mapayapangmagkatipon at magpetisyon sa pamahalaan upang ilahad ang kanilang mga karaingan.
SEKSYON 5.
Hindi dapat magbalangkas ng batas para sa pagtatatag ng relihiyon, o nagbabawal samalayang pagsasagamit nito. Dapat ipahintulot magpakailanman ang malayang pagsasagamit at pagtatamasa ng paghahayag ng relihiyon at pagsamba nang walang pagtatangi o pamimili. Hindi dapat kailanganin ang pagsusulit panrelihyon sa pagsasagamit ng mga karapatang sibil o pampulitika.
SEKSYON 6.
Hindi dapat bawahan ang kalayaan sa paninirahan at ang pagbabago ng tirahan sa saklawng mga katakdaang itinatadhana ng batas maliban sa legal na utos ng hukuman. Ni hindidapat bawahan ang karapatan sa paglalakbay maliban kung para sa kapakanan ngkapanatagan ng bansa, kaligtasang pambayan, o kalusugang pambayan ayon sa maaaringitadhana ng batas.
1
<http://www.filipiniana.net/ArtifactView.do?artifactID=C00000000001&query=null&page=5>
3
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...