• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
 
Η ΒΡΟΜΙΚΗ ΒΟΜΒΑ 
Εκπαιδευτικό Υλικό
Πάρις ΜαυροκέφαλοςΦυσικός Ιατρικής-ΑκτινοφυσικόςΤμήμα Ιατρικής ΦυσικήςΓΝΑ Ευαγγελισμός
23 Ιανουαρίου 2004
Μια βρόμικη βόμβα είναι μια συσκευή που περιέχει εκρηκτικά και μπορεί να διασπείρει επικίνδυνα ραδιενεργά υλικά σε μεγάλη έκταση. Όταν οι άνθρωποι ακούνε τη λέξη "βόμβα" και "ραδιενεργό" στην ίδια πρόταση, η σκέψη τους πάει αμέσως στον πυρηνικό πόλεμο. Μετά απόκαλύτερη εξέταση του θέματος γίνεται κατανοητό ότι η καταστρεπτική δύναμη μιας βρόμικης βόμβαςείναι ο πανικός, που προκαλεί και όχι οι καταστροφές και οι βλάβες από την ακτινοβολία.Μια βρόμικη βόμβα από καταστρεπτική άποψη είναι πιο κοντά στα συνηθισμένα εκρηκτικά απόότι είναι η γνωστή καταστρεπτική δύναμη μιας πυρηνικής βόμβας. Αλλά ο φόβος της μόλυνσης θαείναι καταλυτικός, με τον ίδιο τρόπο που το 2001 προκλήθηκε τρόμος από τον άνθρακα στιςΗνωμένες Πολιτείες, ακόμα κι αν μόνο λίγοι άνθρωποι τελικά μολύνθηκαν.Εδώ θα ασχοληθούμε με τι είναι η βρόμικη βόμβα και τι εκείνη προκαλεί. Θα εξετάσουμεεπίσης τι θα συνέβαινε εάν μια τέτοια βόμβα εκρήγνητο σε μια δημόσια περιοχή και θα εξετάσουμεμερικές από τις συνέπειες αυτού του είδους της επίθεσης.
Τι είναι μια βρόμικη βόμβα;
Εννοιολογικά μια βρόμικη βόμβα (
ραδιολογική βόμβα διασποράς
) είναι μια πολύ απλήσυσκευή. Αποτελείται από συμβατικό εκρηκτικό, όπως TNT (trinitrotoluene), και συσκευάζεται μαζί μεραδιενεργό υλικό. Χρησιμοποιεί ακατέργαστο και φτηνότερο υλικό από ότι μια πυρηνική βόμβα και γι’αυτό το λόγο είναι πολύ λιγότερο αποτελεσματική. Αλλά εκμεταλλεύεται το συνδυασμένοαποτέλεσμα της εκρηκτικής καταστροφής και της ακτινοβολίας.Μεγάλη ποσότητα εκρηκτικών προκαλεί ζημίες μέσα από το γρήγορα επεκτασιμο και πολύκαυτό αέριο. Η βασική ιδέα μιας βρόμικης βόμβας είναι η χρησιμοποίηση του αερίου ως μέσοπροώθησης του ραδιενεργού υλικού σε μια μεγάλη περιοχή. Όταν η εκρηκτική ύλη πηγαίνει μακριά, τοραδιενεργό υλικό που μεταφέρεται μέσα σε κάποιο σύννεφο σκόνης στον αέρα, φθάνει εκεί έχονταςδιανύσει μεγάλη απόσταση από τον τόπο της έκρηξης.Η μακροπρόθεσμη καταστρεπτική δύναμη της βόμβας είναι η
ακτινοβολία του
ραδιενεργού υλικού. Η ιοντίζουσα ακτινοβολία, που περιλαμβάνει σωματίδια άλφα, βήτα, ακτίνες γάμμα και τιςακτίνες X, είναι ακτινοβολία που έχει αρκετή ενέργεια για να εκτοξεύσει ένα
τροχιακό ηλεκτρόνιο
μακριά από το άτομο. Η απώλεια ενός ηλεκτρονίου χαλάει την ισορροπία μεταξύ των θετικάφορτισμένων πρωτονίων του ατόμου και των αρνητικά φορτισμένων ηλεκτρονίων και το άτομομετατρέπεται σε
ιόν
. Το ελεύθερο ηλεκτρόνιο μπορεί να συγκρουστεί με άλλα άτομα για ναδημιουργήσει περισσότερα ιόνταΕάν αυτό συμβεί στο σώμα κάποιου ανθρώπου το ιόν μπορεί να προκαλέσει πολλά σοβαράπροβλήματα, επειδή το ηλεκτρικό φορτίο ενός ιόντος μπορεί να προκαλέσει μη φυσικές χημικέςαντιδράσεις μέσα κύτταρα. Μεταξύ άλλων το φορτίο μπορεί να σπάσει τις αλυσίδες του DNA. Ένακύτταρο με ένα σπασμένο σκέλος του DNA είτε θα πεθάνει είτε το DNA θα αναπτύξει μια μεταλλαγή.Εάν πολλά κύτταρα πεθάνουν το σώμα μπορεί να αναπτύξει διάφορες ασθένειες. Εάν το DNAαλλοιωθεί ένα κύτταρο μπορεί να γίνει καρκινικό. Η ιοντίζουσα ακτινοβολία μπορεί επίσης νααναγκάσει τα κύτταρα να δυσλειτουργήσουν με συνέπεια μια μεγάλη γκάμα συμπτωμάτων πουαναφέρονται μαζί σαν ασθένεια ακτινοβολιών. Η ασθένεια ακτινοβολιών μπορεί να είναι θανατηφόρα,αλλά οι άνθρωποι μπορούν να επιζήσουν, ιδιαίτερα εάν δεχθούν μεταμόσχευση μυελού των οστών.
