• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
 
Εκπαιδευτικό Υλικό
ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΠΗΓΩΝΡύθμιση και Κατανάλωση
Πάρις ΜαυροκέφαλοςΦυσικός Ιατρικής-ΑκτινοφυσικόςΤμήμα Ιατρικής ΦυσικήςΓΝΑ Ευαγγελισμός
4 Απριλίου 2004
ΔΙΚΤΥΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΩΝ ΠΗΓΩΝ
Σήμερα η βάση δεδομένων των ερευνητικών αντιδραστήρων της IAEA περιλαμβάνει περίπου 100αντιδραστήρες παγκοσμίως, οι οποίοι αναμιγνύονται στην παραγωγή ραδιοϊσοτόπων. Παγκοσμίως χιλιάδεςκατασκευαστές εξοπλισμού χρησιμοποιούν στα προϊόντα τους ραδιοϊσότοπα που παράγονται σε αντιδραστήρες.Εντούτοις παρά το μεγάλο αριθμό εταιριών που συμμετέχουν στην επεξεργασία και διανομή των ραδιενεργώνπηγών μόνο μια χούφτα επιχειρήσεων συμβάλλει με ένα συντριπτικό ποσοστό στο παγκόσμιο μερίδιο αγοράςτων παραγόμενων σε αντιδραστήρα ακατέργαστων ραδιοϊσοτόπων και στη συνέχεια τα προμηθεύει στιςσυγκεκριμένες εταιρείες.Εδώ δίνουμε μια γενική εικόνα της παραγωγής και της διανομής των ραδιενεργών πηγών ιδιαίτερηόμως έμφαση δίνεται στην παραγωγή και στην πώληση των ραδιοϊσοτόπων όπως έχει προσδιοριστεί στηνπροηγούμενη μελέτη ότι ενέχουν μεγάλο κίνδυνο ασφάλειας: οι τρεις εκπομποί βήτα - και γάμμα (Κοβάλτιο-60, Ιρίδιο-192, και Καίσιο-137) ο εκπομπός βήτα (Στρόντιο- 90) και οι τρεις εκπομποί άλφα (Πλουτώνιο-238,Καλιφόρνιο-252, και Αμερίκιο-24l).Αρχίζουμε πρώτα με τον προσδιορισμό των σημαντικότερων εμπορικών αντιδραστήρων παραγωγήςραδιοϊσοτόπων των εταιρειών και οργανώσεων που τους κατέχουν. Παρουσιάζονται πρώτα οι βασικοί παραγωγοί και έπειτα παρουσιάζονται οι αντιδραστήρες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τωνσυγκεκριμένων ραδιοϊσοτόπων που προκαλούν ανησυχίες.Οι προμηθευτές ραδιενεργών πηγών αναπτύσσουν δραστηριότητες γενικά σε δύο διαφορετικές αγορές. Ηπρώτη περιλαμβάνει κατασκευαστές φαρμακευτικών προϊόντων ή εξοπλισμού και τους διανομείς τους πουαγοράζουν τα ραδιοϊσότοπα σε μεγάλη ποσότητα και περνούν έπειτα τα προϊόντα τους (των οποίων τοραδιοϊσότοπο είναι ένα αναπόσπαστο τμήμα) στον τελικό χρήστη. Η δεύτερη αγορά αποτελείται από τουςερευνητές που αγοράζουν άμεσα τα ισότοπά τους σε μικρές ποσότητες. Εδώ εστιαζόμαστε στη μαζικήπαραγωγή ραδιοϊσοτόπων για εμπορική χρήση, η οποία αποτελεί τη μεγάλη πλειοψηφία των ραδιοϊσοτόπωνπου παράγονται.
