• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • 1
    CommentGo Back
Download
 
เพลงชาติ ไทย สิ ่งสะท้อนการสร้างความเป็นชาติ ไทย Thai National Anthem: The reflections on Thais national building
เจริญพงศ์พรหมศร
นักศึกษาระดับปริญญาโท หลักสูตรศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาความขัดแย้งและสันติศึกษา สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์วิทยาเขตหาดใหญ่ Jarernpong.p@psu.ac.th 
บทคัดยอ
บทความนี  มีวัตถุประสงค์เพื ออธิบายพัฒนาการของมโนทัศน์ความเป็นไทย ผ่านการ วิเคราะห์เพลงชาติโดยใช้วิธีวิเคราะห์เชิงประวัติศาสตร์(Historical approach) ร่วมกับการ วิเคราะห์เนื  อหา (Content analysis) ของเพลงชาติและบริบทแวดล้อมในการสร้างเพลงชาติใน แต่ละยุคสมัย ผลการศึกษาพบว่า มโนทัศน์ความเป็นไทยได้ปรับเปลี ยนลักษณะสำาคัญจากการมี มโนทัศน์เชิงพหุลักษณ์-พหุวัฒนธรรม เป็นการมีมโนทัศน์เชิงเอกลักษณ์-เอกวัฒนธรรม โดย สอดคล้องกับการสร้างเพลงชาติในแต่ละยุคสมัย
คำาสำาคัญ
เพลงชาติไทย, การสร้างคุณลักษณะของชาติ, สิ งประดิษฐ์ทางวัฒนธรรมการเมือง, พหุวัฒนธรรม, เอกวัฒนธรรม
Abstract
This paper is proposes to describe the Thais conceptual through Thai NationalAnthem analysis. The methodology of this study is Historical approach and Contentanalysis of Thai National Anthem invented and context of these invented times. Thestudy found Thais conceptual has changed theme from multi-cultural concept to mono-cultural and consist with Thai National Anthem invented in each era. 
Keyword
Thai National Anthem, National character building, Cultural Invention,Multi-cultural, Mono-cultural
1
 