 
Σε μια βρόμικη βόμβα η ιοντίζουσα ακτινοβολία θα προερχόταν από
τα ραδιενεργά ισότοπα
(επίσης αποκαλούμενα ραδιοϊσότοπα). Τα ραδιενεργά ισότοπα είναι απλά άτομα που διασπώνται στοχρόνο. Με άλλα λόγια η κατάσταση των πρωτονίων, των νετρονίων και των ηλεκτρονίων πουαποτελούν το άτομο αλλάζει βαθμιαία, διαμορφώνοντας το σε διαφορετικό άτομο. Αυτή η
ραδιενεργόςδιάσπαση
απελευθερώνει πολλή ενέργεια υπό μορφή ιοντίζουσας ακτινοβολίας.Εκτιθόμαστε σε μικρές δόσεις ιοντίζουσας ακτινοβολίας καθημερινά, η οποία ακτινοβολίαπροέρχεται από το εξωτερικό διάστημα, από τα φυσικά ραδιενεργά ισότοπα και από τις συσκευέςακτίνων X. Αυτή η ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει καρκίνο αλλά ο κίνδυνος είναι σχετικά χαμηλόςεπειδή η έκθεση πραγματοποιείται σε πολύ μικρές δόσεις.Μια βρόμικη βόμβα θα δημιουργούσε επίπεδα ακτινοβολίας πάνω από τα κανονικά αυξάνονταςτον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου από την ακτινοβολία. Πιθανότατα δεν θα προκαλούσε μεγάλουςαριθμούς απωλειών ζωής άμεσα αλλά θα μπορούσε ενδεχομένως να προκαλέσει θανάτους τα επόμεναχρόνια.
Δυνατότητες της βρόμικης βόμβας
Υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία βρόμικων βομβών. Διαφορετικά εκρηκτικά υλικά σε διαφορετικέςποσότητες θα προκαλούσαν εκρήξεις διαφορετικών μεγεθών, οι δε διαφορετικοί τύποι και ποσότητεςραδιενεργού υλικού θα μόλυναν μια περιοχή σε διαφορετικό βαθμό. Μερικά σχέδια περιλαμβάνουν:
Μικρή βόμβα, που αποτελείται από ένα ραβδί δυναμίτη και μια πολύ μικρή ποσότηταραδιενεργού υλικού
Μεσαίου μεγέθους βόμβα, όπως ή ένα μικρό αυτοκίνητο γεμάτο με εκρηκτικές ύλες και μεγαλύτερη ποσότητα ραδιενεργού υλικού
Μεγάλη βόμβα, όπως ένα φορτηγό γεμάτο με εκρηκτικές ύλες και μια καλή ποσότηταραδιενεργού υλικού
Οι δημιουργοί αυτών των βομβών δεν θα είχαν μεγάλο πρόβλημα να αποκτήσουν μεγάλεςποσότητες εκρηκτικών υλών -- ο δυναμίτης είναι εύκολα διαθέσιμος και το TNT δεν είναι πάρα πολύδύσκολο να φτιαχτεί. Ο μεγαλύτερος περιορισμός στη κατασκευή της βόμβας θα ήταν η απόκτησηραδιενεργού υλικού. Δεν είναι τόσο προσιτό όσο και εκρηκτικό υλικό, αλλά υπάρχουν διάφορες πηγέςραδιενεργού υλικού σε όλο τον κόσμο. Παραδείγματος χάρη:
Τα νοσοκομεία χρησιμοποιούν μικρές ποσότητες ραδιενεργού υλικού, όπως καίσιο-137,στην πυρηνική ιατρική.
Τα πανεπιστήμια χρησιμοποιούν παρόμοια υλικά στην επιστημονική έρευνα.