Κυβερνητικοί αντιδραστήρες και επιχειρήσεις
Σχεδόν όλες οι εγκαταστάσεις αντιδραστήρων που χρησιμοποιούνται για την εμπορική παραγωγήραδιοϊσοτόπων είναι κυβερνητικοί. Οι εγκαταστάσεις που ευρίσκονται στον Καναδά επιτρέπουν σε αυτήν τηχώρα να παραμείνει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ραδιοϊσοτόπων στην παγκόσμια εμπορική αγορά. Χώρες όπωςτο Βέλγιο, η Νότια Αφρική, η Ρωσία, η Αργεντινή και οι Κάτω Χώρες (που έχουν έναν αντιδραστήρακυριότητας Ευρωπαϊκής Ένωσης) έχουν επίσης κυβερνητικές αντιπροσωπείες που διευκολύνουν και προωθούν την παραγωγή ραδιοϊσοτόπου στους αντιδραστήρες τους. Η Γαλλία αναφέρεται λόγω της χρήσηςδύο γαλλικών αντιδραστήρων πολύ σημαντικής εταιρείας παράγωγης ραδιοϊσοτόπων, οι δε ΗνωμένεςΠολιτείες ενώ δεν είναι ένας μεγάλος παραγωγός συμπεριλαμβάνονται επειδή κατέχουν ένα ουσιαστικόμερίδιο αγοράς για μερικά από τα ραδιοϊσότοπα που προκαλούν μεγάλες ανησυχίες ασφάλειας. Οι ΗνωμένεςΠολιτείες ξεχωρίζουν, επίσης, επειδή έχουν σημαντικές δυνατότητες για μελλοντική υπερπαραγωγή λόγω ύπαρξης διάφορων αντιδραστήρων και σχετικών εγκαταστάσεων στο έδαφος τους.
 
Καναδάς
Ο Καναδάς κατέχει σήμερα την πρώτη θέση παγκοσμίως στην εξαγωγή ραδιοϊσοτόπων και η MD Nordion μια ιδιωτική επιχείρηση εκτελεί την επεξεργασία και τη διανομή των ραδιοϊσοτόπων που παράγονται στους κρατικούς αντιδραστήρες αυτής της χώρας. Η Ατομική Επιτροπή Καναδά (AECL), έναςομοσπονδιακός πυρήνας εταιρειών που αναμιγνύονται στη σχεδίαση και την τεχνολογία των αντιδραστήρωνπυρηνικής έρευνας και ισχύος είναι ο κύριος ιδιοκτήτης του Chalk River όπου εμφανίζεται το μεγαλύτερομέρος της παραγωγής ραδιοϊσοτόπων. Αν και ο National Research Universal (NRU), ένας αντιδραστήρας πουευρίσκεται στον Chalk River, είναι ο κύριος αντιδραστήρας του Καναδά για την παραγωγή ραδιοϊσοτόπωνέχει ηλικία μεγαλύτερη από πενήντα χρόνια και σχεδιάζεται να αφοπλιστεί μέχρι το 2005. Η AECL έχει σχεδιάσει και χτίσει διάφορους αντιδραστήρες παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των αντιδραστήρων CANDUκαι MAPLE. Οι αντιδραστήρες ισχύος CANDU (CANada Deuterium Uranium ) χρησιμοποιούνται ευρέως στονΚαναδά καθώς επίσης και στην Νότια Κορέα, την Αργεντινή, την Ινδία και το Πακιστάν έχοντας αυτήν τηνπερίοδο δύο αντιδραστήρες από κατασκευή σε Κίνα και Ρουμανία. Μερικοί από τους αντιδραστήρες (όπως τοσχέδιο CANDU 6 που χρησιμοποιείται για την ηλεκτρική παραγωγή του Οντάριο) είναι εξοπλισμένοι μεδιευθετήσιμες ράβδους που επιτρέπουν την ακτινοβολία νετρονίων για την παραγωγή των ραδιοϊσοτόπων. Δύοερευνητικοί αντιδραστήρες MAPLE (Multipurpose Applied Physics Lattice Experiment) που ανήκουν στηMD Nordion βρίσκονται επίσης στις εγκαταστάσεις Chalk River και θα χρησιμοποιηθούν για ιατρικήπαραγωγή ραδιοϊσοτόπων. Όταν λειτουργήσουν οι αντιδραστήρες MAPLE θα αντικαταστήσουν και λόγω τηςπροηγμένης σχεδίασης τους για αποκλειστική παραγωγή ραδιοϊσοτόπων θα ξεπεράσουν πιθανόν τιςπροηγούμενες δυνατότητες παραγωγής ραδιοϊσοτόπων της NRU.