บทนำา
ประเทศไทยในลักษณะที เป็นอยู ่ทุกวันนี  เป็นผลจากการบูรณาการอำานาจการปกครอง เมื อกว่าร้อยปที แล้ว ในรัชสมัยของพระบาทสมเดจพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู ่หัว รัชกาลที 5 ด้วยการ ปฏิรูปการปกครองและการบริหารราชการแผ่นดินจากรูปแบบเดิมซึ งเป็นการสมยอมทางอำานาจ ระหว่างชนชั  นปกครอง หรือเรียกว่าระบบกินเมือง ที เจ้าเมืองประเทศราชทั  งหลายต่างกมีอำานาจ สิทธิขาดในแว่นแคว้นของตน และการสวามิภักดิ มีความหมายเพียงการถวายความจงรักภักดีต่อ ราชสำานักกรุงเทพในเชิงสัญลักษณ์พร้อมกับคำาสัญญาว่าจะให้ความช่วยเหลือยามเกิดศึก สงครามขึ  น มาเป็นการปกครองรูปแบบใหม่ที ราชสำานักกรุงเทพเข้ามามีบทบาทในการปกครอง หัวเมืองทั  งหลายภายในราชอาณาจักรสยามโดยตรง พร้อมกับการเกิดขึ  นของระบบราชการแบบ ใหม่ที จะเป็นกลไกของอำานาจรั ฐอันมีประสิทธิภาพ การกำาหนดการบริหารราชการส่วนภูมิภาค ด้วยการจัดตั  งมณฑลต่าง ๆ และให้มีข้าหลวงเป็นผู  ้ดูแลปกครองโดยรับผิดชอบขึ  นตรงต่อราช สำานักกรุงเทพ ตลอดจนการเริ มกำาหนดปกปนเขตแดนและการทำาแผนที เพื อกำาหนดพรมแดนของ อธิปไตยแห่งราชอาณาจักรสยามให้มีความชัดเจน เป็นต้น (ชาญวิทย์เกษตรศิริ(แปล), 2552) ผลจากการปฏิรูปการปกครองดังกล่าวคือ การสามารถรวมศูนย์กลางทางการเมืองการ ปกครองเข้าสู ่จุดศูนย์กลาง ซึ งกคือราชสำานักกรุงเทพซึ งมีพระบาทสมเดจพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู ่ หัวทรงเป็นพระประมุขที มีราชเดชและสิทธิ ขาดต่อราชการทั  งปวงภายในราชอาณาจักรของ พระองค์นับเป็นครั  งแรกที สยามมีการปกครองด้วยระบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์และสามารถบูรณ าภาพอำานาจอธิปไตยเหนือดินแดนแห่งราชอาณาจักรสยามทั  งมวลไว้ได้และนับเป็นจุดเริ มต้น ของการเป็นรั ฐสมัยใหม่ของสยามประเทศ ซึ งเกิดพร้อมกับการสร้างอำานาจรั ฐและการสร้างชาติ ของชนชั  นนำาชาวไทยในราชสำานักกรุงเทพ (เช่น การจัดตั  งกองทัพประจำาการ การกำาหนด มาตรฐานการศึกษาจากส่วนกลาง และการกำาหนดมาตรฐานและแผ่อำานาจด้านการศาลไปทั ว อาณาเขตของประเทศ เป็นต้น) และที มีความสำาคัญอย่างยิ ง คือ การสถาปนาความมั นคงเหนือ ดินแดนสยามซึ งเป็นสิ งที สำาคัญอย่างยิ งในการรักษาเอกราชของประเทศสยามซึ งถูกคุกคามจาก อำานาจจักรวรรดินิยมในขณะนั  น (ลิขิต ธีรเวคิน, 2541 และ สุจิตต์วงษ์เทศ, 2551) ต่อมาเมื อวันศุกร์ที 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 เกิดการเปลี ยนแปลงการปกครองจากระบอบ ราชาธิปไตยแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ มาเป็นการปกครองแบบประชาธิปไตยอันมีพระมหา กษัตริย์เป็นประมุข คณะราษฎร์ในฐานะผู  ้ก่อการได้สร้างสัญลักษณ์ทางการเมืองหลายประการ เพื อแสดงถึงการเริ มต้นของรูปแบบการปกครองใหม่เช่น การสร้างความสำาคัญให้แก่รั ฐธรรมนูญ (ซึ งถือเป็นส่วนหนึ งของอุดมการณ์ทางการเมืองแบบลัทธิรั ฐธรรมนูญ เช่น การสร้างอนุสาวรีย์ ประชาธิปไตย โดยให้เป็นที ประดิษฐานของรั ฐธรรมนูญที เป็นสมุดใบลานขนาดใหญ่วางอยู ่บน พานแว่นฟาขนาดใหญ่บนอนุสาวรีย์ขนาดใหญ่ที ตั  งอยู ่บนวงเวียนที ต้องขับรถเข้าเวียนรอบใน
2
 