Οι εγκαταστάσεις ακτινοβολίας τροφίμων χρησιμοποιούν την ακτινοβολία του
Κοβάλτιου-60
για να σκοτώσουν τα επιβλαβή βακτηρίδια στα τρόφιμα.
Τα στη φύση ευρισκόμενα ραδιενεργά ισότοπα του ουράνιου εξάγονται για ναχρησιμοποιηθούν στην πυρηνική ενέργεια. Οι τρομοκράτες θα μπορούσαν πιθανά νααποκτήσουν το ουράνιο από διάφορα ορυχεία στην Αφρική.
Υπάρχουν διάφορες εγκαταλειμμένες "πυρηνικές μπαταρίες" που διασκορπίζονται γύρωαπό την πρώην Σοβιετική Ένωση. Αυτές οι κινητές θερμοηλεκτρικές γεννήτριεςπεριέχουν ένα αρκετά μεγάλο ποσό
Στροντίου-90
, ένα ιδιαίτερα ισχυρό ραδιενεργόισότοπο.
Οι άνθρωποι θα μπορούσαν επίσης να συλλέξουν τα ξοδευμένα ραδιενεργά καύσιμααπό τους ρωσικούς αντιδραστήρες που έχουν εγκαταλειφθεί στα παλαιά πυρηνικά υποβρύχια.,
Θα μπορούσαν επίσης να συγκεντρώσουν τα διαθέσιμα χαμηλού επιπέδου ραδιενεργά υλικά όπως το ραδιενεργό υλικό που υπάρχει στους συναγερμούς καπνού. Η ιστορία τηςRadioactive Boy Scout δείχνει ότι υπάρχει αυτή η δυνατότητα.Το μεγάλο ερώτημα φυσικά είναι τι θα συνέβαινε στην πραγματικότητα εάν κάποιοςπυροδοτούσε μια βόμβα που περιείχε οποιαδήποτε τέτοιο υλικό. Δεν υπάρχει μια σαφής απάντηση στοερώτημα. Οι εμπειρογνώμονες δίνουν διαφορετικές απαντήσεις . Στο επόμενο τμήμα, θα ερευνήσουμετα διάφορα πιθανά σενάρια.
 
Καταστροφή από Βρόμικη βόμβα
Είναι δύσκολο να προβλεφθεί η έκταση της ζημίας από τη πυροδότηση μιας βρόμικης βόμβαςεπειδή υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός μεταβλητών που παίζουν ρόλο.
 
Ο τύπος και η ποσότητα των
2
 
εκρηκτικών υλών όπως και το ραδιενεργό υλικό κάνουν τη διαφορά αλλά τυχαίοι παράγοντες όπως ηταχύτητα του αέρα θα έπαιζαν ίσως καθοριστικό ρόλο. Υπάρχει επίσης μεγάλη συζήτηση σχετικά με τιςμακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία.Η πλέον πιθανό να κατασκευαστεί βρόμικη βόμβα που θα περιείχε μια μικρή ή μέση ποσότηταεκρηκτικών υλών [πχ 4,5 - 23 κιλά TNT] με μια μικρή ποσότητα χαμηλής ενεργότητας ραδιενεργού υλικού (ένα δείγμα Καίσιο-137 ή Κοβάλτιο-60).Αυτό το είδος της βόμβας δεν θα ήταν τρομερά καταστρεπτικό. Πιθανότατα οποιοιδήποτεάμεσοι θάνατοι (και ζημίες ιδιοκτησιών) θα προέρχονταν από την ίδια την εκρηκτική ύλη παρά από τηνακτινοβολία. Η εκρηκτική ύλη θα ενεργούσε ως προωθητική δύναμη του ραδιενεργού υλικού. Έναραδιενεργό σύννεφο σκόνης θα δημιουργείτο στην περιοχή έκρηξης και θα κάλυπτε ενδεχομένωςμερικά τετραγωνικά χιλιόμετρα. Βόμβες που περιέχουν ραδιενεργά απόβλητα από εγκαταστάσειςπυρηνικής ενέργειας ή κινητές πυρηνικές γεννήτριες θα προκαλούσαν περισσότερη ζημία, αλλά οι τρομοκράτες θα ήταν λιγότερο πιθανό να τα χρησιμοποιήσουν επειδή είναι πιο δύσκολοι να ταχειριστούν.Εάν οι άνθρωποι ξεφορτωθούν τα μολυσμένα ρούχα, κάνουν μπάνιο και εκκενώσουν τηνπεριοχή μέσα στη μέρα από μια μικρή ή μεσαία έκρηξη τότε τα πράγματα θα είναι καλά. Η βόμβα θαπροκαλούσε την ανύψωση των επίπεδων ακτινοβολίας επάνω από το κανονικό "ασφαλές", αλλά όχι γιαπολύ. Βραχυπρόθεσμα το ανθρώπινο σώμα θα μπορούσε να χειριστεί αυτήν την αυξανόμενη έκθεσηαρκετά εύκολα. Οι άνθρωποι πολύ κοντά στην έκρηξη θα μπορούσαν πιθανά να εμφανίσουν τηνασθένεια ακτινοβολιών και να απαιτηθεί νοσοκομειακή περίθαλψη.