Ρωσία
Η συμμετοχή της Ρωσίας στην αγορά ραδιοϊσοτόπων αυξάνεται κάθε χρόνο. Διάφοροι ερευνητικοί αντιδραστήρες στη Ρωσία είναι ικανοί για παραγωγή ραδιοϊσοτόπων κάτι που προσελκύει υπερπόντιες εταιρίεςενδιαφερόμενες στη διαμόρφωση κοινοπραξιών σε ρωσικές εγκαταστάσεις. Ως τμήμα των μεγάλων κρατικώνπυρηνικών ιδρυμάτων οι ρωσικοί αντιδραστήρες γενικά διοικούνται από το ρωσικό υπουργείο της ατομικήςενέργειας (MINATOM). Το Ίδρυμα Φυσικής και Μηχανικής Ισχύος (IPPE) στο Obninsk κατέχει τουςαντιδραστήρες BR-10 ( γραφίτη-ύδατος) και ΑΜ-1 (ύδατος-νατρίου). Το Επιστημονικό και Ερευνητικό ΊδρυμαΑτομικών Αντιδραστήρων (SRIAR) στο Dimitrovgrad ενεργοποιεί τους αντιδραστήρες MIR (channel) και (SM-3 tank), το ίδρυμα Kurchatov στη Μόσχα κατέχει τον αντιδραστήρα IR-8 (δεξαμενής) και το ίδρυμαΠυρηνικής Φυσικής της Αγίας Πετρούπολης (PNPI) κατασκευάζει έναν αντιδραστήρα δεξαμενής PIK. Ημεγαλύτερη εγκατάσταση της Ρωσίας είναι το ραδιοχημικό σύμπλεγμα SRIAR στο Dimitrovgrad, όπου και γίνεται επανεπεξεργασία ακτινοβολημένων στόχων προκειμένου να δημιουργηθούν τα βαριά υπερουράνια στοιχεία όπωςΚαλιφόρνιο- 252 και είναι επομένως ιδιαίτερου ενδιαφέροντος από άποψη ραδιολογικής ασφάλειας. Για ναπροσδιοριστεί η έκταση της παραγωγής στο SRIAR είναι αναγκαίο περεταίρω έρευνα για το ίδρυμα το οποίοαναφέρει ότι κατασκευάζει εκτός από πολλά ραδιοϊσότοπα με μικρότερες ανησυχίες ασφάλειας τα Καλιφόρνιο -252 και το Αμερίκιο- 241 καθώς και το Ιρίδιο- 192 και Κοβάλτιο- 60.Η Mayak Production Association (PO Mayak), ένας άλλος σημαντικός παραγωγός ραδιοϊσοτόπων στηΡωσία, βρίσκεται σε Chelabyinsk στα όρη Ural. Σαν θυγατρική της MINATOM η PO Mayak αναμιγνύεται αρκετά με την αμυντική βιομηχανία, αλλά δύο από τους αντιδραστήρες της, Ludmila και Ruslan, παράγουνεπίσης εμπορικά ραδιοϊσότοπα. Σε μια συνέντευξη του το 2001 που δημοσιεύτηκε τοπικά στην PrO Mayak, οValery Asnovsky αναπληρωτής διευθυντής παραγωγής ισοτόπων του αντιδραστήρα της PO Mayak - δήλωσεότι η επιχείρηση αυτή πρόκειται μέσω ενός σχεδίου μετατροπής να αυξήσει την παραγωγή ισοτόπωνπροκειμένου να ανακουφίσει τις σχέσεις της με τις αμυντικές συμβάσεις. Σε συνεργασία με τις Techsnabexportκαι Amersham International, η PO Mayak κατέχει τη REVISS Services ένα κορυφαίο διανομέα ραδιοϊσοτόπων.Η Techsnabexport μια ρωσική κοινή επιχείρηση αποθεμάτων με αποθέματα ελεγχόμενα από τη ρωσικήομοσπονδία χειρίζεται περισσότερα από 45 % των εξαγωγών ραδιοϊσοτόπων της Ρωσίας στην παγκόσμιααγορά.