พื  นที สำาคัญ คือบริเวณท้องสนามหลวง หรือการกำาหนดให้มีวันเฉลิมฉลองรั ฐธรรมนูญ 10 ธันวาคม ของทุกปเป็นต้น) การสร้างอนุสาวรีย์ระลึกถึงหลักปกครองทั  ง 6 ประการ
1
(เช่นอนุสาวรีย์หลัก 4 ที เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร) ตลอดจนงานสถาปตยกรรมในยุคดังกล่าว ที  พยายามเปลี ยนแปลงจากหน้าจั วทรงไทย เป็นลักษณะอื น ๆ (ชาตรีประกิตนนทการ, 2550) ต่อจากนั  นในสมัยของนายกรั ฐมนตรีจอมพล ป. พิบูลสงคราม (แปลก ขีตสังคะ) ยุคที  จดจำากันได้ด้วยคำาขวัญที ว่า “เชื อผู  ้นำา ชาติพ้นภัย” ท่ามกลางสถานการณ์ทางการเมืองที เพิ งผ่าน พ้นการเปลี ยนแปลงจากโลกของราชอาณาจักรใหญ่น้อยมากมายภายใต้การครอบงำาของประเทศ จักรวรรดินิยม เป็นโลกที มีการเปลี ยนแปลงระบอบการปกครองของหลาย ๆ ประเทศ ไม่ว่าจะ เป็นการเปลี ยนแปลงจากราชอาณาจักรสู ่สาธารณรั ฐ การรวมประเทศเลก ๆ กันเข้าเป็นประเทศ ใหญ่และการเกิดประเทศมหาอำานาจใหม่ การล่มสลายของราชวงศ์ซาร์แห่งรัสเซียอันนำาไปสู ่การ เกิดขึ  นของรั ฐบาลคอมมิวนิสต์อันส่งผลให้ประเทศต่าง ๆ ในอนุภูมิภาคเอเชียเหนือถูกรวบรวมจัด ตั  งเป็นสหภาพโซเวียต ประเทศเยอรมนีอิตาลีญี ปุ น ได้รวมตัวกันในนามว่า AXIS (ศัพท์บัญญัติ ของไทยคือ อักษะ หมายถึง เพลา หรือ แกน) และเริ มดำาเนินนโยบายชาตินิยม ในขณะที สหราช อาณาจักรบริเตนใหญ่และสาธารณรัฐฝรั งเศส ได้พ้นผ่านยุคที รุ ่งเรืองที สุดในฐานะประเทศเจ้า อาณานิคม สหรั ฐอเมริกาซึ งถือเป็นประเทศเกิดใหม่กำาลังประสบความสำาเรจในการสร้างประเทศ และเริ มมีบทบาทในเวทีโลกมากขึ  นทุกที(ชาญวิทย์เกษตรศิริ, 2549) โดยบริบทของโลกที มีการแพร่กระจายของลัทธิชาตินิยมที เน้นการสร้างความเข้มแขงและ ความเป็นหนึ งเดียวในชาติการเกิดขึ  นของลัทธิฟาสซิสต์(Fascism) ที เน้นความเข้มแขงของผู  ้นำา ตลอดจนความมีระเบียบวินัยสมัครสมานสามัคคีของคนในชาติการเกิดขึ  นของประเทศ จักรวรรดินิยมใหม่เช่นญี ปุ น รวมถึงสถานการณ์สงครามที กำาลังเกิดขึ  นอย่างครุกรุ ่นทั  งในภาคพื  น ยุโรปและเอเชียบูรพา เหล่านี  ได้ส่งผลต่อการดำาเนินนโยบายต่าง ๆ ของประเทศไทยในขณะนั  น โดยเฉพาะอย่างยิ งการกำาหนดบทบาทความเป็นไทยและคนไทยและการสร้างสัญลักษณ์แห่ง ความเป็นชาติไทยขึ  นอย่างมากมาย และหนึ งในสิ งสำาคัญที สุดซึ งได้รับการสถาปนาในขณะนั  น และยังใช้คงใช้ได้มาจนถึงทุกวันนี  อย่างเข้มแขงและศักดิ สิทธิ คงทน กคือ เพลงชาติไทย
ความเป็นมาของเพลงประจำาชาติ ไทย กอนจะมาเป็นเพลงชาติ ไทยในปจจุบัน
1
หลัก 6 ประการของคณะราษฏร์ที ประกาศเมื อครั  งเปลี ยนแปลงการปกครองประเทศ มีดังนี   1. จะต้องรักษาความเป็นเอกราชทั  งหลาย เช่น เอกราชในบ้านเมือง ในทางศาล ในทางเศรษฐกิจของประเทศไว้ให้มั นคง 2. จะรักษาความปลอดภัยในประเทศ ให้การประทุษร้ายต่อกันลดน้อยลงให้มาก 3. จะต้องบำารุงความสมบูรณ์ของราษฎรในทางเศรษฐกิจไทย รั ฐบาลใหม่ จะพยายามหางานให้ราษฎรทำาโดยเตมความสามารถ จะร่างโครงการเศรษฐกิจแห่งชาติไม่ปล่อยให้ราษฎรอดอยาก 4. จะต้องให้ราษฎรได้มีสิทธิเสมอภาคกัน (ไม่ใช่ให้พวกเจ้ามีสิทธิยิ งกว่าราษฎรเช่นที เป็นอยู ่) 5. จะต้องให้ราษฎรได้มีเสรีภาพ มีความเป็นอิสสระ เมื อเสรีภาพนี  ไม่ขัดต่อหลัก 4 ประการ ดังกล่าวแล้วข้างต้น 6. จะต้องให้มีการศึกษาอย่างเตมที แก่ราษฎร
3
You're Reading a Free Preview
Pages 28 to 58 are not shown in this preview.
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
Jacobin Parcelle

เป็นงานศึกษาฉบับแรก เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างความเป็นชาติไทย กรุณาแสดงความคิดเห็นเพื่อนำไปปรับปรุงต่อไปด้วยครับ

reply02 / 27 / 2009
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...