Η κύρια ανησυχία θα προερχόταν από την παρατεταμένη έκθεση. Πολλά ραδιενεργά ισότοπαδεσμεύονται χημικά με άλλα υλικά αρκετά καλά, συμπεριλαμβανομένου του σκυροδέματος και τωνμετάλλων. Αυτό θα καθιστούσε σχεδόν αδύνατη την πλήρη αφαίρεση του υλικού χωρίς κατεδάφισηόλων των μολυσμένων κατασκευών. Οι μονάδες καθαρισμού θα μπορούσαν να απομακρύνουν πολύραδιενεργό υλικό, αλλά ένα μικρό ποσό θα παρέμενε πιθανώς στην πόλη για πολλά χρονια, ακόμη και δεκαετίες. Οποιοσδήποτε που κατοικεί εκεί θα εκτίθετο σε αυτήν την ακτινοβολία, η οποία θαμπορούσε πιθανά να προκαλέσει καρκίνο.Το ερώτημα είναι εάν αυτό θα έπαιζε σημαντική ρολό στην υγεία. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι αντιμετώπισης του ζητήματος. Πολλοί εμπειρογνώμονες έχουν διαβεβαιώσει ότι οι κίνδυνοι υγείας θαήταν αμελητέοι εάν οι υπηρεσίες ασχολούντο για μερικούς εβδομάδες ή μήνες με τον καθαρισμό τηςπεριοχής. Το επίπεδο ακτινοβολίας θα ήταν μόνο περιθωριακά πιο υψηλό από το κανονικό και αποδεκτό επίπεδο χωρίς να αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για εμφάνιση καρκίνου.Ο άλλος τρόπος αντιμετώπισης βεβαιώνει ότι μια τέτοια επίθεση θα μπορούσε να καταστήσει μια πόλη ακατοίκητη για χρόνια ή δεκαετίες. Πρόσφατες μελέτες βεβαιώνουν ότι ο κίνδυνος καρκίνουσε μερικές μολυσμένες περιοχές θα ήταν τόσο υψηλός που η κυβέρνηση θα εγκατάλειπε ή θακατεδάφιζε την περιοχή. Δεν υπάρχει προηγούμενο επίθεση με βρόμικη βόμβα, αλλά μπορούμε να μάθουμε από άλλαπεριστατικά ραδιενεργού μόλυνσης. Το Ναγκασάκι και η Χιροσίμα και εκτέθηκαν σε πολύ μεγαλύτεραποσοστά ραδιενέργειας από μια πυρηνική έκρηξη και σήμερα και οι δύο περιοχές θεωρούνται απολύτωςασφαλείς για κατοίκιση. Αφετέρου υπάρχουν ακόμα περιοχές γύρω από το Τσερνομπίλ πουθεωρούνται επισφαλείς λόγω της υψηλής ραδιενέργειας.Ανεξάρτητα της άποψής που έχουν οι περισσότεροι εμπειρογνώμονες σχετικά με τουςμακροπρόθεσμους κινδύνους υγείας, όλοι συμφωνούν ότι μια βρόμικη βόμβα θα ήταν περισσότεροι ενός
αποδιοργανωτικο όπλο παρά
ένα
καταστρεπτικό
. Ειδήσεις για ραδιενεργό μόλυνση θαπροκαλούσαν πιθανώς μεγάλης έκτασης πανικό, και η βιασύνη εκκένωσης της πληγείσας πόλης θαμπορούσε πραγματικά να προκαλέσει περισσότερη ζημία από την ίδια τη βόμβα. Η οικονομία τηςχώρας θα μπορούσε επίσης να πληγεί σε μεγάλο βαθμό, ειδικά εάν η βόμβα εκρήγνητο σε μεγάλη πόλη.Ακόμα κι αν η κυβέρνηση βεβαίωνε το κοινό ότι η περιοχή ήταν κατοικήσιμη, οι τιμές και ο τουρισμόςακίνητων περιουσιών θα έπεφταν κατακόρυφα. Αυτό είναι ο ακριβής λόγος που οι βρόμικες βόμβες αποτελούν ένα ελκυστικό όπλο για τουςτρομοκράτες. Ο κύριος στόχος τους είναι να τραβήξουν την προσοχή των ανθρώπων και ναπροκαλέσουν τρόμο, δύο πράγματα που μια βρόμικη βόμβα θα «πετύχανε» απόλυτα.
 
3
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...