Βέλγιο
Η βελγική κυβέρνηση κατέχει εξ’ολοκλήρου την επιχείρηση παράγωγης ραδιοϊσοτόπων δηλαδή τοΕθνικό Ίδρυμα Ραδιοστοιχείων National Institute for Radio Elements (IRE). Η επιχείρηση έχει την έδρα της
2
 
στο Fleures, όπου και παράγει τα ραδιοϊσότοπα από τον αντιδραστήρα BR-2 που χρησιμοποιείται από τηνΚρατική Πυρηνική Ερευνητική Οργάνωση SCK-CEN.
 
Η IRE χρησιμοποιεί επίσης το Osiris και τουςΑντιδραστήρες Υψηλής Ροής High Flux Reactor (HFR) στη Γαλλία και τον αντιδραστήρα HFR στις ΚάτωΧώρες για την παραγωγή ραδιοϊσοτόπων.
Αργεντινή
Η σημαντικότερη συμβολή στην αγορά ραδιοϊσοτόπων της Αργεντινής προέρχεται από τη συνεργασίαμε τη Ρωσική/ Βρετανική κοινοπραξία REVISS Services ένα σημαντικό διανομέα Κοβάλτιου-60. Η ΕθνικήΕπιτροπή Ατομικής Ενέργειας της χώρας (CNEA) κρατά μια σύμβαση προμήθειας με τη REVISS Servicesγια την πώληση Κοβάλτιου-60 που παράγεται στον αντιδραστήρα ύδατος ισχύος Embalse-1 και τις σχετικέςεγκαταστάσεις επεξεργασίας θερμών στοιχείων που βρίσκονται στην Κόρδοβα της Αργεντινής. Επίσης ηCNEA πωλεί ανεξάρτητα Κοβάλτιο-60 σε μορφή σφραγισμένη πηγής με ενεργότητες μεταξύ 1.000 και 14.000Ci για τη χρήση βιομηχανικής ακτινοβόλησης και ιατρικών ακτινογραφιών.
Νότια Αφρική
Αν και καμία άλλη χωρά δεν φτάνει τον Καναδά στον όγκο των ραδιοϊσοτόπων που παράγει, η ΝότιαΑφρική είναι επίσης σημαντικός παραγωγός. Η νοτιοαφρικανική εταιρία πυρηνικής ενέργειας (NECSA) πουέγινε δημόσια επιχείρηση το 2000 με το νόμο περί πυρηνικής ενέργειας του 1999 είναι ο κάτοχος τουαντιδραστήρα δεξαμενής Safari-1 στη Pelindaba .
Ευρωπαϊκή Ένωση (Κάτω Χώρες)
Το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (European Union Joint Research Centre'sInstitute) για την ενέργεια κατέχει τον αντιδραστήρα υψηλής ροής High Flux Reactor (HFR) στο ΠέτενΟλλανδία, από τον οποίο η Mallinckrodt και η IRE, δύο βασικοί προμηθευτές ραδιοϊσοτόπων, προμηθεύονται τα προϊόντα τους. Σύμφωνα με το Ενεργειακό Κέντρο στις Κάτω Χώρες, το μεγαλύτερο ποσοστό (πάνω 70τοις εκατό) των ιατρικών ραδιοϊσοτόπων που χρησιμοποιούνται σε ευρωπαϊκές ιατρικές εγκαταστάσειςκατασκευάζονται στο HFR. Αν και το HFR παράγει πολλά διαφορετικά ραδιοϊσότοπα μόνο το Ιρίδιο- 192ξεχωρίζει ως ένας σημαντικός κίνδυνος ασφάλειας.
Ηνωμένες Πολιτείες
Μετά τον αφοπλισμό των αντιδραστήρων που ανήκαν στη Cintichem Inc. και στη General Electricμέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '90, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαδραματίσαν προεξέχοντα ρόλο στημαζική παραγωγή ραδιοϊσοτόπων. Εντούτοις διάφορες εγκαταστάσεις του Υπουργείου Ενέργειας (DOE) έχουντις δυνατότητες να συνεισφέρουν σημαντικά στη βιομηχανία ραδιοϊσοτόπων στο μέλλον. Παραδείγματοςχάριν το Υπουργείο Ενέργειας (DOE) έχει την ικανότητα να εξαγάγει τα προϊόντα σχάσης, όπως Στρόντιο-90και Καίσιο-137 από τα καταναλωθέντα πυρηνικά καύσιμα (που προήλθαν από το πρόγραμμα παραγωγήςΑμερικανικών πυρηνικών όπλων) προκειμένου να παραχθούν εμπορικά ραδιοϊσότοπα. Το ΥπουργείοΕνέργειας (DOE) έχει υπό τον έλεγχο του τη διανομή των ραδιοϊσοτόπων που παράγονται στις διάφορεςεγκαταστάσεις στα εθνικά εργαστήρια όπως είναι το εθνικό εργαστήριο Brookhaven (επιταχυντής), το ΕθνικόΕργαστήριο του Oakridge (αντιδραστήρας HFIR), το Εθνικό Εργαστήριο Sandia (αντιδραστήρας ACRR), τοΕθνικό Εργαστήριο Los Alamos (επιταχυντής), το Εθνικό Περιβαλλοντικό και Τεχνολογικό Εργαστήριο στοIdaho (INEEL) (αντιδραστήρας ATR, εγκαταστάσεις θερμών στοιχείων) και το Εθνικό ΒορειοδυτικόΕργαστήριο του Ειρηνικού (PNNL) ερμά στοιχεία για τα ξοδευόμενα καύσιμα και διαχωρισμό τωνπροϊόντων σχάσης). Το Υπουργείο Ενέργειας (DOE) προσφέρει τα προϊόντα ισοτόπων και τις σχετικές υπηρεσίες για την πώληση τους μέσω του Γραφείου Ισοτοπικών Προγραμμάτων, τείνει δε να ειδικευτεί σταραδιοϊσότοπα εκείνα, που δεν είναι εύκολα διαθέσιμα αλλά που έχουν ζήτηση από εγχώριους και διεθνείςπελάτες. Το γραφείο προσθέτει ότι α ισότοπα πωλούνται από το DOE μόνο όταν δεν υπάρχει καμίαδυνατότητα προμήθειας τους από τον Αμερικάνικο ιδιωτικό τομέα ή όταν δεν υπάρχουν άλλες πηγέςικανοποιητικής ισχύος που να ικανοποιούν τις ανάγκες".Οι εγκαταστάσεις αντιδραστήρων παραγωγής ραδιοϊσοτόπων περιλαμβάνουν τον υψηλό αντιδραστήραισοτόπων ροής (HFIR) στο ORNL, ο οποίος παράγει Καλιφόρνιο-252 και Ιρίδιο-192. Επιπλέον ο προηγμένοςαντιδραστήρας INEEL (ATR) παράγει Ιρίδιο -192 και Κοβάλτιο- 60. Ο
 
Πυρηνικός Ερευνητικός Αντιδραστήρας
3
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...